Томас Мур Роуорт: Ағылшын-Ирландия ақынының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын-ирланд ақыны Томас Мур Рауорт (19 шілде 1938 – 8 ақпан 2017) – өмірінде 40-тан астам өлең мен проза кітабын жариялаған ағылшын-ирланд ақын, баспагер, редактор және оқытушы. Оның туындылары көптеген елдерде аударылып басылған. Рауорт британ поэзиясының жаңаруының маңызды тұлғасы болды.

Ерте өмір

Раворт 1938 жылғы 19 шілдеде Кент қаласының Бекслихит ауданында дүниеге келді және көршілес Уэллинг қаласында өсті. Оның отбасы оның өскен кезінде ирландтық байланыстарын сақтап, Раворттың ақын ретіндегі өзіне қатысты сезіміне әсер етті. Оның анасының туыстары драматург Сеан О’Кейси «Джуно және Пайкок» пьесасымен айналысып жатқан кезде Дублиндегі сол үйдің ішінде тұрды. 52 жасында Раворт ирландтық паспорт алды. Ол Санкт-Стефан бастауыш мектебінде (Уэллинг, Кент, 1943–1949); Санкт-Джозеф академиясында (Блэкхит, Лондон, Оңтүстік-Шығыс 3, 1949–1954); және Эссекс университетінде (1967–1970) оқыды, онда 1970 жылы магистр дәрежесін алды. Ол 16 жасында мектепті тастап, түрлі жұмыстар істеді. Раворттың айтуынша: «1954 жылы мектепті бітіргеннен бастап 1967 жылы Эссекс университетіне түскенге дейін мен сақтандыру кеңсесінің қызметкері, құрылысшы, буып-түйгіш, көлік менеджерінің көмекшісі және халықаралық телефон операторы сияқты түрлі жұмыстар істедім. 1959 жылы мен өзім машинамен теріп, басуды үйрендім, содан кейін 1964 жылға дейін бір журналдың («outburst») үш нөмірін және бірнеше кішкентай кітаптарды шығардым». Раворт бірнеше британ поэзиясын жариялағаннан кейін кәсіби баспагерлік мансабын бастады. Одан кейін осы үлгідегі ұзақ өлеңдер сериясы жарық көрді: «Ace» кейін «Writing» (1975–1977 ж. құрастырылған; 1982 ж. жарияланған), «Catacoustics» (1978–1981 ж. құрастырылған; 1991 ж. жарияланған) және «West Wind» (1982–1983 ж. құрастырылған; 1984 ж. жарияланған). Келесі жобалар бұл үлгіні 14 тармақты өлеңдердің түрлі-түсті тізбегіне (нақты «сонеттер» емес) кеңейтті. Ол кезде көптеген маңызды өлеңдер әлі жинақталмаған болса да, олардың көпшілігі «Жиналған өлеңдер» жарық көргеннен кейін жылдар бойы жарияланды: «Жел диірмендері өртеніп жатыр» (2010) бастап. Соңғы басылымға кірмегендер «Қозғалыс құрылымдары» және «Солай болғанда» кітаптарында жарық көрді (екеуі де 2015 ж.). 2009 жылы Раворттың прозалық кітабы «Сүтіңді өңде» жарық көрді. Кітапта оның жинақталмаған барлық прозасы және ұзақ уақыт бойы басылмаған «санаттастырылмаған прозалық туындысы» – «Сериялық өмірбаян» (1969) кірді, ол «мемуарлар мен репортаждар жинағы» деп сипатталды. Раворттың жазбаларының, қолжазбаларының және хаттарының бірнеше қорабы (шамамен 1968–1977 жж.) Коннектикут университетінің Додд зерттеу орталығында сақталады. Өлген кезде ол көптеген адамдар тарапынан өзінің буынының ең үздік британ ақыны деп есептелді. 2016 жылдың күзінде ол қатерлі ісікпен емделе бастады, бірақ 2017 жылдың 23 қаңтарында блогында соңғы жазбасын жазды. Раворт 2017 жылдың 8 ақпанында 78 жасында қайтыс болды. Оның артында әйелі Вэл Раворт қалды, ол былай деді: «Том бүгін түстен кейін, отбасының жанында, тыныш қайтыс болды. Ол азаптан құтылды».

Raworth was born on 19 July 1938 in Bexleyheath, Kent, and grew up in Welling, the neighbouring town. His family maintained its strong Irish connections while he was growing up, something which would leave an impression on Raworth's sense of himself as a poet. His mother's family lived in the same house in Dublin as Seán O'Casey at the time that the playwright was working on Juno and the Paycock. When he was 52 years old, Raworth acquired an Irish passport. He was educated at St. Stephen's Primary School, Welling, Kent (1943–1949); St Joseph's Academy, Blackheath, London S. E.3. (1949–1954); and at the University of Essex (1967–1970), where he earned a Master's degree in 1970. He left school at the age of sixteen and worked at a variety of jobs. According to Raworth: Between leaving school in 1954 and going to the University of Essex in 1967 I had a variety of jobs, including insurance clerk, builders' labourer, packer, assistant transport manager, and continental telephonist. In 1959 I taught myself how to set type and to print, and between then and 1964 I produced three issues of a magazine (outburst) and a series of small books. Raworth started his professional publishing career, when he published a number of [[British poetry

What followed was a series of long poems in this particular mode —after Ace came Writing (composed 1975–77; published 1982), Catacoustics (composed 1978–81; published 1991) and West Wind (composed 1982–83; published 1984). Subsequent projects have extended this mode into a kaleidoscopic sequence of 14 line poems (not exactly "sonnets") Although a number of major poems still remained uncollected at the time, much of these uncollected works were, subsequently, published during the years since the Collected Poems appeared: beginning with Windmills in Flames (2010). Whatever didn’t make it into the latter publication, found its way into Structures from Motion and As When, both published in 2015. A book of Raworth's prose, Earn your Milk, was published in 2009. The latter included all of his uncollected prose, and included his "uncategorizable prose work", long out of print: A Serial Biography (1969), which has been described as an "assembly of memoir and reportage." Several boxes of Raworth's notebooks, typescripts, and correspondence (ca. 1968–1977) are held at the University of Connecticut's Dodd Research Center. At the time of his death, he was considered by many to be, arguably, the finest British poet of his generation. In the autumn of 2016, he began cancer treatments, but on 23 January 2017 he wrote the final entry on his blog:

Raworth died on 8 February 2017 at the age of 78. He is survived by his wife Val Raworth who said: "Tom died this afternoon, peacefully, his family around him. A release from his sufferings."