Кіріспе

Даниил Борисович Шафран (Даниил Борисович Шафран, 13 қаңтар 1923 – 7 ақпан 1997) – советтік ресейлік виолончельші.

Алғашқы жылдар

Даниил Шафран 1923 жылы Петроградта (кейіннен Ленинград, содан кейін Санкт-Петербург) еврей отбасында дүниеге келді. Ол тіпті туылмас бұрын музыкамен қоршалып өсті. Оның анасы мен әкесі ол дүниеге келген кезде музыка студенттері болған. Оның әкесі Борис Шафран Ленинград филармониясының бас виолончельшісі болса, анасы Фрида Моисеевна пианист еді. Ол анасы босануға кіріскенде, әкесі Хайднның D мажорлық концертінің бөліктерін рециталға дайындалып жатқанда ойнағанын, ал ол қиын техникалық бөлімді меңгермейінше ауруханаға баруға құштар болмағанын айтты. Сегіз жарым жасқа келгенде, "әкем мені қолында кішкентай виолончельмен күтіп алды. 'Саған виолончель сатып алдым', - деп шақырып айтты ол. 'Отыр, сабақ бастайық'. Басты қағида – жұмыстың талаптарынан әлдеқайда жоғары деңгейде ойнау арқылы техникалық қиындықтарды жеңу еді, және Шафран жаттығу кезінде өзіне "аса қатаң болуға" үйренді. Содан кейін Шафран ұлттық деңгейде танымал болды. Алайда, ол КСРО-дан және Шығыс блогынан тыс жерлерде сирек гастрольдік сапарлар жасады, ал оның барлық жазбалары Melodiya лейблі үшін жасалғандықтан, оның халықаралық беделі өте шектеулі болды. Пианист Свиатослав Рихтер былай деді: "Челлист Даниил Шафранмен болған қысқа ғана қарым-қатынас маған көп қуаныш сыйлаған жоқ. Ол ерекше тембрмен ұлы виолончельші еді, бірақ ол ойнаған сайын, ол әдемі дыбыс шығару үшін ұстап тұра алатын қызықты биік нота туралы ғана ойлап отырғандай сезім туды. Ол сонымен қатар жүйкеге толып жүрді. 1951 жылы онымен бірге өнер көрсетуді тоқтаттым, содан кейін ол Григорий Гинцбургпен бірікті. Музыкант ретінде, емес, челлист ретінде, Ростропович өте қызықты, әлдеқайда зор тұлға болды. Ол оны толығымен басып тастады."

Шафранның Амати виолончелі

Шафранның өмір бойы бір виолончельде ойнауы, көрнекті виолончельші үшін ерекше жағдай. Ол 14 жасында жеңіп алған Антонио Амати виолончелімен тығыз байланыс орнатты және оны өмірінің соңына дейін пайдаланды. Виолончельдің 1630 жылға қатысты екені айтылады. Антонио Аматидің (Андреа Аматидің ұлы және екі Амати бауырдың үлкені) нақты туған-өлген күндері белгісіз, олар 1540-1607 және 1555-1640 жылдар аралығында әртүрлі дереккөздерде кездеседі. Коцио сияқты мәліметтер Антонио Аматинің еңбек өмірінің 1588-1628 жылдар аралығында болғанын көрсетеді. Аспап керемет сапаға ие, бірақ стандартты өлшемнен сәл кішкентай. "Кез келген Амати, өте жақсы болса да, мансабының шыңындағы солист-виолончельшіге жеткілікті күш бере ала ма?" деген мәселе туындайды. Сол кезеңнің барокко аспаптары кейінгі шеберлердің аспаптарындай күшті болмаған.