Кіріспе

Бұрынғы Пәкістанның Исламабад қаласының әуежайы (1930–2018) – Исламабадты қызмет көрсететін негізгі қоғамдық әуежай.

Беназир Бхутто халықаралық әуежайы () – бұрын Исламабад-Равалпинди агломерациясын қызмет еткен әуежай. 2021 жылдың 12 мамырына дейін Пәкістанның әуе трафигі бойынша екінші ірі әуежай болып саналды, содан кейін жаңа Исламабад халықаралық әуежайымен алмастырылды. Сондай-ақ Чаклала әуе базасы деп белгілі, ол 2008 жылдың маусым айында қайтыс болған Пәкістанның премьер-министрі Беназир Бхуттоның (1953–2007) құрметіне аталды. 2015–16 жылдары әуежай 4 767 860 жолаушыны қабылдады, ал 2010–11 жылдары бұл көрсеткіш 3 610 566 болды. Әуежай Равалпинди қаласының Чаклала ауданында орналасқан, ол Исламабадқа жақын орналасқан. Жаңа Исламабад халықаралық әуежайы ашылғаннан кейін, бұл әуежай азаматтық авиация үшін пайдаланылмайды және қазіргі таңда Нұр Хан Әуе күштері базасының (Чаклала Әуе күштері базасы деп те аталады) құрамына кіреді.

Тарих

2006 жылдың наурыз айында Пәкістан халықаралық әуе компаниясы Боинг 777 ұшақтарымен Исламабадтан Торонтоға тікелей рейс ашты. 2008–2009 қаржы жылында Беназир Бхутто халықаралық әуежайын 3 136 664 жолаушы пайдаланды, ал 34 025 ұшақ қозғалысы тіркелді. Бұл әуежай Пәкістан халықаралық әуе компаниясының негізгі хабы ретінде қызмет етті. Сонымен қатар, ол Шахин Эйр үшін де хаб және Airblue үшін маңызды қала болды. 2015 жылдың қаңтар айында үкімет 399 миллион рупилік әуежайды жаңарту және кеңейту жобасын бастады, оған әуежайдың жалғыз ұшу-қону жолағына жақын такси жолының жалғасуы да кірді. Жөндеу жұмыстары 2015 жылдың наурыз айында аяқталды. Бұл әуежайдан соңғы рейс – Пәкістан халықаралық әуе компаниясының PK791 рейсі, ол Біріккен Корольдіктегі Бирмингем қаласына сағат 11:39-да (PST) ұшып, әуежайға жоспарлы коммерциялық рейстердің соңғы рейсі болды.

Жаңа әуежай

Жаңа әуежай екі қаладан батысқа қарай орналасқан Атток ауданындағы Фатех-Джанг қаласында салынды. Ол әуе трафигі мен жолаушылар ағынының артуына байланысты, қолданыстағы Беназир Бхутто Халықаралық әуежайын алмастыру мақсатында салынған. Қазір құрылысы аяқталды және Пәкістандағы алғашқы жаңадан салынған әуежай болып табылады, сондай-ақ Airbus A380 ұшағының қонуын қабылдайтын алғашқы әуежай атанды. 3289 акрға жуық аумақта салынған жобада 90 тіркеу тізімшесі және 2000 көлікке арналған тұрақ орны бар. Бірінші кезеңде жыл сайын 10 миллионнан астам, ал екінші кезеңде 25 миллионға дейін жолаушыға қызмет көрсетеді. Терминалда 15 қақпа (оның ішінде 10 алыс қақпа), төрт жұлдызды қонақ үй, бажсыз сауда орталықтары, екі ұшу-қону жолағы, алты такси жолағы, тамақтандыру аймағы және 42 иммиграциялық тіркеу тізімшесі бар. Әуежай Сринагар тас жолы арқылы Исламабад қаласымен, ал GT тас жолы арқылы Равалпинди қаласымен байланысты. 2022 жылдың сәуір айында Равалпинди-Исламабад метробусы желісі әуежайды қалалық аймақпен байланыстыру үшін кеңейтілді. Әуежай 2018 жылдың 3 мамырында коммерциялық рейстерге ашылды.

Мекемелер

Беназир Бхутто халықаралық әуежайы – көптеген әуе компанияларының VIP-тәрізді қонақтары мен жоспарлы рейстерін қабылдайтын азаматтық және әскери мақсаттағы әуежай болды. Бұл әуежайға шетелдік дипломаттар, жоғары лауазымды мемлекеттік және әскери қызметкерлер келді. Әуежай бір мезгілде он бір кең корпусты ұшақты қабылдай алды, сондай-ақ жалпы авиацияға арналған қосымша бес тұрақ орыны болды. Ол Airbus A380 немесе Boeing 747-8 сияқты үлкен ұшақтарды қабылдауға мүміндік бермейтін. Бұл әуежайда ешқандай траптар (air bridges) болмағандықтан, жолаушыларды әуежай терминалынан ұшаққа автобустармен жеткізіп, онда ұшақ траптары қолданылды.

Ағымдағы жағдай

Әуежай әуе базасының орнында салынғандықтан, Пәкістан әуе күштері әуеайлақтың алқабы мен ескі терминал ғимаратын иеленді, бұл Лахордың Аллама Икбал халықаралық әуежайы терминалдарын көшірген кездегі жағдайға ұқсас. Ұшу-қону жолағының жақын арада Пәкістан әуе күштерінің пайдалануында қалатыны күтілуде, ал жоғары лауазымды тұлғалар мен басқа да қонақтар Исламабад халықаралық әуежайының орнына осы әуе базасын пайдалана береді. Жеке компаниялардың жалпы авиациясы да жаңа Исламабад халықаралық әуежайының орнына осы әуежайды пайдалануды жалғастырады деп күтілуде.

Апаттар мен оқиғалар

2010 жылдың 28 шілдесінде Airblue Flight 202 рейсі, Карачиден Airbus A321 AP BJB ұшағымен отандық бағытта ұшқан кезінде, Исламабадтағы Маргалла тауына әуежайға қонуға тырысқанда құлады. Ұшақ қаланың жанындағы таулы және орманды аймаққа құлап, борттағы 152 адамның барлығы қаза тапты. 2012 жылдың 20 сәуірінде Боджа Эйр 213 рейсі, Боинг 737-200 (AP BKC) ұшағы, Карачидің Джинна халықаралық әуежайынан ұшып, Исламабадтың Беназир Бхутто халықаралық әуежайына бағытталған, бірақ Чаклала маңында апатқа ұшырап, борттағы 127 адамның барлығы қаза тапты.