Непал Коммунистік Партиясының Тарихы (Nepal Kommunistik Partiyasynıñ Tarihı)
Communist Party of Nepal
Непал Коммунистік партиясы (1949-1962) – Рана режиміне, феодализмге, империализмге қарсы күрескен. Пушпа Лал Шрешта құрған, тарихы мен негізгі мүшелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Непалдың Коммунистік партиясы (НКП), қысқартылған түрі НКП, 1949 жылдан 1962 жылға дейін Непалдағы коммунистік партия болды. Ол 15 қыркүйекте 1949 жылы автократиялық Рана режиміне, феодализмге және империализмге қарсы күресу үшін құрылған. Алғашқы бас хатшы Пушпа Лал Шреста болды. Непал Коммунистік партиясының алғашқы мүшелері Моти Деви Шреста, Ниранжан Говинда Вайдия, Нар Бахадур Кармачарья және Нараян Билас Жоши еді.
The Communist Party of Nepal , abbreviated CPN, was a communist party in Nepal from 1949 to 1962. It was founded on 15 September 1949 to struggle against the autocratic Rana regime, feudalism, and imperialism. The founding general secretary was Pushpa Lal Shrestha. The founding members of the Communist Party of Nepal were Moti Devi Shrestha, Niranjan Govinda Vaidya, Nar Bahadur Karmacharya and Narayan Bilas Joshi.
Құрылуы мен алғашқы жылдары, 19491951
Партияны бұрынғы Непал Ұлттық Конгресінің мүшесі Пушпа Лал Шреста құрды, ол партия ішіндегі талас-тартыстардан және Раналармен ынтымақтастыққа және ұступтар жасауға дайындықтан көңілі тоңды. Непал Ұлттық Конгресінен (кейін Непал Конгресі болып өзгерген) кеткеннен кейін, ол марксистік әдеби сынға ықпалданды және 1949 жылдың сәуір айында «Коммунистік манифестінің» непал тіліне аудармасын жариялады. Бастапқы жоспарлар Непал Ұлттық Конгресі ішінде солшыл топ ретінде жұмыс істеу немесе жұмысшы-шаруалар партиясын құру болды, бірақ бұл жоспарлар ақырында тоқтатылды. Сол кезде Калькуттада болған Шреста Кэмпбелл медицина мектебіндегі Марксистік зерттеу тобына қосылды. Кейіннен Кэмпбеллде оқыған Кешар Жунг Раямаджи және Бенарес қаласында оқыған Ман Мохан Адхикари да осы топқа мүше болды. КПК-ның алғашқы орталық комитетіне Шрестадан басқа бастапқы ұйымдастыру комитетінің ешбір мүшесі кірмеді. Бірінші орталық комитеттің құрамына Ман Мохан Адхикари, Тулси Лал Аматия, Шайлендра Кумар Упадьяя, Д. П. Адхикари және Үндістан Коммунистік партиясының мүшесі Аёдхья Сингх кірді.
The party was formed by Pushpa Lal Shrestha, a former member of the Nepali National Congress, who had grown disillusioned with the infighting in the party and the willingness to cooperate and make concessions with the Ranas. After his resignation from the Nepali National Congress–which would later become the Nepali Congress–he had been inspired by Marxist literary criticism and in April 1949 published a translated version of The Communist Manifesto in the Nepali language. There were initial plans to work within the Nepali National Congress as a leftist group or organize as a workers peasants party but this was eventually scrapped. Shrestha who was in Kolkata at the time joined the Marxist Study Circle in Campbell Medical School. Keshar Jung Rayamajhi who was studying at Campbell and Man Mohan Adhikari who was studying in Benaras at the time were also members of the group. The first central committee of the CPN did not include any other members of the original organizing committee except for Shrestha. The members of the first central committee were Man Mohan Adhikari, Tulsi Lal Amatya, Shailendra Kumar Upadhyaya, D. P. Adhikari and Communist Party of India member Ayodhya Singh.
1952-1954 жылдардағы тыйым
1952 жылғы 8 маусымда КПН-нің шаруалар қанаты – Кисан Сангх (Шаруалар одағы) жер иелеріне қарсы көтеріліс жариялады және жерсіз шаруаларға жер бөлуді талап етті. Осы жылдың қаңтар айында Кунуар Индержит Сингх басшылығымен «Ракшья Дал» төңкеріске әрекеттенді. Партия Сингха Дурбардағы әуежайды, радиостанцияны, пошта және телеграф кеңсесін басып алды. Олар коммунистерді қосатын, бірақ тым оңшыл «Непал Раштрабади Горха Паришадты» шығаратын, барлық партиядан тұратын үкімет құруды талап етті. Әскери күштер араласып, Сингх тұтқындалды. Осы оқиғаның нәтижесінде 1952 жылғы 24 қаңтарда КПН-ге тыйым салынды. Партия 1953 жылғы Катманду қалалық сайлауына тәуелсіз кандидаттар ретінде қатысып, дауыстардың жартысын және он тоғыз мүшеден тұратын кеңесте алты орын жеңіп алды. Партиядан шыққан Жанак Ман Сингх Катманду қаласының тұңғыш сайланған мэрі болды. 1955 жылдың соңында партия Бас хатшы Кешар Жунг Раямаджи басшылығымен «Растрия Джанаморча» (Ұлттық халық фронты) ұйымдастырды.
On 8 June 1952, the Kisan Sangh (Farmer's Union), the farmers wing of the CPN, declared a revolt against landlords and demanded that land be distributed to landless peasants. Earlier in the year in January, a coup was attempted by the Rakshya Dal under the leadership of Kunwar Inderjit Singh. The party had occupied the airfield, radio station, the post and the telegraph office at Singha Durbar. They had demanded that an all party government be formed that included the Communists but exuded the far right Nepal Rashtrabadi Gorkha Parishad. The military intervened and Singh was arrested. As a consequence of this event, the CPN was banned on 24 January 1952. The party contested the 1953 Kathmandu municipal election as independents and won half of the votes and six seats to the nineteen member council. Janak Man Singh from the party was elected as the first mayor elected mayor of Kathmandu. In the end of 1955, the party organized the Rastriya Janamorcha (National People's Front) under the leadership of general secretary Keshar Jung Rayamajhi.
1954-1958 жылдардағы бірінші жалпы конгресі
1954 жылы партияның бірінші съезі Лалитпурдың Патан қаласында құпия түрде өтті. Ман Мохан Адхикари партияның бас хатшысы болып сайланды, сондай-ақ партия монархияны сайланған құрылтай ассамблеясы құрған республикалық жүйемен алмастыру бағдарламасын бекітті. 1956 жылы Танка Прасад Ачарья басқаратын үкімет Непал Коммунистік партиясымен одақтас болғанда, партияға қойылған тыйымды алып тастау шарты ретінде конституциялық монархияны қабылдауға мәжбүр болды. 1956 жылдың сәуір айында партияға салынған тыйым күштен шығарылды. 1959 жылы Самбу Рам Шреста сайланғанда, КПН Сенатта (сол кездегі жоғарғы палатада) бір өкілге ие болды. Патша Махендра билікті қолға алып, тікелей басқаруды бастағанда, партияда екі басты бағыт пайда болды. 1961 жылдың басында барлық саяси партияларға тыйым салынды. Үкімет КПН-ге қарсы репрессиялық шараларға кірісті. Раямаджи монархтың саясатына сенім білдірді, бұл партияның басқа бөлімдерінен қатаң наразылық тудырды. Шиеленісті шешу үшін Үндістанның Дарбханга қаласында орталық пленум өткізілді, себебі Непалдағы барлық саяси жиналыстар патша жарлығымен тыйым салынған еді. Пленум Пушпа Лал ұсынған қарулы күрес жолын бірауыздан қабылдады. Партияда үш бағыт қалыптасты: Раямаджи басқарған конституциялық монархияны қолдау бағыты, Пушпа Лал басқарған таратылған парламентті қайта жаңғырту және кең ауқымды халық қозғалысын ұйымдастыруды көздеген бағыт, және Мохан Бикрам Сингх басқарған конституциялық ассамблеяны жақтаған үшінші бағыт. Соңғысы жеңіске жетті, бірақ Орталық Комитетте оның жалғыз өкілі Сингх болды.
In 1954, the first party congress was held clandestinely in Patan, Lalitpur. Man Mohan Adhikari was elected as the party's general secretary, the party also approved a programme to replace monarchism with a republican system framed by an elected constituent assembly. In 1956, when the Tanka Prasad Acharya led government became an ally of the Communist Party of Nepal, the party had to accept constitutional monarchy as a condition to lift the ban on the party. In April 1956, the ban on the party was lifted. CPN also had one member in the Senate (the upper house at the time) when Sambhu Ram Shrestha was elected in 1959. When King Mahendra took power and started his own direct rule, two major blocks developed in the party. In early 1961, all political parties were banned. A wave of repression against CPN was initiated by the government. Rayamajhi had expressed certain faith in the politics of the monarch, something that provoked stern reaction from other sectors of the party. To resolve the conflict a central plenum was convened in Darbhanga, India as all political gatherings in Nepal had been banned by royal decree. The plenum unanimously passed the line of armed struggle that was proposed by Pushpa Lal. Three lines had now emerged in the party, that of a pro constitutional monarchy line led by Rayamajhi, a line that wanted to restore the dissolved parliament and launch broad mass movements led by Pushpa Lal, and a third line which favoured a constitutional assembly led by Mohan Bikram Singh. The latter line emerged victorious, but its sole representative in the Central Committee was Singh.
Бөлісу және таралу, 1962
1962 жылы сәуір айында партияның бір бөлігі Үндістанның Варанаси қаласында үшінші партия съезін шақырып өткізді. Съезде Түлсі Лал Аматья ұсынған Ұлттық-демократиялық революция бағдарламасы бекітілді. Аматья сондай-ақ бас хатшы болып сайланды. Пушпа Лал съез кезінде елордада болды, бірақ бұл шешімді қолдады. Съезде монархияны қолдаған Раямаджиді партиядан шығару туралы шешім қабылданды, бірақ Орталық Комитетке бақылау тікелей Раямаджи бастаған топта болғандықтан, олар бұл съезді заңды деп мойындамады. Осыдан кейін партия Непалдың Коммунистік партиясы (Аматья) және Непалдың Коммунистік партиясы (Раямаджи) болып екіге бөлінді.
In April 1962, one section of the party convened the third party congress in Varanasi, India. The congress approved the programme of National Democratic Revolution proposed by Tulsi Lal Amatya. Amatya was also elected as the general secretary. Pushpa Lal was in the capital at the time of the congress but had supported the decision. The congress also decided to expel Rayamjhi who supported the monarchy, but the faction led by Rayamajhi, who controlled the Central Committee, did not recognize this congress as legitimate. The party then split into the Communist Party of Nepal (Amatya) and Communist Party of Nepal (Rayamjhi).
Идеология
Непалдың Коммунистік партиясының 1950 жылдардағы басты мақсаты Непалды республикаға айналдыру еді. Кейіннен, осы онжылдық ішінде партия қалалық және элиталық бағытталған таптық күрестің ленинистік принциптерін қабылдады. Партия сондай-ақ биліктегі Үндістан Ұлттық Конгресіне жақын деп саналған Непал Конгресін де сынады. Партия Үндістанның мәдени империализмі деп аталатын нәрсеге қарсы шықты.
The main objective of the Communist Party of Nepal in the 1950s was to transform Nepal into a republic, later on during the decade the party adopted Leninist principles of class struggle against the urban centered and the elite oriented. The party was also critical of the Nepali Congress, which was considered close to the ruling Indian National Congress. The party had opposed what it called cultural imperialism of India.