Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эстониядағы қала
осы аттас қала
Town in Estonia
the town with this name
Тарих
"Хаапсалу" атауы эстон тіліндегі "хааб" – "терек" және "салу" (ескі мағынасы) – "арал" сөздерінен шыққан. 20 ғасырдың бірінші жартысына дейін швед және неміс тілдерінде бұл қала Хапсал деп аталды. 13 ғасырдан бастап, 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Совет Одағының Эстонияға шабуылына дейін, Эстония шведтері Эстониядан көшірілгенге дейін Хаапсалу және оның төңірегіндегі аймақ – Эстония шведтерінің орталығы болды. Хапсал туралы ең алғашқы жазба 1279 жылға дейін сақталып қалған, сол жылы қалаға устав беріліп, үш ғасыр бойы Эзель-Вик епископтығының астанасы болды. Осы ерте заманнан сақталған ғимараттар бар, оның ішінде Эстониядағы ең ірі бір кемелі шіркеуі бар епископтық қамал да бар.
The name "Haapsalu" derives from Estonian words haab 'aspen' and salu (archaic meaning) 'island'. Until the first half of the 20th century, in Swedish and German the town was called Hapsal. Haapsalu and the surrounding area was the center for the Estonian Swedes from the 13th century until the evacuation of almost all ethnic Swedes from Estonia prior to the Soviet invasion of Estonia during World War II in 1944. The first written record of Hapsal dates back to 1279, when the town was chartered and became the capital of the Bishopric of Ösel Wiek, which it remained for the following three centuries. Buildings from those early days remain today, including an episcopal castle which has the largest single nave church in Estonia.
Теңіз балшығымен емделу
Хаапсалудағы теңіз балшығының емдік қасиеті бар деген мәлімдеме бар. 1825 жылы әскери дәрігер Карл Абрахам Хунниус алғашқы балшықпен емдеу курортын ашты. «Емдік балшық» туралы жаңалық сол кездегі Санкт-Петербург және бұрынғы Ресей империясының басқа аймақтарындағы бай клиенттер арасында жылдам тарады. Ресей императорлық Романов отбасы осы балшықпен емдеу орындарына жиі келіп тұрды. Шамамен 200 жыл бойы Хаапсалу әлемнің түкпір-түкпірінен емделу үшін келетін адамдарға танымал жазғы демалыс орны болып табылады. Қазір Хаапсалуда үш «балшықпен емдеу» орны бар.
The sea mud in Haapsalu is claimed to have a curative effect. A military doctor, Carl Abraham Hunnius, founded the first mud cure resort in 1825. News of the "curative mud" spread quickly amongst the wealthy customers in then capital city Saint Petersburg, and elsewhere in the former Russian Empire. The mud spas were frequented by the Russian imperial Romanov family. For almost 200 years, Haapsalu has been a popular summer destination where people from all around the world come for medical treatment. At present, there are three "mud cure" establishments in Haapsalu.
Басқа көрікті жерлер
Илон Викленд (Викландия) жері, балаларға арналған демалыс орталығы, бірнеше жыл ішінде қалада ашылмақ. Әйгілі кітап суретшісі Викланд бала кезінен бастап Хаапсалумен тығыз байланыста болған. "Тамыздық блюз фестивалі" жыл сайын тамыз айында Хаапсалуда өткізіледі. 2005 жылдан бері қалада Хаапсалу қорқыныш және фантастика кинофестивалі ұйымдастырылып келеді, ол жанрлық фильмдерге арналған жылдық кинофестиваль. 2017 жылы Хаапсалу пасторлары қаланың фестивальді қаржыландыруын тоқтатуға шақырып, фильмдерде көрсетілген қорқыныш пен зорлық-зомбылық курорттық қаланың имиджіне сай емес екенін мәлімдеді. Сол жылы фестивальге рекордтық көрермен жиналды.
The Land of Ilon Wikland (Wiklandia), a recreation centre for children, is set to open in a few years within the town. Wikland, a famous book illustrator, has had a strong bond with Haapsalu since her childhood. The August Blues Festival is held every year in August in Haapsalu. Since 2005, the town hosts Haapsalu Horror and Fantasy Film Festival, an annual film festival dedicated to genre films. In 2017, the pastors of Haapsalu made an open statement calling to end the city's financing of the festival, claiming the horror and violence depicted in the screened films were not fit to represent the resort town image. The same year the festival was held to a record breaking attendance.
XIX ғасырда қала жергілікті әйелдер тоқыған нәзік "Хаапсалу шалдарымен" әйгілі болды. Хаапсалуді кейде "Балтық теңізінің Венециясы" деп атайды, бірақ бұл көбінесе шетелдік туристерге курорттық қаланы жарнамалау мақсатында қолданылатын шамадан тыс асыра сілтеу. Хаапсалу эстондық фехтвалдаушы Эндел Нелис құрған фехтвалдау мектебінің орны, сондай-ақ бұл орын фин-эстондық "Фехтвалдаушы" фильмінің түсірілім алаңы болған.
In the 19th century, the town became famous for its "Haapsalu shawls", a delicate craft made by local women. Haapsalu has sometimes been called the "Venice of the Baltics" — an apparent exaggeration used mostly to promote the resort town to foreign tourists. Haapsalu is site of a fencing school founded by Estonian fencer Endel Nelis, used as the setting of the Finnish Estonian film The Fencer.