Кіріспе

870 жылы Лотарингияны бөлу туралы келісім

8 тамыз 870 жылы жасалған Мерсен немесе Мерссен келісімшарты – Лотарингия деп белгілі Лотарь II-нің мемлекетін оның ағалары, Шығыс Франк корольдігінің Людовигі Герман мен Батыс Франк корольдігінің Карл Балдысымен, император Людовик I Ұсалмастың екі тірі қалған ұлымен бөлісу туралы шарт болды. Бұл келісім 855 жылы Лотарь I қайтыс болғаннан кейін оның ұлдары арасында Орта Франк корольдігін бөліскен Прум келісімшартынан кейін жасалды. Кейбір Батыс Еуропа тарихнамаларында бұл келісім Францияның үшінші маңызды бөлінісі ретінде танылады, барлық бөліністер 843 жылдың тамызынан 870 жылдың тамызына дейін Верден, Прум және Мерсен келісімшарттары арқылы жүзеге асты. Одан кейін Рибемон келісімшарты жасалды. ТОК

Контекст

869 жылы Лотар II заңды мұрагерлерсіз қайтыс болды, сондықтан оның мұрагері оның ағасы, Италия императоры Людовик II болды. Людовик сол кезде Бари әмірлігіне қарсы жорық жасап жатқандықтан, оның інілері, Людовик Неміс және Карл Тікенек оның мұрасын тартып алды. Карл сол жылы Мецте таққа отырғызылды, бірақ інісі оны 868 жылы Мецте келген келісім бойынша, қысқа ғұмырлы Лотарингияны, сондай-ақ Лотар II Прованс Карлінің қайтысынан кейін алған жерлерді бөлісуге мәжбүр етті. Олардың 870 жылғы Мерсендегі шарты 843 жылғы Верден шартын алмастырды, одан кейін Каролинг империясы да үш бөлікке бөлінді. Бұл Рона аңғарынан Солтүстік теңізіне дейінгі Орта Франкияның солтүстік жартысын бөлу арқылы Францияның бөлшектенген территорияларын екі үлкен – шығыс және батыс бөліктерге қайта біріктірді. Алайда, сол кезде Фризия жағалауының үлкен бөлігі викингтердің бақылауында болғандықтан, бөліс тек қағаз жүзінде ғана жасалды. Шекара шамамен Мез, Урт, Мозель, Саона және Рона өзендері бойымен өтті. Солтүстікте Людовик Лотардың Аустразиясының көп бөлігін, оның шығыс бөлігіне Аахен мен Мец қалаларымен бірге Фризияның көп бөлігі кірді. Оңтүстікте Людовик Лотарға қалған Жоғарғы Бургундияның көп бөлігін алды (оның оңтүстік жартысын Италияға бергеннен кейін), ал Карл Лотардың Төменгі Бургундиядағы (Лион және Виен қалаларын қоса алғанда) және Жоғарғы Бургундияның батыс бөлігіндегі (Портуаз және Варайс аймақтарының бір бөлігі, Безансонды қоса алғанда) мұрасын иеленді – бұл оған Италияға жол ашты. Людовик жаңадан алынған Орталық Аустразияның бөліктерін ұлы Людовик Кішінің Шығыс Аустразиядағы кіші патшалығына қосты, ал Лотар II-нің заңсыз ұлы Гюг Эльзас герцогтығын алды.

863 бөлімшесі

863 жылы эпилепсиядан зардап шеккен Прованстың Карлы мұрагерсіз қайтыс болды, және оның патшалығы ағалары арасында бөлісті. Лотар II батыс Төменгі Бургундияның бөліктерін (Лион, Вена, Вивараи және Узе епархиялары) алды, бұл жерлер оның батыс Жоғарғы Бургундиясымен шектесетін (оның бастапқы Бургундия иеліктерінің қалдықтары), ал Людовик II Прованс Корольдігінің қалған бөлігін алды.

Мұра

Бұл келісім он жылдан аспады. 876 жылы Людовик Неміс қайтыс болғаннан кейін, сол кезде Италия патшасы және императоры болған Карл Тоқал шығыс Лотарингияға шабуыл жасады, бірақ Андернах шайқасында (876) Людовик Кіші одан жеңілді. Керісінше, Карл Тоқал қайтыс болғаннан кейін және оның мұрагерлері Батыс Франциядағы билігін бекітуге тырысқанда, Людовик Кіші 879 жылы батыс Лотарингияға жорық жасады. Карлдың немерелері оған бүкіл Лотарингияны беруге мәжбүр болды, бұл 880 жылғы Рибемонт шартымен бекітілді, соған сәйкес ол, ақыры, Шығыс Францияның құрамына кірді.