Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Славян мифологиясында Огняна Мария ("Отты Мария" деп аударылады) – күн күркіреу құдайы Перунның қарындасы және көмекшісі. Огняна Мария – Әулие Маргарита мен Әулие Мария бейнелерінің бірігуінен пайда болған, екеуі де Әулие Илияның қарындастары саналған. Бұл құдайлық оңтүстік славяндар арасында да кездеседі және көбінесе күн күркіреу құдайының/әулиенің қарындасы деп есептеледі. Ол сондай-ақ жаңбыр немесе теңіз, немесе Лазар (Марина Лазоревая) және аспан көгілінің жарқыраған шағылыстарымен де байланысты болған. Славян халық күнтізбесінде Огняна Мария мерекесі шілденің 17-сінде, Юлиан күнтізбесі бойынша (шамамен 30 шілдеде) тойланады.
In Slavic mythology, Ognyena Maria (literally "Fiery Mary") is a fire goddess who is the sister and assistant of the thunder god, Perun. Ognyena Maria originates as a conflation of the figures of Margaret the Virgin and the Virgin Mary, both regarded as sisters of Saint Elias. This divinity also appears with southern Slavs, and is usually considered to be the sister of the thunder god/saint. She was also associated with rain or the sea, or with Lazarus (Марина Лазоревая) and azure flashes of lightning. Ognyena Maria’s feast in the folk calendar of the Slavs is on July 17, on the Julian calendar (around 30 July).
Беларусь
Беларусьте оған аурулардан шипа тілеу үшін дұға жасалады: "Добры вечар, цёмна ноч! На табе, вада, маю бяду, а мне маё здароўе назад аддай" ("Жақсы кеш, қараңғы түн! Мен өз ауруымды сенің қамыңа қалдырамын, су, ал маған денсаулығымды қайтар.")
In Belarus, she is prayed towards for healing from ailments: "Добры вечар, цёмна ноч! На табе, вада, маю бяду, а мне маё здароўе назад аддай" ("Good evening, dark night! I leave my troubles to you, water, and give me my health in return.")
Болгария
Болгарияда 22 шілде күні өрттердің алдын алу күні ретінде тойланады. Сол күні қауқапты өрттердің болжау үшін үй шаруаларына қатаң тыйым салынады, себебі шілде айының жазы мұндай өрттердің тұтанғанына жеткілікті ыстық болатын. Бұл тыйымды бұзғандар өздері мен үйлеріне қарсы қиратушы өрттерге ұшырайды деп сендіреді. Оның мерекесі 15-22 шілдеде өтетін, 28-30 шілдедегі Горештница мерекесімен байланысты тоймен аяқталады. Жыландардың қамқоршысы болғандықтан, оның той күндері арқан мен жіптерді пайдалануға тыйым салынған. Осы күндері жыландар жер астына тығынады деп айтылады. Горештницаның бірінші күні барлық оттар сөндіріліп, үшінші күнгі Киелі Рухтың оттарын тойлайтын болғанша жаңа оттар жағылмайды. Кейбіреулер Огняна Марияның отқа билігін құрметтеу үшін осылай етеді. Болгарлардың кейбіреулері ол Әлидің қарындасы болғандықтан, Әлидің тым қуанып, найзағай мен нөсерімен бәрін жойғанын болдырмау үшін Әли күнінде одан жасырынады деп санайды.
In Bulgaria, she is celebrated on July 22, as the day she prevents fires. A strict ban is observed on housework to prevent any disastrous fires on that day, as the summer at July was hot enough to start such outbreaks. They believe that anyone who breaks the ban will suffer destructive fires that will break out against them and their households. Her festival culminates a celebration on 15–22 July, related to the Goreshtnitsi Festival at the 28–30 July. As the mistress of snakes, people were also forbidden from using ropes and threads on her feast days. During those days, snakes were said to hide in the underworld. The first day of Goreshtnitsi was when all fires were extinguished, and no new fires will be lit until the third day, when the Bulgarians celebrate the fires of the Holy Spirit. Some do it to celebrate Ognyena Maria's power over fire. Some Bulgarians believe that as she is the sister of Saint Elijah, she hides from him on St. Elias' Day, to ensure that he would not be so delighted, that his lightning and thunder would destroy everything.
Ресей
Ресейде ол теңіз патшасының қызы деп есептеледі. Ол патша сарайындағы өмірден көңілі толып, құрлыққа қашып кетті. Бұл әкесінің ашуын тудырды, сондықтан ол туған күніне найзағай жіберді, оны көрген әркім соқыр болар еді. Оның туған күні Троица аптасымен (Русальная неделя, немесе Русалька аптасы) немесе Әлиас күнімен (Сент-Ильястың күні) бірге келеді. Адамдарға Троица аптасына дейінгі күндері суға түсіп, шомылмауға кеңес берілді, себебі теңіз қыздары суға түскен кез келген адамды батырады деп сенді. Егер біреуге мұқтаж болса, айқыш, сарымсақ, түрлі сиқырлы нышандар мен шалфейді теңіз қыздарынан қорғану үшін қолданды.
In Russia, she is considered as the daughter of a king from the sea. As she felt bored of life in his palace, she fled to land. Her father got angry from this, and so he rained down darts of lightning on her birthday, that anyone who saw the lightning will be blind. Her birthday falls around Trinity Week (also known as Русальная неделя, or Rusalka Week), or St. Elias' Day. People were advised not to swim or bathe on the days leading to Trinity Week, as it is believed that mermaids would drown anyone who does so on any water. If anyone has to, crosses, garlic, magic charms, and wormwood were used to stave the mermaids off.
Сербия мен Босния мен Герцеговина
Сербияда және Босния мен Герцеговинаның босниялық серб халқы тұратын аймақтарында, соның ішінде Серб Республикасында, Огниена Мария әдетте Маргарет тағылымдарымен байланыстырылады және қасиетті Ілияспен бірге отты қасиеттілердің бірі саналады.
In Serbia and parts of Bosnia and Herzegovina with Bosnian Serb population, including Republic of Srpska, Ognjena Marija is usually associated with Margaret the Virgin and along with Saint Elijah, is considered as one of the fiery saints
Дәстүрлі сенімдерге сәйкес, Огниена Мария күні адамдарға кез келген жұмыс істеуге тыйым салынады, себебі ол оларға ешқандай пайда әкелмейді. Бұл тіпті инеге жіп салу сияқты қарапайым шаруаларға, тіпті кір жуу машинасымен киім жууға да қатысты. Құдайға бағынбаған адамдардың егістіктері, шабындылары мен үйлері өртпен қырылатынына сеніледі. Осыған ұқсас нанымдар қасиетті Ілияс күнінде де бар, онда от орнына, бағынбаған адамдар мен олардың мүліктері найзағаймен зардап шегеді, соның салдарынан олардың азық-түліктері мен баспаналары жойылуы мүмкін, тіпті өлімге де соқтыруы мүмкін. Алайда, Огниена Марияны өз құдайы ретінде тойлайтын отбасыларға сол күні мерекелік шаралар өткізуге қажетті жұмыстарды істеуге рұқсат беріледі. Огниена Марияны құдайы еткен отбасылардың әрқашан мол өнімге ие болатыны айтылады.
According to the traditional views, the people are usually forbidden to do any kind of work on Ognjena Marija's day, as it won't bring them any good. This even includes simple tasks such as putting thread into needle or even washing ones clothes with washing machine. It is believed that the disobedient people will be punished with extensive fires, which will burn their crops, haystacks and homes. The similar beliefs exist for the Saint Elijahs day, where instead of fires, the disobedient people and their property will be stricken with thunder, ultimately resulting in either decimation of their food supplies and shelter or even in death. In contrast to that, the families that celebrate Ognjena Marija as their Slava, are allowed to do some work which is required to hold celebrations on that day. It is said that whichever family has Ognjena Marija as their Slava is always certain that they'll always have the fullest crop yield.
Украина
Украинада ауыл тұрғындары аспандағы шаңқайнауға назар аударып, Огниена Мария күні Құдай егіндеріне жаңбыр жіберетінін үміттенеді.
In Ukraine, villagers would pay attention to the lightning in the sky, hoping that on Ognyena Maria's day, this will indicate that God will send rain for their crops.