Сыныптардың екі жағы: монеталар, медальдар және қағаз ақшалар
Obverse and reverse
Сынықтар, медальдар, қағаз ақшалардың бет және арқа жақтары туралы ақпарат. "Obverse" (бет) және "reverse" (арқа) терминдерінің мағынасы, нумизматикадағы қолданысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монеталардың, медальдардың, ордендердің және қағаз жұмылқандардың беткі және артқы жақтары. Аверс және реверс – монеталардың және қағаз ақша, тулар, мөрлер, медальдар, суреттер, ескі гравюралар, өнер туындылары және баспа маталары сияқты екі жақты заттардың екі жалпақ бетін білдіреді. Осы мағынада аверс – нысанның беткі жағын, ал реверс – артқы жағын көрсетеді. Монетаның беткі жағы көбінесе «бас» деп аталады, себебі ол жиі танымал тұлғаның бейнесін бейнелейді, ал артқы жағы «құйрық» деп аталады. Нумизматикада аверсті белгілеу үшін «obv.» аббревиатурасы, ал реверсті белгілеу үшін «rev.» аббревиатурасы қолданылады. Нумизматикадан тыс ғылым салаларында «аверс» емес, «беткі жақ» термині жиірек қолданылады, ал «реверс» термині кеңінен таралған. Кодикология, қолжазбалар зерттеуі, полиграфия және баспа ісінде қолданылатын эквивалентті терминдер – «recto» және «verso».
Front and back side of coins, medals, orders of merit, and paper bills
The obverse and reverse are the two flat faces of coins and some other two sided objects, including paper money, flags, seals, medals, drawings, old master prints and other works of art, and printed fabrics. In this usage, obverse means the front face of the object and reverse means the back face. The obverse of a coin is commonly called heads, because it often depicts the head of a prominent person, and the reverse tails. In numismatics, the abbreviation obv. is used for obverse, while , and rev. are used for reverse. In fields of scholarship outside numismatics, the term front is more commonly used than obverse, while usage of reverse is widespread. The equivalent terms used in codicology, manuscript studies, print studies and publishing are "recto" and "verso".
Сәйкестендіру
Әдетте, үлкен бейнесі бар монетаның жағы аверс деп аталады (әсіресе егер бейне бір ғана бас болса), ал егер бұл оларды ажыратуға көмектеспесе, сол аймақтан шыққан монеталардың көпшілігіне тән жағы аверс деп аталады. Осы қағидаға сәйкес, ежелгі гректердің ең әйгілі монетасы – Афинаның тетрадрахмасы – Афинаның басын, ал кері жағында оның түйеқұсы бейнеленген. Осы екі бейне, мемлекеттің екі символы, афиналық монеталарда екі ғасырдан астам уақыт бойы қолданылды. Ежелгі Грекияның көптеген республикаларында, мысалы Афина немесе Коринфте, монеталарының бір жағында мемлекеттің символы, әдетте олардың қамқоршы құдайы немесе оның символы бейнеленеді, ол сол мемлекет шығарған барлық монеталарда тұрақты болып қалады және бұл жақ сол монеталардың аверсы ретінде қарастырылады. Екінші жағы кез келген уақытта өзгеріп отыруы мүмкін. Ежелгі грек монархиялық монеталарында құдайдың үлкен бейнесі аверс деп аталатын, ал монархтың кішкентай бейнесі кері жағында бейнеленеді. Батыс монархияларында эллиндік монархтар мен рим императорларының дәстүріне сәйкес, валютаның бір жағында монархтың басы бейнеленеді, ол көбінесе аверс ретінде қарастырылады. Бұл өзгеріс Александр Ұлының монеталарында болды, ол қайтыс болғаннан кейін де ұзақ уақыт бойы соғылды. Ежелгі Мысырды жаулап алғаннан кейін, ол өзін монеталардың аверсінде құдай-патша ретінде бейнелеуге рұқсат берді, өйткені бұл мысырлықтардың адалдығын қамтамасыз етуге көмектеседі деп ойлады, себебі олар бұрынғы монархтарды, фараондарды құдайлар деп санайтын. Оның ізбасарлары грек билеушілері оның дәстүрін сақтап, өздерінің бейнелерін монеталардың аверсінде бейнеледі. Аверсте құдай бейнесін бейнелеудің ертерек дәстүріне оралу Византия монеталарында орын алды, онда Мәсіхтің басы аверс, ал императордың басы немесе суреті (жартылай немесе толық бойы) кері жақ деп саналды. Бұл стильді Юстиниан II-нің алтын монеталарына енгізу 695 жылы ислам халифасы Абд әл-Маликті қоздырды, ол бұған дейін византиялық дизайндарды көшіріп, христиандық символдарды исламдық эквиваленттерімен алмастырды, соңында ерекше ислам стилін дамытты, тек монеталардың екі жағында жазу болды. Осы жазу стилі қазіргі заманға дейін барлық ислам монеталарында қолданылды. Суреттерсіз, қай жақты аверс деп қарастыруды білу әрқашан оңай емес. 695 жылдан кейін ислам монеталарында адамдардың бейнелері болмады және әдетте тек жазу ғана болды. Алты калиманы (исламдық сенімін білдіретін сөздер) жазылған жағы әдетте аверс ретінде анықталады. Фотосуреттерде және мұражайларда аверсті сол жаққа (немесе жоғарыға), ал кері жағын оң жаққа (немесе төменге) көрсету үшін әдеттегі келісім бар, бірақ бұл әрқашан сақталмайды.
Generally, the side of a coin with the larger scale image will be called the obverse (especially if the image is a single head) and, if that does not serve to distinguish them, the side that is more typical of a wide range of coins from that location will be called the obverse. Following this principle, in the most famous of ancient Greek coins, the tetradrachm of Athens, the obverse is the head of Athena and the reverse is her owl. Similar versions of these two images, both symbols of the state, were used on the Athenian coins for more than two centuries. In the many republics of ancient Greece, such as Athens or Corinth, one side of their coins would have a symbol of the state, usually their patron goddess or her symbol, which remained constant through all of the coins minted by that state, which is regarded as the obverse of those coins. The opposite side may have varied from time to time. In ancient Greek monarchical coinage, the situation continued whereby a larger image of a deity, is called the obverse, but a smaller image of a monarch appears on the other side which is called the reverse. In a Western monarchy, it has been customary, following the tradition of the Hellenistic monarchs and then the Roman emperors, for the currency to bear the head of the monarch on one side, which is almost always regarded as the obverse. This change happened in the coinage of Alexander the Great, which continued to be minted long after his death. After his conquest of ancient Egypt, he allowed himself to be depicted on the obverse of coins as a god king, at least partly because he thought this would help secure the allegiance of the Egyptians, who had regarded their previous monarchs, the pharaohs, as divine. The various Hellenistic rulers who were his successors followed his tradition and kept their images on the obverse of coins. A movement back to the earlier tradition of a deity being placed on the obverse occurred in Byzantine coinage, where a head of Christ became the obverse and a head or portrait (half or full length) of the emperor became considered the reverse. The introduction of this style in the gold coins of Justinian II from the year 695 provoked the Islamic Caliph, Abd al Malik, who previously had copied Byzantine designs, replacing Christian symbols with Islamic equivalents, finally to develop a distinctive Islamic style, with just lettering on both sides of their coins. This script alone style then was used on nearly all Islamic coinage until the modern period. The type of Justinian II was revived after the end of the Byzantine Iconoclasm, and with variations remained the norm until the end of the Empire. Without images, therefore, it is not always easy to tell which side will be regarded as the obverse without some knowledge. After 695 Islamic coins avoided all images of persons and usually contained script alone. The side expressing the Six Kalimas (the Islamic profession of faith) is usually defined as the obverse. A convention exists typically to display the obverse to the left (or above) and the reverse to the right (or below) in photographs and museum displays, but this is not invariably observed.
Қазіргі заманғы монеталар
Ақшаның түрі оның қызметіне сәйкес келеді, ол – құндылықты оңай алмастыруға арналған құрал ретінде тамаша қызмет етуі керек. Көбінесе, бұл қызмет мемлекетке құндылықтың кепілі ретінде жүктеледі: монетадағы металлдың сапасы мен мөлшеріне сенімді кепілдік беру арқылы немесе таңбалық монеталарды қабылдауды қамтамасыз етудің күшті кепілі ретінде. Дәстүрлі түрде көптеген мемлекеттер монархия болған, онда монархтың тұлғасы мен мемлекет көп жағдайда бірдей саналып келген. Сондықтан, қазіргі заманғы ақшаның бет жағы мемлекеттің күшін көрсететін реакцияны тудырады және сол жақта мемлекеттің символы бейнеленеді, ол монарх немесе басқа да нәрсе болуы мүмкін. Егер бет жағында көрсетілмесе, сыртқы жағында монетаның айырбас құралы ретіндегі қызметіне қатысты ақпарат болады (мысалы, монетаның номиналы). Қалған орын әдетте монета шығарған елдің мәдениетін немесе үкіметін көрсетеді, немесе мемлекеттің аумағының бір қырын еске түсіреді.
The form of currency follows its function, which is to serve as a readily accepted medium of exchange of value. Normally, this function rests on a state as guarantor of the value: either as trustworthy guarantor of the kind and amount of metal in a coin, or as powerful guarantor of the continuing acceptance of token coins. Traditionally, most states have been monarchies where the person of the monarch and the state were equivalent for most purposes. For this reason, the obverse side of a modern piece of currency is the one that evokes that reaction by invoking the strength of the state, and that side almost always depicts a symbol of the state, whether it be the monarch or otherwise. If not provided for on the obverse, the reverse side usually contains information relating to a coin's role as a medium of exchange (such as the value of the coin). Additional space typically reflects the issuing country's culture or government, or evokes some aspect of the state's territory.
Еуроаймақтың монеталары
Еуро монеталарына қатысты кейбір шатасулар монеталардың беткі және кері жақтарына байланысты туындайды. 1996 жылдың сәуірінде Веронада өткен Экономика және қаржы министрлерінің бейресми кеңесінде келісілгендей, көптеген елдерде монеталардың дизайны әртүрлі болғанына қарамастан, айналысқа шығарылатын монеталардың ерекше ұлттық жағы – аверс, ал ортақ еуропалық жағы (монетаның номиналын қамтиды) – кері жақ болып саналады. Бұл ереже коллекциялық монеталарға қолданбастан өтеді, себебі оларда ортақ жақ жоқ. Еуроға дейінгі ұлттық монеталардың кері жағынан алынған суреттер еуро монеталарының ұлттық аверсінде қолданылған. Мысалы, Испания және Бельгия сияқты бірнеше ел биліктегі монархтың портреттерін пайдалануды жалғастыруда, ал Ирландия Республикасы бұрынғы шығарылымдарындағыдай мемлекеттік гербін пайдалануда.
Regarding the euro, some confusion regarding the obverse and reverse of the euro coins exists. Officially, as agreed by the informal Economic and Finance Ministers Council of Verona in April 1996, and despite the fact that a number of countries have a different design for each coin, the distinctive national side for the circulation coins is the obverse and the common European side (which includes the coin value) is the reverse. This rule does not apply to the collector coins as they do not have a common side. A number of the designs used for obverse national sides of euro coins were taken from the reverse of the nations' former pre euro coins. Several countries (such as Spain and Belgium) continue to use portraits of the reigning monarch, while the Republic of Ireland continues to use the State Arms, as on its earlier issues.
Біріккен Корольдіктің монеталары
Ежелгі дәстүрге сәйкес, Ұлыбританияның (және оның алдындағы патшалықтардың орта ғасырларға дейінгі) монеталарының беткі жағында монархтың бейнесі бейнеленеді. Дәстүр бойынша, әр британ монархы өзінің алдыңғысына қарама-қарсы бағытта қарауы тиіс; бұл 1661 жылға дейін барып, Карл II Оливер Кромвельге арқасын бұрған кезден бастау алады. Сондықтан Георг VI сол жаққа, ал Елизавета II оң жаққа қарады. Бұл дәстүрдің жалғыз бұзылуы 1936 жылы болды, Эдуард VIII өзінің сол жағын оң жағынан артық деп есептеді (шашының бөлінуін көрсету үшін) және оның бейнесі сол жаққа қарауы керек деп талап етті, өйткені оның әкесінің бейнесі де солай болған. Оның тілегін орындауға ешқандай ресми заң кедергі келтірмеді, сондықтан сол жаққа қараған аверстер дайындалды. Бірақ ол сол жылы тақтан бас тарғанға дейін өте аз ғана мысалдар соғылды, және бұл суреттері бар ешқандай монета ресми түрде шығарылмады. Георг VI таққа отырғанда, оның бейнесі сол жаққа қаратылды, яғни Эдуардтың суреті бар монеталар соғылғанда, аверсте Эдуард оңға қарап, дәстүр сақталған болар еді. Қазіргі Ұлыбритания монеталарында латын тілінде келесі қысқартылған жазу бар: D[EI] G[RATIA] REX F[IDEI] D[EFENSOR] («Құдайдың рақымымен Патша, Сенімнің қорғаушысы»). 1954 жылға дейінгі алғашқы басылымдарда BRIT[ANNIARUM] OMN[IUM] («барлық Британиялар», яғни Ұлыбритания және оның доминиондары) және 1949 жылға дейін IND[IAE] IMP[ERATOR] («Үндістан императоры») жазулары болды.
Following ancient tradition, the obverse of coins of the United Kingdom (and predecessor kingdoms going back to the Middle Ages) almost always feature the head of the monarch. By tradition, each British monarch faces in the opposite direction of his or her predecessor; this is said to date from 1661, with Charles II turning his back on Oliver Cromwell. Hence, George VI faced left and Elizabeth II faced right. The only break in this tradition almost occurred in 1936 when Edward VIII, believing his left side to be superior to his right (to show the parting in his hair), insisted on his image facing left, as his father's image had. No official legislation prevented his wishes being granted, so left facing obverses were prepared for minting. Very few examples were struck before he abdicated later that year, and none bearing this portrait were ever issued officially. When George VI acceded to the throne, his image was placed to face left, implying that, had any coins been minted with Edward's portrait the obverses would have depicted Edward facing right and maintained the tradition. Current UK coinage features the following abbreviated Latin inscription: D[EI] G[RATIA] REX F[IDEI] D[EFENSOR] ('By the Grace of God King, Defender of the Faith'). Earlier issues, before 1954, included BRIT[ANNIARUM] OMN[IUM] ('of all the Britains'that is, Britain and its dominions) and, before 1949, IND[IAE] IMP[ERATOR] ('Emperor of India').