Шағын жылдамшық (Apus affinis) – Африка, Оңтүстік Азияда кездесетін құс. Еуропаның оңтүстігінде де ұялайды. Сипаттамасы, таралуы, және басқа түрлері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Кішкентай шаян (Apus affinis) – Африка мен Оңтүстік-Батыс Азияда таралған шаянның кішкентай түрі, сондай-ақ Оңтүстік Еуропада кездейсоқ келген және жергілікті көбейетін құстар. Оларды қалалық аймақтарда да, тік жартастарда да кездестіруге болады, онда олар Apodiformes тобының барлық өкілдеріне тәндей ұя салады. Апус деген атау латын тілінен алынған, ол "шаян" дегенді білдіреді, ежелгі адамдар оны аяқтары жоқ қарлығаш түрі деп ойлаған (Ежелгі грек тілінде α, a – "сыз", және πούς, pous – "аяқ"). Латын тіліндегі "affinis" сөзі "ұқсас" немесе "туыс" деген мағынаны білдіреді, бірақ кішкентай шаянға еліктейтін түр осы сипаттамада нақты көрсетілмеген. Бұрын кішкентай шаянның шығыс тұрқы деп есептелген популяция қазір жеке түр ретінде – үй шаяны (Apus nipalensis) деп бөлінген.
The little swift (Apus affinis), is a small species of swift found in Africa and southwestern Asia, and are vagrants and local breeders in southern Europe. They are found both in urban areas and at rocky cliffs where they build nests in a way typical of all members of the order Apodiformes. The genus name Apus is Latin for a swift, thought by the ancients to be a type of swallow without feet (from Ancient Greek α, a, "without", and πούς, pous, "foot"). The Latin specific affinis means similar to or related to, but in this case the species that the little swift supposedly resembles is not clear from the description. A population formerly considered to be an eastern subspecies of little swift is now separated as a distinct species, the house swift (Apus nipalensis).
Сипаттама
Кішкентай шаяндарды олардың кішкентай өлшемімен оңай анықтауға болады. Олардың қанаттарының ені тек 33 см, ал қарапайым шаяндыкі 42 см-ге жетеді. Олардың қауырсыны қара түсті, тек мойны мен құйрық аймағы ғана ақ, ал ақ құйрық дағы бүйірлерге дейін созылады. Олардың құйрығы қысқа және төртбұрышты, барлық құйрық қауырсындары дөңгелек ұштарға ие. Ұшу стилі үй шаянға ұқсас, қалқып ұшады, ал дауысы жоғары, шалқыған сияқты. Басқа шаяндар сияқты, олардың аяқтары да өте қысқа. Аяқтары тік беттерге жабысу үшін ғана қолданылады.
Little swifts are readily identified by their small size. Their wingspan is only 33 cm compared to 42 cm in the case of common swift. Their plumage is black except for a white throat and rump, the white rump patch extending onto the flanks. They have a short square tail, with all rectrices round tipped. The flight is fluttering like that of a house martin, and the call is a high twittering. Like other swifts they are very short legged. The legs are used for clinging to vertical surfaces only.
Әдет-ғұрыптар мен азық іздеу
Кішкентай шаянқұстар өмірінің көп бөлігін ауада өткізеді, ауада ұшып жүріп аулаған жәндіктермен қоректенеді. Олар қанатта су ішеді, бірақ тік жартастарда немесе қабырғаларда қонады. Олар өз еркімен ешқашан жерге қонбайды.
Little swifts spend most of their lives in the air, living on the insects they catch in their beaks. They drink on the wing, but roost on vertical cliffs or walls. They never settle voluntarily on the ground.
Қозғалыстар
Солтүстікке қарай таралған қарақұмықтан өзгеше, көптеген құстар жыл бойы тұрақты, бірақ кейбір топтары көшпелі, және олар қыстауға көбейетін жерлерінен оңтүстікке қарай ұшып кетеді. Көшіп бара жатқанда олар кеңінен таралып, Еуропа мен Азияның көп бөлігінде сирек кездесетін құстар ретінде табылады.
Unlike the more northerly common swift, many birds are resident, but some populations are migratory, and these winter further south than their breeding areas. They wander widely on migration, and are seen as rare vagrants in much of Europe and Asia.
Өсіру
Кішкентай шаяндар Испанияның оңтүстігінен, Африка арқылы солтүстік-шығысқа қарай, Оңтүстік Пәкістан, Үндістан және Шри-Ланкадағы қоныстар мен жартастар маңында көбейеді. Олар ұяларын ғимараттардағы тесіктерге немесе кейде жартастарға салады, 1–4 жұмыртқа туады. Кішкентай шаян жыл сайын бір және сол жерге оралып, қажет болған жағдайда ұясын қайта жасайды. Үндістанда оның ұясынан Cimex hemipterus түрінің қызыл масасы табылды.
Little swifts breed around habitation and cliffs from southern Spain, Africa northeastwards through southern Pakistan and India and Sri Lanka. They build their nests in holes in buildings or sometimes on cliffs, laying 1–4 eggs. A little swift will return to the same site year after year, rebuilding its nest when necessary. A species of bedbug Cimex hemipterus has been recorded from its nest in India.