Кіріспе

Рим императоры Елагабалдың анасы (180–222)

Юлия Соаемия Бассиана (180 – 11 наурыз 222) – сириялық дворян әйел және Рим императоры Елагабалдың анасы, ол 218–222 жылдар аралығында Рим империясын басқарды. Ол оның басты кеңесшілерінің бірі болды, бастапқыда анасы Юлия Маэсаның қолдауымен және қатысуымен. Ол анасымен бірге жас императорды наразылықтың күшеюіне және отбасылық дауға дейін, оның ұлының орнын туысқан інісі Северус Александр бастан алғанға дейін басқарды. Юлия Соаемия ұлымен бірге Преториандық гвардия тарапынан өлтірілді. Юлия Соаемия Сирияның Эмеса қаласында туып өсті және анасы арқылы Эмеса патшалық отбасымен, ал неке арқылы Ежелгі Римнің Северан әулетімен туыс болды.

Отбасы

Ол күшті сириялық римдік дворян Джулия Мейса мен Гай Юлий Авитус Алексианның тұңғыш қызы, Джулия Авита Мамеяның қарындасы, Джулия Домнаның немересі және император Люций Септимий Северовтың немересі болған. Бір кезде ол Апамея қаласының тумасы, сириялық атқышы және саясаткер Секст Варий Марцеллге үйленді. Северан әулетінің римдік императорлық отбасының мүшелері ретінде олар Римде тұрды, ал Джулияның күйеуі рим сенатына көтерілді. Джулия Марцеллден екі ұл туды: біреуінің аты белгісіз, екіншісі – Секст Варий Авитус Бассиан, кейін рим императоры Элагабал болды. Емес қаласында оның ұлы Бассиан сириялық құдай Илагабалдың бас діни қызметкері болды. Элагабал мен оның анасы бұл мүмкіндікті пайдаланып, Элагабалды рим құдайларының басты құдайы етіп тағайындауға тырысты. Құдайдың аты Deus Sol Invictus, яғни жеңіске ұшырамайтын Күн құдайы деп өзгертілді және оған тіпті Юпитерден де жоғары құрмет көрсетілді. Элагабал мен оның жақтастары 218 жылы Битиниядағы Никомидияда қысқы маусымды өткізді, осы жерде императордың діни сенімдері алғаш рет мәселе тудырды. Замандас тарихшы Кассиус Дион Ганистің Элагабалға «салмақты және ақылды» өмір сүруге қысым жасағаны үшін жаңа император тарапынан өлтірілгенін айтады. Римдіктерге шығыстық дін қызметкерінің император болуына бейімделуге көмектесу үшін Джулия Мейса (Соамияның анасы) Элагабалдың діни киімдегі суретін Римге жіберіп, Сенат үйіндегі Виктория құдайының мүсініне іліп қойды. Екеуі рим дінінің танымалдығын арттыруға тырысты және құрмет көрсету мақсатында Элагабалға Астарта, Минерва немесе Уранияны оның жұбайы ретінде қосты. Джулия Соамия және оның анасы Элагабалдың билігі туралы әдеби еңбектерде кездеседі және олардың үлкен ықпалы болғаны айтылады. Джулия Соамия және оның анасы императорға айтарлық көмек көрсетті және Элагабалдың Северус Александрды қабылдаған кезде Сенатта оның қасында болды. Ол clarissima сенаторлық атағын алды және сонымен қатар мода мен протокол мәселелерін шешетін «Әйелдер Сенатының» мүшесі болды. Элагабалдың әжесі Джулия Мейса императорға халықтың қолдауы төмендеп бара жатқанын сезіп, оны және оның діни практикаларын қолдаған анасын алмастыру қажет деп шешті.

Өлім

Елагабал өзінің ағайындысын өлтіруге жасаған бірнеше әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, Александрдың лауазымдарынан айырылып, консулдығынан шеттетілді. Сосын Елагабал, преториандықтардың қалай реакция жасайтынын білу үшін, Александрдың өлімі жақын деген қауесет таратып, оны ойлап тапты. Бұдан кейін көтеріліс болды, және гвардия Елагабал мен Александрды преториандық лагерде көруді талап етті. Юлия Соамея өз ұлын қорғау үшін лагерьге кірді, бірақ 222 жылы преториандық гвардиямен бірге қаза болды. Олардың денелері көшелерде сүйреліп, Тибр өзеніне тасталды. Кейін Юлия Соамея халық жауы деп жарияланып, оның аты барлық құжаттардан жойылды.