Кіріспе

Непалдың Коммунистік партиясы (НКП), қысқартылған түрі НКП, 1949 жылдан 1962 жылға дейін Непалдағы коммунистік партия болды. Ол 15 қыркүйекте 1949 жылы автократиялық Рана режиміне, феодализмге және империализмге қарсы күресу үшін құрылған. Алғашқы бас хатшы Пушпа Лал Шреста болды. Непал Коммунистік партиясының алғашқы мүшелері Моти Деви Шреста, Ниранжан Говинда Вайдия, Нар Бахадур Кармачарья және Нараян Билас Жоши еді.

Құрылуы мен алғашқы жылдары, 19491951

Партияны бұрынғы Непал Ұлттық Конгресінің мүшесі Пушпа Лал Шреста құрды, ол партия ішіндегі талас-тартыстардан және Раналармен ынтымақтастыққа және ұступтар жасауға дайындықтан көңілі тоңды. Непал Ұлттық Конгресінен (кейін Непал Конгресі болып өзгерген) кеткеннен кейін, ол марксистік әдеби сынға ықпалданды және 1949 жылдың сәуір айында «Коммунистік манифестінің» непал тіліне аудармасын жариялады. Бастапқы жоспарлар Непал Ұлттық Конгресі ішінде солшыл топ ретінде жұмыс істеу немесе жұмысшы-шаруалар партиясын құру болды, бірақ бұл жоспарлар ақырында тоқтатылды. Сол кезде Калькуттада болған Шреста Кэмпбелл медицина мектебіндегі Марксистік зерттеу тобына қосылды. Кейіннен Кэмпбеллде оқыған Кешар Жунг Раямаджи және Бенарес қаласында оқыған Ман Мохан Адхикари да осы топқа мүше болды. КПК-ның алғашқы орталық комитетіне Шрестадан басқа бастапқы ұйымдастыру комитетінің ешбір мүшесі кірмеді. Бірінші орталық комитеттің құрамына Ман Мохан Адхикари, Тулси Лал Аматия, Шайлендра Кумар Упадьяя, Д. П. Адхикари және Үндістан Коммунистік партиясының мүшесі Аёдхья Сингх кірді.

1952-1954 жылдардағы тыйым

1952 жылғы 8 маусымда КПН-нің шаруалар қанаты – Кисан Сангх (Шаруалар одағы) жер иелеріне қарсы көтеріліс жариялады және жерсіз шаруаларға жер бөлуді талап етті. Осы жылдың қаңтар айында Кунуар Индержит Сингх басшылығымен «Ракшья Дал» төңкеріске әрекеттенді. Партия Сингха Дурбардағы әуежайды, радиостанцияны, пошта және телеграф кеңсесін басып алды. Олар коммунистерді қосатын, бірақ тым оңшыл «Непал Раштрабади Горха Паришадты» шығаратын, барлық партиядан тұратын үкімет құруды талап етті. Әскери күштер араласып, Сингх тұтқындалды. Осы оқиғаның нәтижесінде 1952 жылғы 24 қаңтарда КПН-ге тыйым салынды. Партия 1953 жылғы Катманду қалалық сайлауына тәуелсіз кандидаттар ретінде қатысып, дауыстардың жартысын және он тоғыз мүшеден тұратын кеңесте алты орын жеңіп алды. Партиядан шыққан Жанак Ман Сингх Катманду қаласының тұңғыш сайланған мэрі болды. 1955 жылдың соңында партия Бас хатшы Кешар Жунг Раямаджи басшылығымен «Растрия Джанаморча» (Ұлттық халық фронты) ұйымдастырды.

1954-1958 жылдардағы бірінші жалпы конгресі

1954 жылы партияның бірінші съезі Лалитпурдың Патан қаласында құпия түрде өтті. Ман Мохан Адхикари партияның бас хатшысы болып сайланды, сондай-ақ партия монархияны сайланған құрылтай ассамблеясы құрған республикалық жүйемен алмастыру бағдарламасын бекітті. 1956 жылы Танка Прасад Ачарья басқаратын үкімет Непал Коммунистік партиясымен одақтас болғанда, партияға қойылған тыйымды алып тастау шарты ретінде конституциялық монархияны қабылдауға мәжбүр болды. 1956 жылдың сәуір айында партияға салынған тыйым күштен шығарылды. 1959 жылы Самбу Рам Шреста сайланғанда, КПН Сенатта (сол кездегі жоғарғы палатада) бір өкілге ие болды. Патша Махендра билікті қолға алып, тікелей басқаруды бастағанда, партияда екі басты бағыт пайда болды. 1961 жылдың басында барлық саяси партияларға тыйым салынды. Үкімет КПН-ге қарсы репрессиялық шараларға кірісті. Раямаджи монархтың саясатына сенім білдірді, бұл партияның басқа бөлімдерінен қатаң наразылық тудырды. Шиеленісті шешу үшін Үндістанның Дарбханга қаласында орталық пленум өткізілді, себебі Непалдағы барлық саяси жиналыстар патша жарлығымен тыйым салынған еді. Пленум Пушпа Лал ұсынған қарулы күрес жолын бірауыздан қабылдады. Партияда үш бағыт қалыптасты: Раямаджи басқарған конституциялық монархияны қолдау бағыты, Пушпа Лал басқарған таратылған парламентті қайта жаңғырту және кең ауқымды халық қозғалысын ұйымдастыруды көздеген бағыт, және Мохан Бикрам Сингх басқарған конституциялық ассамблеяны жақтаған үшінші бағыт. Соңғысы жеңіске жетті, бірақ Орталық Комитетте оның жалғыз өкілі Сингх болды.

Бөлісу және таралу, 1962

1962 жылы сәуір айында партияның бір бөлігі Үндістанның Варанаси қаласында үшінші партия съезін шақырып өткізді. Съезде Түлсі Лал Аматья ұсынған Ұлттық-демократиялық революция бағдарламасы бекітілді. Аматья сондай-ақ бас хатшы болып сайланды. Пушпа Лал съез кезінде елордада болды, бірақ бұл шешімді қолдады. Съезде монархияны қолдаған Раямаджиді партиядан шығару туралы шешім қабылданды, бірақ Орталық Комитетке бақылау тікелей Раямаджи бастаған топта болғандықтан, олар бұл съезді заңды деп мойындамады. Осыдан кейін партия Непалдың Коммунистік партиясы (Аматья) және Непалдың Коммунистік партиясы (Раямаджи) болып екіге бөлінді.

Идеология

Непалдың Коммунистік партиясының 1950 жылдардағы басты мақсаты Непалды республикаға айналдыру еді. Кейіннен, осы онжылдық ішінде партия қалалық және элиталық бағытталған таптық күрестің ленинистік принциптерін қабылдады. Партия сондай-ақ биліктегі Үндістан Ұлттық Конгресіне жақын деп саналған Непал Конгресін де сынады. Партия Үндістанның мәдени империализмі деп аталатын нәрсеге қарсы шықты.

Сайлау нәтижесі

СайлауЛидерДауысОрынАтРезультат ҮкіметЖоқ%Сан1959Кешаб Бания129,1427.24-ші