Кіріспе
Аргентинаның 1868-1874 жылдар аралығында 2-ші президенті Доминго Фаустино Сармиенто (doˈmiŋɡo saɾˈmjento; туған аты Доминго Фаустино Фидель Валентин Сармиенто и Альбаррасин; 15 ақпан 1811 - 11 қыркүйек 1888) - аргентиналық белсенді, зиялы, жазушы, мемлекет қайраткері және Аргентина президенті. Оның шығармалары журналистикадан бастап автобиографияға дейін, саяси философия мен тарихқа дейін алуан түрлі жанрлар мен тақырыптарды қамтыды. Ол 19 ғасырдағы Аргентинаға зор ықпал еткен 1837 жылғы буын деп аталатын зиялылар тобының мүшесі болды. Ол ерекше білім беру мәселелеріне ден қойды және аймақтың әдебиетіне маңызды үлес қосты. Сармиенто кедей, бірақ саяси белсенді отбасында өсті, бұл оның болашақ жетістіктеріне жол ашты. 1843 және 1850 жылдар аралығында ол жиі жер аударылып, Чилиде де, Аргентинада да жазды. Оның ең үлкен әдеби жетістігі – Хуан Мануэль де Росасты сынаған «Факундо» еңбегі, оны Сармиенто Чилиде жер аударылып жүргенде «El Progreso» газетінде жұмыс істеген кезінде жазды. Бұл кітап оған тек әдеби танымалдылықтан артық нәрсе әкелді; ол күш-жігерін және энергиясын диктатураларға, әсіресе Росасқа қарсы күреске жұмсады, сондай-ақ демократия, әлеуметтік қызметтер мен зиялылық ой-пікір бағаланатын ағартушылық Еуропаны – гаучолардың және әсіресе 19 ғасырдағы Аргентинаның аяусыз күшті адамдары болған каудильолардың варварлығымен салыстырды. 1868-1874 жылдары Аргентина президенті болған кезінде Сармиенто балалар мен әйелдерге білім беруді қоса алғанда, Латын Америкасы үшін демократияны жақтады. Ол сондай-ақ теміржол жүйесін, почта жүйесін және жан-жақты білім беру жүйесін жаңғырту және дамыту мүмкіндігін пайдаланды. Ол көп жыл бойы федералдық және штаттық деңгейдегі министрлік лауазымдарда қызмет етті, шетелге сапарлап, басқа білім беру жүйелерін зерттеді. Сармиенто 77 жасында Асунсьон қаласында (Парагвай) жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Буэнос-Айресте жерленген. Бүгінде ол саяси инноватор және жазушы ретінде құрметке ие. Мигель де Унамуно оны кастиль тіліндегі ең ұлы жазушылардың бірі деп есептейді.
Domingo Faustino Sarmiento (doˈmiŋɡo saɾˈmjento; born Domingo Faustino Fidel Valentín Sarmiento y Albarracín; 15 February 1811 – 11 September 1888) was an Argentine activist, intellectual, writer, statesman and President of Argentina. His writing spanned a wide range of genres and topics, from journalism to autobiography, to political philosophy and history. He was a member of a group of intellectuals, known as the Generation of 1837, who had a great influence on 19th century Argentina. He was particularly concerned with educational issues and was also an important influence on the region's literature. Sarmiento grew up in a poor but politically active family that paved the way for many of his future accomplishments. Between 1843 and 1850, he was frequently in exile, and wrote in both Chile and in Argentina. His greatest literary achievement was Facundo, a critique of Juan Manuel de Rosas, that Sarmiento wrote while working for the newspaper El Progreso during his exile in Chile. The book brought him far more than just literary recognition; he expended his efforts and energy on the war against dictatorships, specifically that of Rosas, and contrasted enlightened Europe—a world where, in his eyes, democracy, social services, and intelligent thought were valued—with the barbarism of the gaucho and especially the caudillo, the ruthless strongmen of nineteenth century Argentina. While president of Argentina from 1868 to 1874, Sarmiento championed intelligent thought—including education for children and women—and democracy for Latin America. He also took advantage of the opportunity to modernize and develop train systems, a postal system, and a comprehensive education system. He spent many years in ministerial roles on the federal and state levels where he travelled abroad and examined other education systems. Sarmiento died in Asunción, Paraguay, at the age of 77 from a heart attack. He was buried in Buenos Aires. Today, he is respected as a political innovator and writer. Miguel de Unamuno considered him among the greatest writers of Castilian prose.
Жастық шағы мен әсері
Сармиенто 1811 жылғы 15 ақпанда Аргентинаның Сан-Хуан қаласының кедей маңындағы Карраскаль қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Хосе Клементе Кирога Сармиенто и Фунес, тәуелсіздік соғыстары кезінде әскери қызметте болған және әскери тұтқындарды Сан-Хуанға қайтарып әкелген. Оның анасы, Доня Паула Зоила де Альбаррасин е Иразабал, өте діндар әйел болды, ол жас кезінде әкесін жоғалтып, өзін асырау үшін өте аз қаражат қалды. Төрт жасында Сармиентоны оқуға әкесі мен інісі Хосе Евфрасио Кирога Сармиенто үйреткен, кейін ол Куйо епископы болды. Жастық шағында оған әсер еткен тағы бір інісі – Доминго де Оро, жас Аргентина Республикасындағы көрнекті тұлға, Хуан Мануэль де Росасты билікке әкелуде маңызды рөл атқарды. Сармиенто де Ороның саяси және діни көзқарастарымен келіспесе де, ол зияткерлік адалдық пен шыншылдықтың құндылығын ұғынды. 1816 жылы, бес жасында Сармиенто «La Escuela de la Patria» бастауыш мектебіне бармая бастады. Ол жақсы оқушы болды және мектептің «Бірінші азаматы» (Primer Ciudadano) атағын иеленді. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін анасы оны Кордоваға діни қызметкер болу үшін жібергісі келді. Ол бір жыл бойы Киелі кітапты оқыды және бала кезінде інісіне шіркеу қызметтеріне көмектесетін, бірақ Сармиенто көп ұзамай дін мен мектептен жалықты және агрессивті балалар тобымен араласа бастады. 1821 жылы Сармиентоның әкесі оны Лорето семинариясына апарды, бірақ белгісіз себептермен Сармиенто семинарияға түспеді, керісінше әкесімен бірге Сан-Хуанға оралды. 1823 жылы мемлекеттік министр Бернардино Ривадавия әр штаттан ең үздік алты оқушыны Буэнос-Айресте жоғары білім алуға жіберу туралы жариялады. Сармиенто Сан-Хуанда тізімде бірінші орында болды, бірақ стипендияны тек он оқушы ғана алатыны хабарланды. Іріктеу жеребе арқылы жүзеге асты, және Сармиентоның аты тартылған оқушылардың қатарында болған жоқ. XIX ғасырдың көптеген аргентиналықтары сияқты, ол қоғамдық өмірде белгілі болды және масондыққа мүше болды.
Саяси өмір салты және жер аударылу
1826 жылы Бернардино Ривадавиа Рио-де-ла-Платаның біріккен провинцияларының президенті болып сайланды. Бұл әрекет провинциялардың наразылығын тудырды, нәтижесінде азаматтық соғыс басталды. Аргентинаның күшті, орталықтандырылған үкіметін қолдау Буэнос-Айреске негізделді және екі қарама-қарсы топтың пайда болуына әкелді. Сармиенто сияқты унитариандық партияның бай және білімді өкілдері орталықтандырылған үкіметті жақтады. Оларға қарсы, көбінесе ауылдық жерлерде тұратын және еуропалық әдет-ғұрыптарды қабылдамайтын федералистер болды. Олардың қатарында Мануэль Доррего және Хуан Факундо Кирога сияқты тұлғалар бар, олар жеке провинцияларға көбірек автономия беретін еркін федерацияны қолдады. Ривадавия үкіметіне қатысты пікірлер екі идеологияға бөлінді. Сармиенто сияқты унитариандар үшін Ривадавияның президенттігі жағымды тәжірибе болды. Ол еуропалық кадрлармен жабдықталған университет құрды және ауылдық ер балаларға арналған мемлекеттік білім беру бағдарламасын қолдады. Сонымен қатар, ол театр және опера труппаларын, баспа үйлерін және мұражайды қолдады. Бұл үлестер унитариандықтар тарапынан өркениеттің ықпалы ретінде қарастырылды, бірақ федералистердің сайлау округін ренжітті. Жұмысшылардың жалақысы үкіметтік шектеуге бағынды, ал гаучолар Ривадавиямен босқындық үшін тұтқындалып, көбінесе жалақысыз қоғамдық жобаларда жұмыс істеуге мәжбүр болды. 1827 жылы унитариандар федералистердің күштерімен бетпе-бет келді. Ривадавия отставкаға кеткеннен кейін Мануэль Доррего Буэнос-Айрес провинциясының губернаторы болып тағайындалды. Ол Бразилиямен тез арада бейбітшілік орнатты, бірақ Аргентинаға оралғаннан кейін унитариандық генерал Хуан Лавалле оны құлатып, өлім жазасын орындады, ол Доррегоның орнын басты. Алайда Лавалле губернатор ретінде ұзақ қызмет етпеді: оны Росас пен Эстанислао Лопес бастаған, көбінесе гаучолардан құралған жасақтар тез арада құлатты. 1829 жылдың соңына қарай Лавалле таратып жіберген ескі заң шығарушы орган қайтадан қызметке кірісті және Росасты Буэнос-Айрес губернаторы етіп тағайындады. Жозе де Оро – генерал Сан-Мартиннің қол астында Чакабуко шайқасында соғысқан дін қызметкері. Сармиенто мен де Оро бірге көрші Сан-Луис провинциясындағы Сан-Франциско-дель-Монте-де-Ороға барды. Ол көп уақытын ағасымен бірге оқып, қаладағы жалғыз мектепте сабақ берді. Кейіннен сол жылы анасы оған үйге қайтуын сұрап хат жазды. Сармиенто бас тартты, бірақ әкесінен оны алуға келетінін естіді. Оның әкесі Сан-Хуан губернаторын Сармиентоны Буэнос-Айреске Моральдық ғылымдар колледжінде (Colegio de Ciencias Morales) оқуға жіберуге көндірді. Тарихшы Уильям Катра бұл "травматикалық тәжірибені" былай сипаттайды: он алты жасында ол өзінің дүкенінің алдында тұрып, Сан-Хуанға Факундо Кирога мен шамамен алты жүз атты монтонера сарбаздары кіріп келе жатқанын көрді. Олар мазасыздық тудырды. ]. Бұл көрініс оның жас санасына терең із қалдырды. Кироганың провинциядағы істерде басты рөлге көтерілуі, жас Сармиенто үшін өркениетті қоғамның зұлымдықпен зорлануымен тең болды. Саяси жағдайдың шиеленісуіне байланысты Буэнос-Айрестегі мектепке бара алмаған Сармиенто Кирогаға қарсы күреске түсті. Ол унитариандық армияға қосылып, соғысты, бірақ Сан-Хуанды Кирога басып алғаннан кейін үй қамауына алынды. Кейіннен ол босатылып, негізгі унитариандық тұлға – генерал Паздың күштеріне қосылды.
text=At sixteen years of age, he stood in front of the shop he tended and viewed the entrance into San Juan of Facundo Quiroga and some six hundred mounted montonera horsemen. They constituted an unsettling presence [. . ]. That sight, with its overwhelmingly negative associations, left an indelible impression on his budding consciousness. For the impressionable youth Quiroga's ascent to protagonist status in the province's affairs was akin to the rape of civilized society by incarnated evil. Unable to attend school in Buenos Aires due to the political turmoil, Sarmiento chose to fight against Quiroga. He joined and fought in the unitarian army, only to be placed under house arrest when San Juan was eventually taken over by Quiroga He was later released, only to join the forces of General Paz, a key unitarian figure.
Чилидегі алғашқы жер аударылу
Көп ұзамай шайқас пен соғыс қайта басталды, бірақ Кирога генерал Пастың негізгі одақтастарын, соның ішінде Сан-Хуан губернаторын бірінен соң бірі жеңіп, 1831 жылы Сармиенто Чилиге қашты. Ол кезде Чили жақсы мемлекеттік басқару, конституциялық құрылым және режимді сынаудың сирек кездесетін еркіндігімен ерекшеленді. Сармиентоның пікірінше, Чилиде "мүліктің қауіпсіздігі, тәртіптің сақталуы және осы екеуінің нәтижесінде жұмысқа деген сүйіспеншілік пен байлықты және гүлденуді қамтамасыз ететін кәсіпкерлік рух болды". Сөз бостандығының бір түрі ретінде Сармиенто саяси пікірлер жаза бастады. Жазумен қатар, ол Лос-Андесте сабақ берді. Оның инновациялық оқыту әдісі провинция губернаторымен келіспеушілік тудырды. Губернаторға қарсылық ретінде ол Покурода жеке мектеп ашты. Осы кезеңде Сармиенто ғашық болып, Ана Фаустина есімді заңды емес қызы дүниеге келді, бірақ ол қызының үйленгеніне дейін оны мойындамады.
Сан-Хуан және Чилидегі екінші және үшінші жер аударылушылар
1836 жылы Сармиенто Сан-Хуанға қайтып келді, ол қатты сырқаттанып, ішек қызбасымен ауырады; оның отбасы мен достары ол оралғаннан кейін қайтыс болады деп ойлады, бірақ ол жазылып, «Эль Зонда» атты федералист емес журналды құрды. Сан-Хуан үкіметі Сармиентоның сынаған сөздерін ұнатпады және журналға, әрбір сатып алуға төлеуге шамасы келмейтін салық салу арқылы цензура қойды. Сармиенто 1840 жылы журналды жабуға мәжбүр болды. Осы кезеңде ол қыздарға арналған мектеп ашты, ол дайындық мектебі болған Санта-Роза орта мектебі деп аталды. Сан-Хуанда орналасқан Сармиенто бұл топтың бастапқы құрылысында қатыспағанмен, 1838 жылы Альбердиге кеңес сұрап хат жазды; және уақыт өте келе ол топтың ең жақтас қолдаушысына айналды. 1840 жылы тұтқындалып, сөз байласуда айыпталып, Сармиенто тағы да Чилиге жер аударылды. Чилиге жолда, Зонда моншаларында ол «On ne tue point les idées» деген граффити жазды. 1842 жылы Сармиенто Оңтүстік Америкадағы алғашқы Нормалдық мектептің директоры болып тағайындалды; сол жылы ол «El Progreso» газетін де құрды. 1845 және 1847 жылдар аралығында Сармиенто Чили үкіметінің тапсырмасымен Оңтүстік Американың бір бөлігіне, Уругвайға, Бразилияға, Еуропаға, Францияға, Испанияға, Алжирге, Италияға, Арменияға, Швейцарияға, Англияға, Кубаға және Солтүстік Америкаға, АҚШ пен Канадаға саяхаттап, әртүрлі білім беру жүйелерін және білім беру мен байланыс деңгейлерін зерттеді. Осы саяхаттарының негізінде ол 1849 жылы жарық көрген «Еуропа, Африка және Америка бойынша саяхаттар» атты кітап жазды. Сармиенто баспасөз бостандығы идеясын іске асыруды жалғастырды және Хуан Мануэль де Росасқа қарсы күшті шабуылдар жасаған «La Tribuna» және «La Crónica» атты екі жаңа мерзімді басылымды бастады. Чилиде болған кезінде Сармиентоның эсселері Хуан Мануэль де Росасқа қарсы күшті оппозицияны білдірді. Аргентина үкіметі Сармиентоны Чилиден Аргентинаға экстрадициялауға тырысты, бірақ Чили үкіметі оны беруден бас тартты.
Аргентинаға оралу
1854 жылы Сармиенто қысқа уақытқа Чили шекарасынан өтіп, Аргентинаның батысындағы Мендосаға барды, бірақ тұтқындалып, түрмеге қамалды. Бостандыққа шыққан соң, ол Чилиге қайтып оралды. Кейін Буэнос-Айреске келді, жақын арада "Эль-Национал" газетінің бас редакторы болды. 1856 жылы қалалық кеңесші болып тағайындалды, ал 1857 жылы провинциялық Сенатқа қосылды, ол 1861 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1861 жылы, Митре Аргентина президенті болғаннан кейін, Сармиенто Буэнос-Айрестен кетіп, Сан-Хуанға оралды, онда ол губернатор болып сайланды және 1862 жылы қызметке кірісті. Ол сол кезде балалардың бастауыш мектепке баруын міндетті ететін "Халыққа білім беру туралы" заңды қабылдады. Бұл заң орта мектептер, әскери училищалар және қыздар мектебі сияқты бірқатар мекемелер ашуға мүмкіндік берді. Губернатор ретінде ол жолдар мен инфрақұрылымды дамытты, қоғамдық ғимараттар мен ауруханалар салды, ауыл шаруашылығын қолдады және минералды ресурстарды өндіруге рұқсат берді. Оның өмірбаясын жазған Эллисон Банклидің сөзіне сүйенсек, оның президенттігі "орта таптың, немесе жер иеленушілердің ұлттың басты күші ретінде пайда болуын білдіреді. Гаучо дәуірі аяқталды, саудагерлер мен мал өсірушілер дәуірі басталды". Сармиенто негізгі бостандықтарды құруға ұмтылды және барлық адамдарға, тек азаматтарға ғана емес, азаматтық қауіпсіздік пен прогресске қол жеткізуді қалады. Сармиентоның АҚШ-қа жасаған сапары оған саясат, демократия және қоғам құрылымы туралы көптеген жаңа идеялар сыйлады, әсіресе ол 1865-1868 жылдар аралығында Аргентина елшісі болған кезде. Ол өзінің ықпалының көзі ретінде Жаңа Англияны, әсіресе Бостон-Кембридж аймағын тапты және Аргентина газетінде Жаңа Англияны "заманауи республиканың бесігі, бүкіл Американың мектебі" деп жазды. Бостонды "қазіргі заманның алға басушы қаласы, ежелгі пуритандықтардың Сионы" деп сипаттады. Оның сөзіне қарағанда, Еуропа Жаңа Англияда болашақта оны басып озатын күшті көреді. Сармиенто Аргентинаны негізінен ауыл шаруашылығы экономикасынан қалалар мен өнеркәсіпке бағытталған экономикаға көшіру арқылы саяси емес, құрылымдық идеяларды да дамытты. Тарихшы Дэвид Рок Сармиентоның үкіметтегі басты жетістіктері каудиллизмді тоқтатудан басқа, білім беруді қолдауымен байланысты екенін атап өтті. Рок мәлімдегендей, "1868-1874 жылдар аралығында орталық үкімет провинцияларға білім беруге бөлген қаржы жәрдемақысы төрт есеге артты". Шындығында, Рок "оның басқаруы көбінесе көңіл көншілік әкелді" деп санайды. Сонымен қатар, Буэнос-Айресте сары қызбаның таралуы мен азаматтық соғыс қаупі еуропалық иммигранттардың көптеп келуіне байланысты деп айтылды.
Соңғы жылдар
1875 жылы президенттік қызметтен кейін Сармиенто Буэнос-Айрес провинциясының мектептерінің бас директоры болды. Сол жылы ол Сан-Хуанның сенаторы болып сайланды және 1879 жылға дейін осы лауазымды атқарды, содан кейін ішкі істер министрі болды. Бірақ ол көп ұзамай Буэнос-Айрес губернаторы Карлос Техедормен туындаған келіспеушіліктерге байланысты отставкаға кетті. Одан кейін ол президент Рока басшылығымен Ұлттық білім министрлігінің мектептер жөніндегі бас инспекторы қызметін атқарды және Аргентина білім беруі үшін маңызды анықтама болып табылатын «El Monitor de la Educación Común» басылымын жариялады. 1882 жылы Сармиенто мектептерді тегін, міндетті және діни білімнен бөлек етуге мүмкіндік беретін тегін білім беру туралы заңды қабылдауға қол жеткізді. Оның Ла Реколета зиратындағы мазары өзі жобалаған және Виктор де Пол жасаған пилон үстіндегі кондор мүсінінің астында орналасқан. Бразилия императоры Педро II, Сармиентоның зор құрметімен, оның қаназасына испан тілінде оның өмірінің маңызды сәттерін еске түсіретін хабарламамен бірге жасыл және алтын гүлдерден жасалған шүберек жіберді: «Цивилизация және варварлық, Тонелеро, Монте Касерос, Петрополис, Халықтық білім. Педро де Алькантараның естелігі мен құрметі».
Философия
Сармиенто елді жаңғыртуы және білім беру жүйесін жетілдіруімен танымал болды. Ол демократияға және еуропалық либерализмге берілді, бірақ көбінесе романтик ретінде қабылданатын. Сармиенто Батыс философиясын, соның ішінде Карл Маркс пен Джон Стюарт Миллдің еңбектерін жақсы білді. Перу үкіметінің өкілі ретінде АҚШ-тағы адамдарға берілген бостандыққа ерекше қызығушылық танытты, оны өз көзімен көрді. Дегенмен, ол бостандықтың қауіпті жақтарын да байқады, мысалы, Аргентинаның мамыр революциясымен салыстырғандағы француз революциясының салдарына назар салды. Ол бостандық анархия мен азамат соғысына алып келуі мүмкін деп сенді, бұл Франция мен Аргентинада орын алды. Сондықтан, оның "бостандық" терминін қолдануы көбінесе экономикалық еркіндік пен діни бостандыққа қатысты болды. Ол мектептерде діни сенімдердің көбірек еркіндігі болуын қалаған. Бұл Сармиентоның Оңтүстік Американы Солтүстік Америкамен байланыстыруға тырысқан көптеген әрекеттерінің бірі болды. Сармиенто адамдардың материалдық және әлеуметтік қажеттіліктері қанағаттандырылуы керек, бірақ тәртіп пен әдептің есебінен емес деп ойлады. Ол заң мен азаматтардың қатысуына үлкен мән берді. Осы идеяларды ол Рим мен АҚШ-қа теңеді, оларды ұқсас қасиеттері бар қоғамдар деп қарады. Аргентиналық қоғамды өркениеттендіру және оны Рим немесе АҚШ деңгейіне жеткізу үшін Сармиенто каудильоларды және ірі жер иеліктерін жоюға, сондай-ақ еуропалық иммигранттар басқаратын көптеген ауыл шаруашылығы колонияларын құруға сенді. Жазушылар, шешендер және дін қызметкерлері отбасында өскен Доминго Сармиенто білім мен оқуға үлкен құрметпен қарады. Ол Сантьягода 1842 жылы Латын Америкасындағы мұғалімдерге арналған алғашқы мектепті ашты: La Escuela Normal Preceptores de Chile. "Біз билеушілерімізді тәрбиелеуіміз керек", - деді ол. "Білімсіз халық әрқашан Розасты таңдайды". Оның Оңтүстік Америка үндістеріне қатысты көзқарастары көбірек дау тудырды, кейбір ғалымдар Сармиентоның көзқарастары сол кездегі нәсілшілдік көзқарастарды бейнелейді деп санайды. Мысалы, 1857 жылғы 25 қарашадағы "Эль Насиональ" газетінде Сармиенто былай деп жазды: "Біз индейлерді жоя аламыз ба? Американың жабайыларына деген жек көрінішімді мен жеңе алмаймын. Бұл қарақшылар қайтадан пайда болса, мен оларды асып тастайтын, жек көрінішті индейлер ғана. Лаутаро мен Кауполикан - лас индейлер, себебі олардың бәрі сондай. Дамуға қабілетсіз, олардың жойылуы тағдырмен белгіленген және пайдалы, ұлы және керемет. Оларды тіпті кішкентай баласына дейін аямай жою керек, өйткені ол да цивилизацияланған адамға жек көрініш сезімін білдіреді."
Негізгі жұмыстар
Facundo – Civilización y Barbarie – Хуан Факундо Кироганың өмірі, 1845 жыл. Чилидегі ұзақ мерзімдік жер аударылуы кезінде жазылған. 1845 жылы Чилиде «El Progreso» газетінде бөлім-бөлім жарияланған «Facundo» – Сармиентоның ең танымал туындысы. Ол алғаш рет 1851 жылы кітап түрінде жарық көрген, ал алғашқы ағылшын тіліндегі аудармасын Мэри Манн 1868 жылы жасаған. Ағылшын тіліндегі соңғы нұсқасын Кэтлин Росс аударды. «Facundo» Аргентинаның каудильо генералы Хуан Факундо Кирогаға қатысты әңгімелер мен сілтемелер арқылы аргентиналық мәдениетке еуропалық әсерді күшейту және өркениетті дамытуды мақсат етеді. Сармиенто прогреске шақырумен қатар, аргентиналықтардың мінез-құлқын талқылайды, сондай-ақ 1829 жылдан 1832 жылға дейін және 1835 жылдан бастап, Факундоның өлімінен туған алапаттыққа байланысты Буэнос-Айрес губернаторы Хуан Мануэль де Росасқа қатысты ойлары мен наразылықтарын білдіреді. Әдеби сыншы Сильвия Моллой атап өткендей, Сармиенто осы кітабының аргентиналық күресті еуропалық оқырмандарға түсіндіруге көмектескенін және еуропалық жариялымдарда сілтеме жасалғанын мәлімдеді. Басқалардың көмегімен жазылған Сармиенто өз естелігіне басқа тарихшылар мен Факундо Кироганың серіктерінен алынған цитаталар, есептер мен құжаттарды қосты. «Facundo» бүгінгі күнде де маңыздылығын жойған жоқ, Латын Америкасындағы өмір салтының өзгешелігіне, дәстүрді сақтай отырып прогреске ұмтылуға, сондай-ақ мемлекеттік қызметкерлер мен билік органдарының халыққа қатысты моральдық және этикалық мінез-құлқына назар аударады. «Recuerdos de Provincia» (Провинциядағы өткен естеліктер), 1850 жыл. Бұл екінші автобиографиясында Сармиенто отбасымен байланысын және өзінің өткенімен байланысын нығайтуға көбірек күш салады, бұл «Mi defensa» туындысынан өзгеше, онда ол Сан-Хуан және аргентиналық мұрасымен байланысты еді. Сармиенто Аргентинаның ауылдық жерлерінде қарапайым идеологиямен және қарапайым өмірмен өскенін айтады. «Recuerdos» туындысында, «Facundo» сияқты, Сармиенто «Recuerdos» жазуға көмектесу үшін өзіне қарсы жасалған бұрынғы құжаттарды пайдаланады және осы құжаттар мен өз естелігіне сүйене отырып автобиография жазады. Сармиентоның осы кітаптағы ықпалы зор. Оған қарсы айтылған шындыққа жанаспайтын немесе жалған есептердің бәрі «Recuerdos» жазу үшін ақпарат көзі болып табылады, себебі ол автобиографияның «шын есебін» жасау үшін наразылық білдіріп, түзетулер енгізе алады.
Басқа жұмыстар
Сармиенто көп еңбек еткен жазушы еді. Оның басқа да еңбектерінің таңдауы: Mi defensa, 1843. Бұл Сармиентоның кітапша түріндегі алғашқы автобиографиясы, онда оның заңды емес қызы Ана туралы ешқандай маңызды ақпарат немесе айту жоқ. Бұл Сармиентоның Аргентинаның құрметті әкесі ретіндегі беделін түсірді, себебі Сармиенто өзін жалғыз адам ретінде көрсетеді, өміріндегі басқа адамдармен және топтармен маңызды байланыстарды назарға алмайды немесе жоққа шығарады. Конституция туралы түсініктемелер, 1852. Бұл Сармиентоның өркениеттілікті және Аргентинаны «еуропаландыру» мен «америкаландыру» идеологиясын қолдайтын ресми есебі. Бұл есепке әлі бекітілмеген конституцияға қатысты құжаттар, мақалалар, сөздер және ақпараттар кіреді. Білім туралы хабарламалар, 1856. Бұл Латын Америкасындағы білім беру саласындағы алғашқы ресми статистикалық есеп, онда оқушылардың жынысы мен орналасқан жері бойынша таралуы, жалақылар және үлгерімдер туралы ақпарат бар. Informes sobre educación білім берудің жаңа теорияларын, жоспарларын және әдістерін, сондай-ақ мектептер мен оқу жүйелерінің сапасын бақылауды ұсынады. Домингитоның өмірі, 1886. Сармиентоның асырап алған ұлы Домингито туралы естеліктер. Сармиенто әрқашан қабылдаған жалғыз баласы осы Домингито болды. Vida de Dominguito құрастыруға пайдаланылған көптеген жазбалар 20 жыл бұрын, Сармиенто Вашингтонда болған кезде жазылған. Шетелдіктердің жағдайы туралы, ол 1860 жылы иммигранттар үшін саяси өзгерістерге көмектесуге арналған.
Mi defensa, 1843. This was Sarmiento's first autobiography in a pamphlet form, which omits any substantial information or recognition of his illegitimate daughter Ana. This would have discredited Sarmiento as a respected father of Argentina, as Sarmiento portrays himself as a sole individual, disregarding or denouncing important ties to other people and groups in his life. Comentarios sobre la constitución 1852. This is Sarmiento's official account of his ideologies promoting civilization and the "Europeanization" and "Americanization" of Argentina. This account includes dossiers, articles, speeches and information regarding the pending constitution. Informes sobre educación, 1856. This report was the first official statistic report on education in Latin America includes information on gender and location distribution of pupils, salaries and wages, and comparative achievement. Informes sobre educación proposes new theories, plans, and methods of education as well as quality controls on schools and learning systems. Vida de Dominguito, 1886. A memoir of Dominguito, Sarmiento's adopted son who was the only child Sarmiento had always accepted. Many of the notes used to compile Vida de Dominguito had been written 20 years prior during one of Sarmiento's stays in Washington. On the Condition of Foreigners, which helped to assist political changes for immigrants in 1860.
Мұра
Доминго Фаустино Сармиентоның ықпалы ең айқын түрде 11 қыркүйекті Панамерикалық мұғалімдер күні ретінде белгілеуде көрінеді, бұл 1943 жылы Панамада өткен Америкааралық білім беру конференциясында оның құрметіне жасалды. Бүгінде де ол Латын Америкасының ұстазы саналады. Өз заманында ол көптеген мектептер ашты, тегін халық кітапханаларын құрды, иммиграцияны жеңілдетіп, Плата мемлекеттерінің одағын құруға жұмыс істеді. Оның әсері тек білім беру саласына ғана емес, сонымен қатар Аргентинаның саяси және әлеуметтік құрылымына да тиді. Оның идеялары қазір инновациялық деп құрметтеледі, бірақ сол кезде кеңінен қабылданбады. Ол өзінің күшімен жеткен адам болды және Латын Америкасының әлеуметтік және экономикалық өсуіне сенді, бірақ Аргентина халқы сол кезде жоғары өмірлік деңгей, жоғары жалақы және мемлекеттік қарыздың өсуімен байланысты оны толыққанды түсіне алмады. Аргентинаның Росарио қаласында Сармиенто алаңы бар. Роденнің соңғы туындыларының бірі – қазір Буэнос-Айресте орналасқан Сармиентоның мүсіні.