Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық шығыстанушы суретші (1796–1864)
Scottish orientalist painter (1796–1864)
Дэвид Робертс (24 қазан 1796 – 25 қараша 1864) – шотланд суретшісі. Ол ең әйгілісі «Киелі жер, Сирия, Идумея, Арабия, Египет және Нубия» еңбектерімен танылған. Бұл – Мысыр мен Таяу Шығыстың толыққанды егжей-тегжейлі литографиялық баспаларының көптеген сериясы, ол аймақ бойынша жасаған ұзақ саяхаттарында (1838–1840) салған эскиздерінен жасалған. Осы суреттері мен осыған ұқсас тақырыптардағы ірі майлы суреттері оны көрнекті шығыстанушы суретші етіп беделдірді. 1841 жылы Корольдік академияның мүшесі болып сайланды.
David Roberts (24 October 179625 November 1864) was a Scottish painter. He is especially known for The Holy Land, Syria, Idumea, Arabia, Egypt, and Nubia, a prolific series of detailed lithograph prints of Egypt and the Near East that he produced from sketches he made during long tours of the region (1838–1840). These and his large oil paintings of similar subjects made him a prominent Orientalist painter. He was elected as a Royal Academician in 1841.
Ерте өмір
Дэвид Робертс Шотландияның Эдинбург қаласында дүниеге келді. Ол жеті жыл бойы үй суретшісі және декораторы Гэвин Бьюгоның шәкірті болды, оның тағы бір шәкірті Дэвид Рамзи Хей болды, ол өмір бойы досы болды. Осы уақыт аралығында ол кешкісін сурет өнерін оқыды. Оқуын бітіргеннен кейін Робертстің алғашқы ақылы жұмысы 1815 жылдың жазында болды, ол Пертке көшіп, Скон сарайын қайта безендіру жұмысына бригадир болып тағайындалды. Робертс 1816 жылдың көктемінде қайтып келді және жұмыс іздеп жүргенде ата-анасымен бірге тұрды. Оның келесі жұмысы - Солтүстік колледж көшесіндегі Джеймс Баннистер циркі үшін декорациялар салу болды. Бұл оның суретші және сахналық көріністердің дизайнері ретінде мансабының бастауы болды. Баннистерге Робертстің сахналық дизайны ұнады және 1816 жылдың 10 сәуірінде оны Англияға циркпен бірге саяхаттауға аптасына 25 шиллинг жалақымен жұмысқа алды. Робертс сол айда Эдинбургтен циркпен бірге кетіп, Карлайл, Ньюкасл, Халл және Йорк қалаларына сапар шегіп, 1817 жылдың қаңтарында Эдинбургке оралды. Циркте жұмыс істеген кезінде Робертс клоунның скетчтеріне қарсы рөлдерде бірнеше рет сахнаға шықты. 1817 жылдың алғашқы айларында Робертс Эдинбургтегі Пантеон театрында сахна дизайнерінің көмекшісі болып жұмыс істеді, бұл Баннистер мен итальяндық музыкант Корридің бірлескен жобасы еді. Алайда Пантеон қаржылық қиындыққа тап болып, 1817 жылдың мамыр айында жабылды, Робертс жұмыссыз қалды. Ол үйді бояу жұмысына қайта оралып, Гиллеспи Грэм жобалаған Пертке жақын Аберкерни сарайында жұмыс істеді. Ол таңғы сағат 5-тен кешкі 7-ге дейін жұмыс істесе де, кешке сарайдың айналасындағы орманды сурет салуға үлкерді. Одан кейін Пертширдегі Бридж оф Эрн маңындағы Кондидегі сарайда ағаш пен мәрмәрдің имитациясын суреттеді. Ата-анасының тілегімен Робертс 1818 жылдың қаңтарында Эдинбургке оралды, онда ол сәндік суретші Джон Джексонмен жұмыс істеді. 1818 жылы Джексон үшін жұмыс істеген Робертс Лорд Лаудердейлдің Данбар үйін (кейін Лаудердейл үйі деп аталды) және жақында жалға алған Лорд Джеффри үшін Крейгкрук қамалының кітапханасын безендірді. 1818 жылы Эдинбургте Пантеон театры қайта ашылды. Бастапқыда Лондоннан өздерінің сахна суретшілері бар труппа резидент болып орналасты, бірақ олар кеткеннен кейін Робертс Корриден сахна суретшісі ретінде жұмыс таба алды. Корри Робертске 1818 жылдың 25 шілдесінде осы лауазымды ұсынса да, ол Джексонның үйін бояу жұмысына кірісіп, қысқы маусымға дейін Пантеонда жұмыс істей алмады. Бөлек сурет салу бөлмесі болмағандықтан, Робертс сахнаға тікелей сурет салуға мәжбүр болды, ол күндіз репетициялармен, ал кешке қойылымдармен толы болды. Сондықтан Робертс әдетте кешкі қойылым аяқталғаннан кейін жұмыс істей бастады және түн бойы жұмыс істеді. Робертстің жұмысын сахна жетекшісі Монро мырза байқады. Пантеон жабылғаннан кейін Монро Глазгодағы Корольдік театрға көшті, онда ол Робертсті бас сахна суретшісі ретінде жұмысқа алды. 1819 жылы Робертс Эдинбургтегі Корольдік театрдың сахна суретшісі болды (осы кезде Джеймс Баллантайн оның шәкірті болды). Сол жерде Робертс шотланд актрисасы Маргарет МакЛачланмен танысты, ол жоғары таулық циган қызы мен клан басшысының заңсыз қызы екендігі айтылады. Олар 1820 жылы "шынайы махаббат" үшін үйленді. Неке ұзаққа созылмаса да, Робертстің жалғыз қызы Кристин 1821 жылы дүниеге келді. Ол сахна суреттерінен ақша табумен қатар, осы кезде майлы суреттерді де жасай бастады. 1821 жылы ол суретші Уильям Кларксон Стэнфилдпен достық қарым-қатынас орнатты, ол оған Корольдік театрда сахна суреттерін салуға қосылды, содан кейін Робертс пейзаж суреттерін жақсы көре бастады. 1821 жылы Эдинбургтегі Көркемөнер институты Робертстің үш суретін – Мелроз және Драйбург аббаттарының көріністерін – қабылдады, олардың екеуі сатылды. Стэнфилдтің ұсынысы бойынша Робертс 1822 жылы Эдинбургте өткен Тірі суретшілердің туындыларының көрмесіне үш сурет жіберді.
David Roberts was born at Edinburgh in Scotland. Apprenticed for seven years to a house painter and decorator named Gavin Beugo, his fellow apprentice being David Ramsay Hay, who became a lifelong friend. During this time he studied art in the evenings. After his apprenticeship was complete, Roberts's first paid job came in the summer of 1815, when he moved to Perth to serve as foreman for the redecoration of Scone Palace. Roberts returned in the spring of 1816 and lived with his parents while looking for work. His next job was to paint scenery for James Bannister's circus on North College Street. This was the beginning of his career as a painter and designer of stage scenery. Bannister liked Roberts's set designs and on 10 April 1816 engaged him at a salary of 25 shillings per week to travel with the circus on a tour of England. Roberts departed Edinburgh with the circus later the same month and travelled to Carlisle, Newcastle, Hull and York, returning to Edinburgh in January 1817. During his time with the circus, Roberts was called on to take several minor stage roles as a foil for the clowns' skits. For the first few months of 1817, Roberts worked as the stage designer's assistant at the Pantheon Theatre, Edinburgh, a new joint venture between Bannister and an Italian musician named Corri. However the Pantheon was a financial failure and closed in May 1817, putting Roberts out of work. He reluctantly returned to house painting, working on the mansion house of Abercairny, near Perth, designed by Gillespie Graham. Although he was working from 5 a. m. to 7 p. m. he took the opportunity to sketch in the woods around the mansion in the evening. He followed this up with a stint painting imitation wood and marble at a mansion at Condie, near Bridge of Earn, in Perthshire. At the urging of his parents, Roberts returned to Edinburgh in January 1818, where he took employment with John Jackson, a decorative painter. Working for Jackson during 1818, Roberts decorated Lord Lauderdale's Dunbar House (known later as Lauderdale House) and then the library of Craigcrook Castle for Lord Jeffrey, who had recently leased the property. In 1818, the Pantheon Theatre reopened in Edinburgh. Initially, a company from London with their own scene painters was in residence, but after they left, Roberts was able to get work from Corri as a scene painter. While Corri offered Roberts the position on 25 July 1818, he was already committed to house painting work for Jackson and was unable to start at the Pantheon until the winter season. As there was no separate painting room, Roberts had to paint sets directly on the stage, which was occupied by rehearsals during the day and performances in the evening. Therefore, Roberts generally began work after the evening production had finished, working through the night. Roberts's work was noticed by the stage manager, Mr. Monro. After the Pantheon closed, Monro moved on to the Theatre Royal, Glasgow, where he arranged for Roberts to be hired as a principal scene painter. In 1819, Roberts became the scene painter at the Theatre Royal in Edinburgh (having at this time James Ballantine as his apprentice). There Roberts met the Scottish actress Margaret McLachlan, said to be the illegitimate daughter of a Highland gypsy girl and a clan chief. They married in 1820, "for pure love". Although the marriage did not last long, it produced Roberts' only daughter, Christine, who was born in 1821. Although he was making a living from scene painting, it was around this time that Roberts began to produce oil paintings seriously. In 1821 he became friends with the artist William Clarkson Stanfield, who joined him to paint scenery at the Theatre Royal, and Roberts developed his love of landscape painting. In 1821 the Fine Arts Institution of Edinburgh accepted three of Roberts's paintings – views of Melrose and Dryburgh abbeys – two of which sold. At Stanfield's suggestion, Roberts also sent three pictures to the 1822 Exhibition of Works by Living Artists, held in Edinburgh.
Лондонға көшіп бару
1822 жылы Кобург театры, қазіргі Лондондағы Олд Вик, Робертске сахналық суретші және декоратор ретінде жұмыс ұсынды. Ол әйелі мен алты айлық қызы Кристинмен бірге Литтен кемемен Лондонға келді. Кобург театрында біраз жұмыс істеген соң Робертс Стэнфилдпен бірге диорамалар мен панорамалар жасау үшін Драри-Лейндегі Корольдік театрға көшті. Робертстің осы кезде салған миниатюрасында Маргарет үш жасар Кристиннің күлімдеп тұрған бейнесін ұстап, сары шашы сарылған нәзік әйел ретінде бейнеленген. Бірақ Робертстің отбасылық өмірі осы суреттегідей шатты болған жоқ: Маргарет ішімдікке тәуелді болды, соңында 1831 жылы Робертс оны Шотландияға, достарының күтіміне жіберді. Робертс әйелінің ішімдік проблемасының артынан осы кезеңдегі хаттарының бір бөлігін өртеп жіберген болуы мүмкін, бірақ ол досы Дэвид Рамзи Хейге жазған хатында әдеттен тыс ашық болды. Робертс пен Хей бірге оқушы болып өткен, ал Хейдің әйелі ішімдік ішуді бастағаннан бері ол бір әйелмен қарым-қатынаста болды. "Егер сіз біздің жағдайларымыздың шамалы ғана екенін білмесеңіз. Сіздікі менікінен жақсырақ, себебі сізде демеу бар. Менің жүйкемнің хал жағдайы соншалық, тіпті жазуға қиналамын. Бірақ Құдайға шүкір, ол ертең кетеді—мүмкін мәңгілікке." 1824 жылы ол Британ институтында Дрибург аббаттығының тағы бір көрінісін көрсетті және жаңа құрылған Британ суретшілер қоғамының алғашқы көрмесіне екі жұмысын жіберді. 1824 жылдың күзінде ол Нормандияға сапар шекті. Осы сапарының нәтижесінде салған суреттері оның атағының негізін қалады; олардың бірі, Руан соборының көрінісі, 80 гинеяға сатылды. Оның суреттер жинағының соңғы томы, «Италия, классикалық, тарихи және көркем», 1859 жылы жарық көрді. 1839 жылы ол Корольдік академияның мүшесі болып сайланды, ал 1841 жылы толық құқықты мүшесі болды. 1858 жылы оған Эдинбург қаласының құрметті азаматы атағы берілді. Өмірінің соңғы жылдары ол Темзадан Лондонның көріністерін салумен айналысты. Ол осылардың алтауын аяқтады және Людгейт төбесінен көрінетін Сент-Пол соборының суретін салуда кенеттен қайтыс болды.
In 1822 the Coburg Theatre, now the Old Vic in London, offered Roberts a job as a scenic designer and stage painter. He sailed from Leith with his wife and their six month old Christine and settled in London. After working for a while at the Coburg Theatre, Roberts moved to the Theatre Royal, Drury Lane to create dioramas and panoramas with Stanfield. A miniature by Roberts from this time shows Margaret as a delicate woman with blonde ringlets, holding the smiling three year old Christine. But Roberts' family life was not as idyllic as this picture suggests: Margaret had become an alcoholic, and eventually, in 1831, Roberts sent her back to Scotland to be cared for by friends. Roberts may have burned some letters from this period in shame at his wife's drinking problem, but he was unusually frank in a letter to a friend, David Ramsay Hay. Roberts and Hay had been an apprentices together, and Hay had been seeing a mistress since his own wife had started drinking. "If you do not know our cases are almost parallel. Yours is not as bad as mine, having some consolation. The state of my nerves is such I can scarcely write. But thank God she leaves tomorrow—I hope for ever." In 1824, he exhibited another view of Dryburgh Abbey at the British Institution and sent two works to the first exhibition of the newly formed Society of British Artists. In the autumn of 1824 he visited Normandy. His paintings based on this trip began to lay the foundation of his reputation; one of them, a view of Rouen Cathedral, sold for 80 guineas. His last volume of illustrations, Italy, Classical, Historical and Picturesque, was published in 1859. In 1839 he was elected an associate and in 1841 a full member of the Royal Academy; and in 1858 he was presented with the freedom of the city of Edinburgh. The last years of his life were occupied with a series of views of London from the Thames. He had executed six of these, and was at work upon a picture of St Paul's Cathedral as seen from Ludgate Hill, when he died suddenly.
Roberts, David, Record Book, 1829–1864, unpublished manuscript, Yale Center for British Art, New Haven. Roberts, David, Eastern Journal, 1838–1839, unpublished manuscript, National Library of Scotland, Edinburgh.