Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияның Хайленд аймағындағы қала. Дингволл (шотл. Inbhir Pheofharain) – Шотландияның Хайленд кеңесі аймағындағы қала және корольдік бург. Халқының саны 5491 адамды құрайды. Бұрын шығыс жағалаудағы теңіз порты болған, бірақ қазір ішкі аймақта орналасқан. Дингволл қамалы бір кезде Стерлингтің солтүстігіндегі ең ірі қамал болған. Қазіргі қала шетінде Туллох қамалы жатыр, оның бір бөлігі 12 ғасырға дейін сона жетеді. 1411 жылы Маккей және Дональд тайпалары арасында Дингволл шайқасы болған деген аңыз бар.
Town in Highland, Scotland
Dingwall (, Inbhir Pheofharain ) is a town and a royal burgh in the Highland council area of Scotland. It has a population of 5,491. It was an east coast harbour that now lies inland. Dingwall Castle was once the biggest castle north of Stirling. On the town's present day outskirts lies Tulloch Castle, parts of which may date back to the 12th century. In 1411 the Battle of Dingwall is said to have taken place between the Clan Mackay and the Clan Donald.
Тарих
Оның атауы скандинав тілінен алынған Þingvöllr (алаң немесе жиын орыны, немесе жергілікті мәжіліс; Британ аралдарындағы Tynwald, Tingwall, Thingwall және Солтүстік Еуропадағы көптеген басқа да орындармен салыстырыңыз), қаланың викингтермен байланысын сақтайды; гаэлдер оны Inbhir Pheofharain деп атайды, яғни "Пефферидің құйылысы" немесе Baile Chàil – "капуста қаласы". VIII ғасырда басып алғаннан кейін викингтер құрған деп саналатын Þingvöllr және ортағасырлық Moothill орны Кромарти ескерткішінің астында жатыр. Ерте орта ғасырларда, 11 ғасырда салынған Дингволл қамалы Стирлингтің солтүстігіндегі ең ірі қамал деп есептелген. Александр II 1226 жылы Дингволлды патшалық қала етіп бекітті, ол Росс графының ордасы болды. Джеймс IV 1497 жылы оның патшалық жарғысын жаңартты. Кнокфаррелдің (Cnoc Fhearghalaigh) батысында, шамамен 5 шақырым қашықтықта, қоршауы бар үлкен және жақсы сақталған шыныдан жасалған бекініс тұр. 1717 жылы қайтыс болған Кромартидің 1-ші графы Джордж Маккензидің қабірінің үстіне 16 метрлік обелиск орнатылды, ол Сент-Клемент шіркеуінің жанында орналасқан. Ол құлауға ұшырап, "Еңкейген мұнара" деп аталды, кейіннен кішкентай көшірмесімен ауыстырылды. 1745 жылы салынған Дингволл қалалық әкімшілігі бүгінге дейін сақталған. Қалада 2023 жылдың наурызында ашылған жаяу жүргіншілерге арналған мұра жолы бар, қаланың маңызды тарихи орындарында ақпараттық тақталар орнатылған. Дингволлдың жанындағы Хайфилд Коттеджінде тұратын Джеймс Гилландерс Кинкардиннің майоры Чарльз Робертсонның иелігіндегі жылжымайтын мүліктің басқарушысы болды, ал оның жұмыс берушісі сол кезде Австралиядағы британдық армияда қызмет еткендіктен, Гилландерс 1845 жылы Росс графтығының Гленкалви ауылындағы жаппай шығарып тастауға ең жауапты адам болды. Кейіннен Гилландерстің қатыгездігін айыптаған гэль тіліндегі өлең анонимді түрде Pàdraig MacNeacail-ге, Канадалық гэль тіліндегі бағананың редакторына жіберілді, ол Nova Scotia газеті The Casket-те жарияланды. Өлең куәгерлердің айғақтарына негізделген деп саналады және Гленкалвидегі шығарып тастау туралы ақпараттың жалғыз гэль тіліндегі көзі болып табылады. Дингволл бұрын Росс және Кромарти графтығының орталық қаласы болды: 1889 жылы құрылған Росс және Кромарти графтық кеңесінің кеңсесі Дингволлдағы графтық ғимаратында орналасқан. Ферри-роудтағы әскери полигон 1910 жылы аяқталды. 2006 жылдың қазан айының соңындағы дауылдар салдарынан Дингволл кең аумаққа су басып, қала және Инвернестен солтүстікке қарайғы биік жерлердің көп бөлігі, соның ішінде A9 және Алыс Солтүстік теміржолы бір уақытқа тоқтатылды. 2019 жылдың тамызында қала тағы да су басуға ұшырады. Дингволл пошта бөлімі 2021 жылғы Royal Mail сыйлықтарында жылдың ең жақсартылған бөлімшесі деп танылды.
Its name, derived from the Scandinavian Þingvöllr (field or meeting place of the thing, or local assembly; compare Tynwald, Tingwall, Thingwall in the British Isles alone, plus many others across northern Europe), preserves the Viking connections of the town; Gaels call it Inbhir Pheofharain , meaning "the mouth of the Peffery" or Baile Chàil meaning "cabbage town". The site of the Þingvöllr, and of the medieval Moothill, thought to have been established by the Vikings after they invaded in the 8th century, lies beneath the Cromartie memorial. In the early Middle Ages Dingwall Castle, which was established in the 11th century, was reputed to have the largest castle north of Stirling. King Alexander II created Dingwall a royal burgh in 1226, the burgh becoming the seat of the Earls of Ross. James IV renewed its royal burgh charter in 1497. On the top of Knockfarrel (Cnoc Fhearghalaigh), a hill about 3 mile (5 km) to the west, stands a large and very complete vitrified fort with ramparts. An obelisk, 51 feet (16 m) high, was erected over the grave of George Mackenzie, 1st Earl of Cromartie, near the parish church of St Clement after he died in 1717. It was affected by subsidence, becoming known as the "Leaning Tower", and was later replaced by a much smaller replica. Dingwall Town Hall, which dates back to 1745, still survives. The town has a pedestrian Heritage Trail, which launched in March 2023, with information boards at key historical sites around the town. James Gillanders of Highfield Cottage near Dingwall, was the Factor for the estate of Major Charles Robertson of Kincardine and, as his employer was then serving with the British Army in Australia, Gillanders was the person most responsible for the mass evictions staged at Glencalvie, Ross shire in 1845. A Gaelic language poem denouncing Gillanders for the brutality of the evictions was later submitted anonymously to Pàdraig MacNeacail, the editor of the Canadian Gaelic column in which the poem was later published in the Nova Scotia newspaper The Casket. The poem, which is believed either to be or to draw upon eyewitness accounts, is believed to be the only Gaelic language source of information relating to the evictions in Glencalvie. Dingwall formerly served as the county town of Ross and Cromarty: the headquarters of Ross and Cromarty County Council, established in 1889, was County Buildings in Dingwall. The Ferry Road drill hall was completed in 1910. As a result of storms in late October 2006, Dingwall was subject to widespread flooding the aftermath of which left the town and much of the Highlands north of Inverness, including the A9 and Far North Line, cut off for a time In August 2019 the town was once again flooded. Dingwall's Post Office was named the UK's most improved delivery office of the year in Royal Mail's 2021 Awards.
География
Дингвол Кромарти Ферт шығанағының бастауына жақын орналасқан, мұнда Пеффри өзенінің аңғары Конон өзенінің сағасындағы аллювиалды жазықтармен қосылады, Инвернестен солтүстік-батысқа қарай 14 миль (23 км) қашықтықта. Қалада ерекше қысқа канал бар – Дингвол каналы, жергілікті халық оны Пеффри өзені деп те атайды.
Dingwall lies near the head of the Cromarty Firth where the valley of the Peffery unites with the alluvial lands at the mouth of the Conon, 14 mile (23 km) northwest of Inverness. The town contains a particularly short canal, the Dingwall Canal, also known locally as the River Peffery.
Спорт
Дингволл – «Росс Каунти» футбол командасының туған жері. Бұл команда 2012 жылы Шотландия Премьер-лигасына жолдама алып, 2012/13 маусымын бесінші орында аяқтады. Қаланың халқы аз болғанына қарамастан, «Росс Каунти» командасының ойындарын көру үшін Виктория паркіне бүкіл аймақтан көптеген жанкүйерлер келеді. Команда 2010 жылы Шотландия кубогының финалына өтті, бұрынғы кезеңде «Селтик» клубын жеңіп шықты. «Росс Каунти» 2016 жылы Шотландия Лига кубогын жеңіп, финалда «Гибернианды» 2:1 есебімен ұтып, тұңғыш рет маңызды жүлдеге ие болды.
Dingwall is the home of football team Ross County, who won promotion to the Scottish Premier League in 2012 and finished the 2012/13 season in fifth place. Despite the town's small population, Ross County attract sizeable crowds to Victoria Park from across the whole surrounding area. The team reached the 2010 Scottish Cup Final, having knocked out Celtic in the previous round. Ross County won their first piece of major silverware in 2016, winning the Scottish League Cup by beating Hibernian 2–1 in the final.
Көлік
Дингвалл теміржол станциясы 1865 жылдан бері қазіргі Алыс Солтүстік желісінде орналасқан. Ол сондай-ақ Лохальш шығанағы желісіне де қызмет көрсетеді. Дингвалл бұрынғы солтүстік таулы аймаққа (A9) бағытталған негізгі жол бойында еді. 1979 жылы Кромарти көпірі салынғаннан кейін, негізгі жол Дингвалл қаласын айналып өтеді. Батысқа қарай A834 тас жолы A835 тас жолымен қосылады, ол Уллапул қаласын қоса алғанда, солтүстік-батыс таулы аймақтарына басты бағыт болып табылады.
Dingwall railway station has been on what is now called the Far North Line since about 1865. It also serves the Kyle of Lochalsh Line. Dingwall is on the former main road route to the north Highlands (A9). Since the completion of the Cromarty Bridge in 1979, the main road has bypassed Dingwall. Heading west, the A834 joins the A835 road which is the main route to the north west Highlands, including Ullapool.
Медиа
Телевизия сигналдары Розмарки теледидар таратушысынан және Фоддертиде орналасқан жергілікті қайталама таратушыдан қабылданады. Радио станцияларын BBC Radio Scotland 94.0 FM және BBC Radio nan Gàidheal (гаэль тілін тыңдаушылар үшін) 104.9 FM, MFR Radio 96.7 FM және Highland FM 107.1 FM ұсынады, ол толығымен еріктілерге негізделген қоғамдық радио станциясы. Қалаға жергілікті газет, Россшир журналы таратады.
Television signals are received from the Rosemarkie TV transmitter and the local relay transmitter situated in Fodderty. Radio stations are provided by BBC Radio Scotland on 94.0 FM and BBC Radio nan Gàidheal (for Gaelic listeners) on 104.9 FM, MFR Radio on 96.7 FM and Highland FM on 107.1 FM which is an all volunteer based community radio station. The town is served by the local newspaper, Ross shire Journal.
Білім
Дингволда қаласында Дингволд бастауыш мектебі бар, ол қалаға қызмет көрсетеді. Дингволд академиясы қала мен оның төңірегіндегі, Стратпеффер, Контин, Конон көпірі, Мэрибург және Мьюр Орд сияқты елді мекендерді қоса алғанда, аудандағы орта мектеп болып табылады. Қала ішінде Таулы теологиялық колледжі орналасқан, ол бұрынғы Шотландия гидроэлектр кеңсесінің ғимаратында. Ол Таулы және аралдар университетінің құрамына кіреді. Колледждің басты мақсаты – теологиялық білім беру, және ол Шотландия шіркеуі мен Біріккен еркін шіркеудің пасторлары мен қызметкерлерін даярлайтын аккредиттелген университет болып табылады.
Dingwall has a primary school, Dingwall Primary, serving the town. Dingwall Academy is the secondary school serving the town and the wider area, including communities such as Strathpeffer, Contin, Conon Bridge, Maryburgh and Muir of Ord. The Highland Theological College is located within the town, housed in a former Scottish Hydro Electric office. It is part of the University of the Highlands and Islands. Its focus is upon Theological Education, and is an accredited university for training Church of Scotland and United Free Church ministers and workers.
Парламенттік бурх
Дингволл 1708 жылдан 1801 жылға дейін Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер палатасының Солтүстік Бургс сайлау округінде Дорнох, Кирквалл, Тэйн және Уик қалаларымен біріктірілген парламенттік қалашық болды. 1801 жылдан 1918 жылға дейін осы округтің құрамында болды. 1832 жылы тізімге Кромарти қосылды. Сайлау округі 1832 жылға дейін Тайн қалашықтары округі, ал содан кейін Уик қалашықтары округі деп белгілі болды. Оны Парламентте бір депутат (депутат) өкілдік етті. 1918 жылы округ таратылды және Дингволл бөлігі Росс және Кромарти округтік сайлау округіне қосылды, ол 1983 жылы таратылды.
Dingwall was a parliamentary burgh, combined with Dornoch, Kirkwall, Tain and Wick in the Northern Burghs constituency of the House of Commons of the Parliament of Great Britain from 1708 to 1801 and of the Parliament of the United Kingdom from 1801 to 1918. Cromarty was added to the list in 1832. The constituency was a district of burghs known also as Tain Burghs until 1832, and then as Wick Burghs. It was represented by one Member of Parliament (MP). In 1918 the constituency was abolished and the Dingwall component was merged into the county constituency of Ross and Cromarty which was itself abolished in 1983.