Кіріспе

Лондондағы XII ғасырдағы сарай, Гэмпширдегі бұрынғы патша сарайы – Винчестер.

Винчестер сарайы – 12 ғасырдағы епископ сарайы, ол Винчестер епископтарының Лондон қалалық үйі ретінде қызмет еткен. Ол Суррейдегі Саутварк приходында, Теміз өзенінің оңтүстік жағалауында (Лондон қаласының қарсы жағында), қазіргі Лондонның Саутварк ауданындағы Клинк-стритте, Сент-Сейвиор шіркеуінің (кейіннен Саутварк соборы болған) жанында орналасқан. Бүгінде бұрынғы сарайдың II санаттағы тізімге енген қалдықтары сақталған, ол Англия мұрасының қамқорлығындағы Ежелгі ескерткіш ретінде тағайындалған.

Тарих

Суррей графтығындағы Саутварк бұрын Винчестер епархиясының ең ірі усадьбасы болған және Винчестер епискобы аймақтағы маңызды жер иесі болған. Ол елде үлкен билікке ие болды және дәстүрлі түрде патшаның қазынашысы қызметін атқарып, қазіргі заманғы Қаржы министрінің (Chancellor of the Exchequer) функциясын орындады. Сондықтан ол патшаның Вестминстердегі сарайына, Лондон мұнарасына жиі барып, Парламентте басқа епископтар мен ірі аббаттармен бірге қатысуға міндетті болды. Винчестер қаласы Англияның саксон патшаларының астанасы болған. Осы мақсатта Генрих Блуа өзінің Лондондағы ыңғайлы және жоғары мәртебелі резиденциясын – сарайды салған. Англияның көптеген епископтары да Лондонда епископтық сарайларға ие болды, ең танымалдарының бірі – Кентербери архиепискобының резиденциясы – Ламбет сарайы. 1682 жылдан 1686 жылға дейін сарай жаңартылып, оған коринфтік бағаналар мен пилястрлар қосылды, бұл оған заманауи Ренессанс стилін берді. Мүсіндеме және тас жұмыстарын Эдуард Стронг аға жасаған. Сарай шамамен 1700 жылға дейін пайдаланылды, содан кейін ол қайта жаңартылып, пәтерлер мен қоймаларға бөлінді. Бұл ғимараттардың көпшілігі 1814 жылы өрттен қирады. 19 ғасырдағы өрттен және 20 ғасырғы қайта құрудан кейін сарайдың үлкен залының бір бөлігі және оның розеткалы терезесі бар батыс жағы көріне бастады. Үлкен залдың шамамен 1136 жылы салынған деп саналады. Зал 14 ғасырда кеңейтілді, ал розеткалы терезе, мүмкін, епископ Уильям Уикехам (1367–1398 жылдары қызмет еткен) салған. Залдың астында Теміз өзеніне тікелей қол жеткізетін, әшекейленген күмбезді жертөле орналасқан, ол жабдықтама әкелуге арналған. Сарайда патшалық қонақтарға той-думандар ұйымдастырылды, соның ішінде Шотландия королі Джеймс I 1424 жылы Джоан Бофортқа (сол кездегі епископ, кардинал Генри Бофорттың немересі) үйленген кезде. Сарай екі ауланың төңірегінде орналасқан. Ғимараттардың ішінде түрме, сыра қайнатушылық және етхана болды. Сарайдың маңында бақ, теннис корты және боулинг алаңы орналасқан. Азамат соғысы кезінде сэр Томас Огл мұнда тұтқындалды, сол кезде ол Джон Гудвиннің тәуелсіз қауымының мүшесі Томас Девеништі парламенттегі Чарльз I-нің күштерін арттыру үшін пресвитериандардан тәуелсіздерді бөлуге бағытталған патшалық қастандыққа тартуға тырысты.

"Либерти" клиникасы

Сарайға байланысты Клинк еркіндігі болды, ол да Темза өзенінің оңтүстік жағалауында, Лондон қаласының билігінен тыс аймақта орналасқан. Сондықтан, қалада тыйым салынған қызметтер осы жерде ашық түрде дамыды. Осылайша, құмар ойын үйлері, боулинг орталықтары, театрлар және борделдер көптеп ашылды. Ол өз атын Клинк түрмесінен алған, ол Клинк еркіндігінің ішінде орналасқан және «клинкте» (яғни түрмеде) деген сленгтік тіркес пайда болуына себеп болды. Винчестер епископтары көптеген борделдерден түсім алды, осының салдарынан жергілікті әйелдер «Винчестер қаздары» деп аталды.

Қазіргі күн

Винчестер сарайының қиратындары мемлекеттік қорғауға алынған ескерткіштер тізіміне енгізілген және Англия мұрасымен басқарылады.