Кіріспе

Британдық екі қозғалтқышты ауыр бомбалаушы, Екінші дүниежүзілік соғыс бомбалаушысы. Avro 679 Manchester – Ұлыбританиядағы Avro компаниясы жасаған және өндірген британдық екі қозғалтқышты ауыр бомбалаушы. Көптеп шығарылмаса да, ол Екінші дүниежүзілік соғыстың ең қабілетті стратегиялық бомбалаушыларының бірі болған, төрт қозғалтқышты Avro Lancaster-тің алдағысы еді. Avro компаниясы Manchester ұшағын британдық Әуе министрлігінің P.13/36 талапнамасына сәйкес жобалады, ол Royal Air Force (RAF) әскерін жабдықтау және Armstrong Whitworth Whitley, Handley Page Hampden және Vickers Wellington сияқты екі қозғалтқышты бомбалаушыларды алмастыру мақсатын көздеген. 1939 жылдың 25 шілдесінде алғашқы рейсін жасаған Manchester, соғыс басталғаннан кейін он екі айдан астам соң, 1940 жылдың қарашасында эскадрилья қызметіне түсті. RAF және Корольдік Канада Әуе күштері (RCAF) қолданған Manchester толыққанды операциялық сәтсіздікке ұшырады, себебі Rolls Royce Vulture қозғалтқыштары жетілмеген, осыдан олар жеткілікті қуатты және сенімді болмады. 1941 жылы өндіріс тоқтатылды. Алайда, Manchester төрт қозғалтқышты ауыр бомбалаушыға айналдырылды, оған Rolls Royce Merlin қозғалтқышы орнатылып, Lancaster деп аталды.

Даму

Манчестер ұшағы Ұлыбритания Әуе министрлігінің P.13/36 талабын орындау мақсатымен Avro компаниясы жасаған жобаның нәтижесі болып табылады. Бұл талап Handley Page компаниясының Halifax бомбалаушысының бастапқы дизайнына да қатысты. 1936 жылдың мамыр айында жарияланған P.13/36 талабы "жалпы әлемдік қолдануға" арналған екі қозғалтқышты моноплан "орташа бомбалаушыны" талап етті. Ол 30° бұрышпен сүңкілдеп шабуылдауға және 8000 фунт (3630 кг) салмақты бомбаларды немесе екі 18 дюймдік (457 мм) торпеданы тасымалдауға қабілетті болуы керек еді. Сонымен қатар, максималды жүк көтергіштігін қамтамасыз ететін катапультамен көмектесетін ұшыру мүмкіндігі де талап ретінде қойылған, бірақ бұл талап 1938 жылдың шілдесінде алынып тасталды. Бомбалаушының жоспарланған крейсерлік жылдамдығы 15 000 фут биіктікте кемінде 275 миль/сағат болуы керек еді. Әуе министрлігі B.1/35 талабына ұқсас салмақты, бірақ кішірек және жылдам ұшақ күткен. Avro компаниясы ресми тендерге шақырылғанға дейін осы жоба бойынша жұмысты бастаған еді. Компания Boulton Paul, Bristol, Fairey, Handley Page және Shorts компанияларымен бәсекелестік етті. Vickers компаниясының да Napier Sabre қозғалтқыштары бар Warwick ұшағы болды, бірақ ол тендерге қатысудан бас тартты. 1937 жылдың басында Avro және Handley Page HP.56 жобалары қабылданды және екеуінің де прототиптері тапсырылды. Бірақ 1937 жылдың ортасында Әуе министрлігі "жобалау тақтасынан" тапсырыс беру құқығын пайдаланды. Бұл әдеттегі процедураны өткізіп жіберу Еуропадағы кең ауқымды соғысқа дайындық күшімен RAF-тің кеңейтілуіне байланысты болды. 1939 жылдан бастап P.13/36 ұшағы RAF-тің қолданыстағы орташа бомбалаушыларын, мысалы, Armstrong Whitworth Whitley, Handley Page Hampden және Vickers Wellington ұшақтарын алмастыра бастауы күтілді. Avro дизайнында Rolls Royce Vulture 24 цилиндрлі X блокты қозғалтқышы қолданылды. Бұл қозғалтқыш екі Rolls Royce Peregrine Vee цилиндрлі блогынан тұрды, бірі екіншісінің үстіне орнатылған, ал төменгісі "X" пішінін беру үшін кері бұрылған. 1935 жылы жасалған Vulture қозғалтқышы перспективалы болды – оның қуаты 1760 а.к. (1310 кВт) құрады, бірақ ол өте сенімсіз болып шықты және қуаты 1480–1500 а.к. (1100–1120 кВт) дейін төмендетілді. Avro-ның Manchester L7246 прототипі Манчестердегі Ringway әуежайындағы тәжірибелік бөлімінде құрастырылды және 1939 жылдың 25 шілдесінде алғашқы ұшысын жасады, ал екінші ұшақ 1940 жылдың 26 мамырында ұшты. Vulture қозғалтқышын Avro таңдады, Әуе министрлігі талап еткен жоқ, кейде айтылғандай. Қарастырылған басқа қозғалтқыш схемаларына екі Bristol Hercules немесе Bristol Centaurus радиалды қозғалтқыштарын пайдалану кірді. Манчестер екі вертикальды стабилизатормен (құйрық қанаты) жасалған, бірақ Mk I деп белгіленген алғашқы өндірістік ұшақтар орталық стабилизатормен жабдықталды және осы сипаттамаға 20 ұшақ салынды. Олардың орнын Mk IA ұшақтары басты, ол екі құйрықты жүйеге қайта оралды, бірақ үлкен, биік вертикальды стабилизаторлар мен жаңа құйрыққа орнатылған рульдерді пайдаланды, оның ені 22 футтан (6,71 м) 33 футқа (10,06 м) дейін ұлғайды. Бұл конфигурация Lancaster ұшағына көшті, бірінші прототипін қоспағанда, ол да орталық стабилизаторды қолданды және аяқталмаған Манчестерден өзгертілген. Avro 177 Манчестер ұшағын, ал Metropolitan Vickers 32 ұшақты құрастырды. Armstrong Whitworth және Fairey Aviation компанияларының Рингвейде (қазіргі Манчестер әуежайы) Манчестерді салу жоспарлары тоқтатылды. Fairey компаниясының 150 Манчестерге жасаған тапсырысы Галифаксқа жасалған тапсырыстармен ауыстырылды.

Дизайн

Avro Manchester ұшағы өндіріс пен жөндеудің қарапайымдылығын ескере отырып жобаланды. Ұшақтың фюзеляжы бойлық стрингерлерден немесе лонжерондардан тұрды, олардың үстіне алюминий қорытпасынан жасалған сыртқы қабық тегіс сыртқы бетін қамтамасыз ету үшін біркелкі бұрандаланған. Құйрығы қанат құрылысына ұқсас болды, екі кірешелі және рульді конфигурацияға ие, бұл жоғарғы қару операторына жақсы көру мүмкіндігін берді. Кокпитте ұшқыш пен ұрыс операторының орны шатыр астында орналасқан, және бұл екі экипаж мүшесіне жан-жақты көруге мүмкіндік берілді. Навигатор ұрыс операторының артында отырды, ал оның орнында секстантты пайдалану үшін астродом болды. Ұзақ миссияларда экипажтың жайлылығы үшін негізгі кабинаның арт жағында демалыс аймағы орналастырылған. Ұшақтың шассисі гидравликалық жүйе арқылы толығымен жиналатын болды, ал төтенше жағдайда резервтік пневматикалық жүйе де қолданылды. Manchester екі Vulture қозғалтқышымен жабдықталған, бірақ олар қызметте өте сенімсіз болып шықты. Авиация авторы Джон Лейк Vulture қозғалтқышы туралы былай деді: «Бұл қозғалтқыш Manchester ұшағын негізінен сенімсіздігімен, нашар өнімділігімен және қолдағы міндетке жалпы жарамсыздығымен ерекшелендірді» және ұшақтың нашар қызмет көрсету көрсеткіштерін қозғалтқыш ақауларына байланыстырды.