Кіріспе

Сүтқоректілердің бір түрі

Коммерсон дельфині (Cephalorhynchus commersonii), сондай-ақ жакобита, скунк дельфині, ала дельфині, панда дельфині немесе тонина овера (Оңтүстік Америкада) деп те аталады, Cephalorhynchus туысына жататын шағын мұхит дельфині. Коммерсон дельфинінің географиялық жағынан оқшауланған, бірақ жергілікті түрлерге кең таралған екі түршесі бар. Басты түрше, C. c. commersonii, қара және ақ түстері анық бөлінген және Оңтүстік Американың төңірегінде кездеседі. Екінші түрше, C. c. kerguelenensis, C. c. commersonii-ден ірілеу, ақ жамбас жолағы бар, қара және ашық сұр түстері аздау, Үнді мұхитындағы Кергелен аралдары маңында таралған. Дельфин француз табиғаттанушысы, доктор Филибер Коммерсонның құрметіне аталған, ол 1767 жылы Магеллан бұғазында оларды көргеннен кейін алғаш рет сипаттаған.

Халық саны мен таралуы

Дельфиннің екі жеке тұқымы географиялық тұрғыдан 130° бойлықпен және шамамен бөлінген аймақтарда кездеседі; олардың осылай таралу себебі белгісіз. Жалқы популяциясы белгісіз, бірақ түр жергілікті түрде көп кездесетіні қабылданады. Негізгі тұқымы, C. c. commersonii, Аргентинаның түрлі шығанақтарында, оның ішінде Пуэрто-Десадода, Магеллан бұғазында және Tierra del Fuego айналасында, сондай-ақ Фолкленд аралдарының (Лас-Мальвинас) жанында табылған. 1984 жылы жүргізілген зерттеуде Магеллан бұғазында 3200-ге жуық жеке басы бар екені анықталды. Екінші тұқымы, C. c. kerguelenensis дельфині 1950 жылдары ашылды. Олар Үнді мұхитының оңтүстік бөлігіндегі Кергелен аралдарының жанында мекендейді және жақын суларды ұнатады. 2004 жылы Оңтүстік Африканың Агульхас жағалауында, Кергелен аралдарынан және Оңтүстік Америкадан алыс жерде, тегі расталмаған шатасқан дельфин байқалды. Кергелен аралдары жақынырақ болғанымен, мұндай саяхат Антарктика айналасындағы ағымға қарсы жүзуді қажет етеді.

Cephalorhynchus commersonii commersonii

Коммерсони түрінің басы, арқа қанаты және құйрық қанаты қара түсті, ал мойны мен денесі ақ түсті. Екі түстің арасы өте анық көрінеді. Бұл денелі жаратылыс барлық киттердің ішіндегі ең кішілерінің бірі болып табылады, ұзындығы шамамен 1,5 метрге (5 фут) жетеді. Оңтүстік Патагониядан ұсталған 23 кг (51 фунт) салмақтағы және 1,36 метр (4,5 фут) ұзындықтағы ересек анасы, тіркелген ең кішкентай ересек кит болуы мүмкін. Оның сыртқы түрі порпоизаға ұқсас, бірақ ерекше мінез-құлқы дельфинге тән. Арқа қанатының алдыңғы жиегі ұзын және тік болып, қисық ұшпен аяқталады. Соңғы жиегі көбінесе ойыс, бірақ жалпақ емес. Құйрық қанатының ортасында ойық бар. Еркек және ұрғашыларын қараңғы дақтың пішіні бойынша оңай ажыратуға болады – еркектерде ол тамшы тәрізді, ал аналықтарда дөңгелектеу болады. Аналықтар 6-9 жасқа келгенде көбейе алады. Еркектер шамамен осы жаста жыныстық жағынан жетіледі. Жұптасу көктем мен жаз айларында жүзеге асады, ал 11 айлық жүктілік мерзімінен кейін көктем мен жазда бұзау туады. Коммерсон дельфині жабайы табиғатта 18 жылға дейін өмір сүреді, ал тұтқындағы ең ескі жеке дана 33 жасында қайтыс болған.

Cephalorhynchus commersonii kerguelenensis (көкөмірлік тұқымдас)

Кергуелендік (Kerguelenensis) тұқылы дельфиндер C. c. commersonii тұқылыларына қарағанда ірілеу болады және түсінің өрнегімен ерекшеленеді: олар қара емес, қара сұр, ал ақ емес, ашық сұр түсті болып келеді, тек қарын бөлігінен басқа. Түс өрнегінің аймақтары арасындағы шекара да нашар байқалады.

Мінез-құлық

Коммерсонның дельфині өте белсенді. Ол көбінесе су бетінде жылдам жүзіп, судан секіріп шығады. Жүзер кезде айналып, бұрылады, ал жағаға жақын болғанда толқындарда сырғанап жүзеді. Ол қайықтың алдынан жүзіп, жылдам қозғалатын қайықтардың артынан да жүреді. Сонымен қатар, ол басын төмен салып жүзуі мүмкін, бұл оның жемірілімін анықтауға көмектеседі деп саналады. Бұл дельфин жағалау және ашық теңіз балықтарымен, сондай-ақ кальмарлармен қоректенеді. Оңтүстік Америкалық топқа жататындары ракообраздылармен де қоректенеді. Жекелеген дельфиндер Санта-Крус өзеніне төмен су кезінде азық іздеу үшін кіргені тіркелген. Оларды, әсіресе көбейту маусымында, сағаларда кездестіруге болады. Жабайы жануарлардың көшпелі түрлерін қорғау жөніндегі конвенцияның (ЖЖСК) II қосымшасына енгізілген.

Тұтқындық

Бұл дельфиндер кейбір аквариумдарда көрсетілгені белгілі.