Кіріспе

Бас қолбасшы Сунь Цюань (шамамен 225 жылы қайтыс болды),

Сюй Шэнь (224–229 жылдары қайтыс болды),

Хуан Цзы бір кезде ұлы Хуан Шэні (黃射) бірнеше мың әскермен Чайсанға шабуыл жасау үшін жіберді. Сол кезде Сюй Шэңнің 200-ден азырақ адамы болғандықтан, олар Хуан Шэнің алға жылжыған әскерлеріне жебе атып, 1000-нан астам жау әскерін жарақаттады. Сюй Шэң қала қақпаларын ашуға бұйрық берді, олар шабуылдап, жауды жеңді. Осы шайқастан кейін Хуан Шэ Сюй Шэңге ешқандай қауіп төндірмеді. Сюй Шэң полковник (校尉) шеніне көтеріліп, Вуху округінің префекті болып тағайындалды. Кейіннен ол Наньэ (南阿) және Линченг (臨城) округтеріндегі бірнеше қарақшыларды жеңді. Содан кейін ол үй шаруашылығы генералы (中郎將) болып тағайындалды және бір полктің басқаруын жүктеді.

Цао Цао және Лю Беймен соғыстар

213 жылы Сунь Куанның қарсыласы Цао Цао армияны Рюсюға (濡須; қазіргі Уувей округі, Анхуйдан солтүстікке қарай) шабуылға бастағанда, Сюй Шэн Сунь Куанмен бірге Рюсю шайқасында жауға қарсы тұруға аттанды. Цао Цао Хенцзянға (橫江; қазіргі Хэ округі, Анхуй, Янцзының солтүстік жағалауындағы оңтүстік-шығысында) күшті шабуыл жасады, сондықтан Сюй Шэн және Сунь Куанның басқа да генералдары әскерлерін сол позицияны қорғауға жетектеді. Күшті жел олардың менчхондарын (соғыс кемесінің бір түрі) өзен арқылы Цао Цао жағына қарай айдады. Сунь Куанның генералдары бәрі де қорқып, жау жеріне түсуге батылдық танытпады. Бірақ Сюй Шэн әскерін жауға қарсы шабуылға бастап, бірнешеуін өлтіріп, қалғандарын шегінуге мәжбүр етті. Жел тынышқан соң Сунь Куанның әскері өз жағына қайтып келді. Сунь Куан Сюй Шенгтің батылдығын жоғары бағалады. 214 және 215 жылдар аралығында Сунь Куан әскерлерін Хафэйге, Цао Цаоның генералы Чжан Ляо қорғаған стратегиялық бекініске шабуылдады, нәтижесінде Сяояо Форд шайқасы болды. Сунь Куанның әскері Хафэйдің сыртында лагерь құрып жатқанда, Чжан Ляо жүздеген сарбазды алып, күтпеген шабуыл жасап, жауды толығымен алаңдатып жіберді. Сюй Шенгтің жасағы жеңіліске ұшырады және әскері қашқа жол тартты. Сунь Куанның тағы бір офицері Пан Чжан екі дезертирді жазалады – біреуі Сюй Шенгтің жасағынан, екіншісі Сонг Цяньнің жасағынан. Сюй Шенгке қалған әскерін жинап, қайта шайқасқа түсуден басқа жол қалмады. Ол бұрынғы қақтығыста маосын (矛; ұзын найзаның бір түрі) жоғалтқан еді, бірақ Хе Цы кейіннен оның қаруын майданнан тауып алды. Соңында оба Сунь Куанды Хафэйден әскерін шығаруға мәжбүр етті. Жау шегіне бастағанда, Чжан Ляо және оның әскері кенеттен қарсы шабуыл жасап, Сяояо Фордында жауға ауыр жеңіліс сыйлады. Сюй Шэн «Әскери күшті арттыратын генерал» (建武將軍) атағына ие болды, «Бас ауылдың маркизі» (都亭侯) болып тағайындалды, Луцзян округінің әкімшісі (廬江郡) болып бекітілді және Линченг округі (臨城縣) оның маркизі ретінде берілді. 221 және 222 жылдар аралығында Сунь Куан мен Лю Бэй арасындағы Сяотин шайқасы басталғанда, Сюй Шэн соғысқа қатысып, Сунь Куанның әскері бұрынғы шайқастарда жеңіліске ұшырағаннан кейін қарсы шабуыл жасағанда көптеген жау лагерьлерін басып алды.

Веймен соғыс және өлім

222 жылдың соңында Цао Пи өзінің генералы Цао Сюға Вэй әскерін Донгоу округіне шабуыл жасауға бұйырды. Шабуылға жауап ретінде Сюй Шэнь, Лю Фан және Куан Конгпен бірге Сунь Куанның әскерін өзеннен өтізіп, Донгоуды қорғауға жетекшілік етті. Бірақ олар дауылға тап болды, көптеген әскерлері мен кемелері жоғалды. Сунь Куанның генералдары дауылда кемелерінің жартысын жоғалтқандықтан үрейленді, бірақ Хе Цидің келуін естігенде қуанды, ол кешігіп келді және апаттан зардап көрмеді. Хе Цидің кемелері сәндікпен безендірілген және қару-жарағы жоғары сапалы болды. Цао Сю Хе Цидің сұлтаналық флотын көргенде таң қалды, шабуылды тоқтатты және әскерін кері шегерді. Сюй Шэнь аман қалған әскерлерін жинап, жағалау бойында қорғаныс шебін құрды. Содан кейін теңіз шайқасы болды, онда Цао Сю Лю Фанды нысанаға алды, ал өзінің қолбасшыларын Сюй Шэньге шабуыл жасауға жіберді. Сюй Шэнь қарсыластарынан аз болды, бірақ өз орнын ұстап тұрды. Екі тарап та күштерін кері тартты. Сюй Шэнь кейіннен Шығысты бекіту генералы (安東將軍) болып тағайындалды және "Уху маркизі" (蕪湖侯) атағымен ауылдық маркизден округтік маркизге көтерілді. 224 жылдың соңында Цао Пи Сунь Куанға шабуыл жасау үшін үлкен әскер жинағанда, Сюй Шэнь Цзяньеден лагерь құруды, әр лагерьде жалған мұнаралар тұрғызуды және өзенге соғыс кемелерін ілуді ұсынды. Сунь Куанның басқа генералдары келіспеді және мұндай "қорғаныс" ешқандай пайда бермейді деп ойлады, бірақ Сюй Шэнь оларды елемей, жоспарын іске асырды. Сюй Шэньнің хитролығы жүздеген лиге созылған шекараға айналған өзен жағалауында "қабырға" салынды. Цао Пи Гуанлинг округіне (廣陵郡; қазіргі Цзянсудың бір бөлігін қамтиды) жеткенде, Сунь Куанның "күшті қорғанысын" және жоғары толқындарды көріп, "Вэйде мыңдаған қарулы атты әскерлер бар, бірақ оларды мұнда қолдануға болмайды" деп дем алды. Одан кейін ол әскерін кері тартты. Сунь Куанның генералдары Сюй Шэньнің жоспарының құндылығын мойындады. Сюй Шэнь Сунь Куан император болып жарияланып, Шығыс Ву мемлекетін құруға дейін Хуанву дәуірінде (222–229) қайтыс болды. Оның әскери қызметі мен маркиздік атағы ұлы Сюй Кай (徐楷) мұра етті.

Бағалау

Сюй Шэнь Сунь Куанға деген сенімділігі мен адалдығымен танымал болды, бұл Сын Чжэнь (邢貞) Сунь Куанға "У патшасы" (吳王) атағын беруге келген оқиғадан көрінеді. 220 жылы Сунь Куан Хань әулетін ауыстырған Цао Вэй мемлекетінің вассалы болды, себебі Цао Пи Император Сяньды тақтан басқаруға мәжбүр еткен соң, оған "У патшасы" (吳王) атағын беру үшін Сын Чжэньді жіберді. Сын Чжэнь Сунь Куанның алдында жоғарыпарсылықпен әрекет етіп, Сунь Куанның қол астындағы Чжан Чжао мен Сюй Шэнь сияқты адамдардың ашуын туғызды. Сюй Шэнь әріптестеріне: "Біздің билеушіміздің Сын Чжэньге мойынсұнып, оған өмірімізбен қызмет ете алмай, Сюй, Луоян және Башуды жаулап алуға көмектеспегенін көру қаншалықты ұятты?" деді. Оның көзінен жас шықты. Сюй Шеннің сөзін естіген Сын Чжэнь көмекшісіне: "Жяндун халқының реакциясынан олар ұзақ уақыт бағынышты болып қала алмайтыны анық көрінеді" деді. Сын Чжэньнің айтқаны дұрыс болды, себебі 222 жылы Сунь Куан Вэйден тәуелсіздігін жариялады, бірақ 229 жылы өзін император деп жариялағанға дейін "У патшасы" атағымен өзінің иелігінде билік етуді жалғастырды. Алайда, Сюй Шенгтің мақтанышы әрқашан жақсы әрекеттерге әкелмейтін. 217 жылы Руксу шайқасынан кейін Чжоу Тай Руксудағы гарнизонның қолбасшысы болып тағайындалды, ал Сюй Шэнь мен Чжу Ран оның бағыныштылары болды. Бірақ, олар екеуі де Чжоу Тайдың бұйрығына бағынуға құштар емес еді, себебі олардың отбасылық жағдайына қарағанда, соңғысының тегі қарапайым болды. Бұл туралы естіген Сунь Куан Руксуға барып, барлық офицерлерге той ұйымдастырды, онда ол Чжоу Тайдан жауынгерлік жараларын көрсетуін сұрады. Содан кейін ол Чжоу Тайға императорлық шатыр сыйлады. Осы оқиғадан кейін Сюй Шэнь мен Чжу Ран Чжоу Тайдың басшылығына бағынуға келісті. Сюй Шэньнің тым уайымдауымен де танымал болды. Уху округінің префекті болған кезде ол Цзян Циннің бір қол астындағысын тұтқындап, сол адамды өлімге кесуге Сунь Куаннан рұқсат сұрады. Алайда, Сунь Куан бас тартты, себебі Цзян Цин Южанг округінде (豫章郡) қарақшылармен күресіп жатқан. Содан бері Сюй Шэнь Цзян Циннен қорқуын сезінді. 217 жылы Руксу шайқасында Цзян Цин мен Лю Мэнь Сунь Куанның әскерлері арасында әскери тәртіпке жауапты болды. Сюй Шэнь Цзян Циннің осы мүмкіндікті өзіне қарсы пайдалануы мүмкін деп уайымдады, бірақ оның таңғалуына орай, Цзян Цин оны Сунь Куанның алдында мақтады. Сунь Куан Цзян Циннен неге бұлай істегенін сұрағанда, Цзян Цин Сюй Шэньтің "адал және еңбекқор, батыл да талантты, мыңдаған әскерді басқара алатын" екенін айтты.