Кіріспе
Оңтүстік Америкадағы шебер атшы Гаучо (ˈɡawtʃo) немесе гаучо (ɡaˈuʃu) – шебер атты әрі батыл, көңілдес адам ретінде танымал. Гаучо бейнесі Аргентина, Уругвай, Бразилиядағы Рио-Гранде-ду-Сул, Боливияның оңтүстік бөлігі және Чилидің оңтүстік Патагониясы елдерінің халықтық символы болып саналады. Гаучолар аңыз, фольклор және әдебиетте кеңінен танылып, аймақтық мәдени дәстүрдің маңызды бөлігіне айналды. 19 ғасырдың соңында, гаучолардың шарықталу кезеңінен кейін, олар Оңтүстік Америка жазушыларының назарына ілікті. "Испан тілінің сөздігінде" көрсетілгендей, тарихи мағынада гаучо – "18 және 19 ғасырларда Аргентина, Уругвай және Бразилиядағы Рио-Гранде-ду-Сулда көшпенді өмір салған, жылқыға міне білетін және мал шаруашылығымен айналысқан метистер" деп түсіндіріледі. Бүгінде Аргентина мен Уругвайда гаучо сөзі дәстүрлі мал шаруашылығымен айналысатын кез келген ауыл адамын білдіреді. Тарихи гаучолар батыл, бірақ тәртіпсіз болғандықтан, бұл сөз метафоралық түрде "асыл, батыл және жомарт", сондай-ақ "сыртқы амалдарға, айлакерлікке шебер" деген мағынаны да білдіреді. Португал тілінде гаучо сөзі "Еуропа және американдық текті, Рио-Гранде-ду-Сулдың жазықтарында немесе Аргентинаның Пампасында мал мен жылқы өсіруге арналған адамды" білдіреді. Бразилияда гаучо сөзі кең мағына алып, тіпті қала тұрғыны болса да, Рио-Гранде-ду-Сул штатының азаматын білдіруі мүмкін.
A gaucho (ˈɡawtʃo) or gaúcho (ɡaˈuʃu) is a skilled horseman, reputed to be brave and unruly. The figure of the gaucho is a folk symbol of Argentina, Uruguay, Rio Grande do Sul in Brazil, the southern part of Bolivia, and the south of Chilean Patagonia. Gauchos became greatly admired and renowned in legend, folklore, and literature and became an important part of their regional cultural tradition. Beginning late in the 19th century, after the heyday of the gauchos, they were celebrated by South American writers. According to the Diccionario de la lengua española, in its historical sense a gaucho was a "mestizo who, in the 18th and 19th centuries, inhabited Argentina, Uruguay, and Rio Grande do Sul in Brazil, and was a migratory horseman, and adept in cattle work". In Argentina and Uruguay today, gaucho can refer to any "country person, experienced in traditional livestock farming". Because historical gauchos were reputed to be brave, if unruly, the word is also applied metaphorically to mean "noble, brave and generous", but also "one who is skillful in subtle tricks, crafty". In Portuguese the word gaúcho means "an inhabitant of the plains of Rio Grande do Sul or the Pampas of Argentina of European and indigenous American descent who devotes himself to lassoing and raising cattle and horses"; gaúcho has also acquired a metonymic signification in Brazil, meaning anyone, even an urban dweller, who is a citizen of the state of Rio Grande do Sul.
Этимология
Көптеген түсіндірмелер ұсынылған, бірақ "гаучо" сөзінің қалай пайда болғанын ешкім нақты білмейді. Әлде 1933 жылы бір автор 36 түрлі теорияны санаған, ал жақында елуден астам теория анықталды. Мұның себебі, "оның шығу тегін нақты уақытқа, орынға немесе тілге байланысты бекітетін ешқандай құжат жоқ".
Ұқсастық теориясы
Көпшілігі гаучоға ұқсайтын сөзді тауып, оның қазіргі түріне қалай өзгергенін болжап, тіл мен сөздердің уақыт өте келе қалай дамығанын сипаттайтын заңдарды ескермей, ойлап тапқан сияқты. Этимолог Жоан Короминас осы теориялардың көпшілігі "талқылауға лайық емес" деді. Келесі түсіндірмелерден Рона #5, #8 және #9 ғана маңызды деп санайды. + "Гаучо" сөзіне қатысты ұсынылған кейбір түсіндірмелер # Ұсынушы Аллегияланған түбір және эволюция Наразылықтар 1-де талқыланды Эмерик Эссекс Видаль Ағылшын тіліндегі "gawky" (қақырық, әдепсіз) сөзімен байланысты Ең ерте теория (1820), "қайырлы" деп жоққа шығарылды Паулада 1961; Трифило 1964 2 Монлау және Диес Француз тіліндегі "gauche" (қатаң, әдепсіз) > Аргентина гаучосы. Француз тілі аймақта аз қолданылады. Paullada 1961 3Эмилио Дайреукс Араб тіліндегі "chauch" (малшы) > Андалусиялық испан тіліндегі "chaucho" > дауыстық дыбыстармен американдік "gaucho". Испан тіліндегі "chaucho" сөзі куәландырылмаған. Үндістердің "chaucho" деп айтуға қабілетсіздігіне қатысты ұсыныс негіссіз. Гроссак 1904; Паулада 1961; Трифило 1964; Гибсон 1892; 4 Родольфо Ленц Пехуенче тіліндегі "cachu" (дос) немесе Араукания тіліндегі "kauchu" (ақылды адам) > Аргентина гаучосы. Бұл керісінше болмағанын дәлелдеуге болмайды. Паулада 1961; Холлингер 1928 5 Мартиниано Легуизамон Кичуа тіліндегі "huajcho" немесе "wáhča" (жетім, тастап кеткен, бұзық) > колониялық испан тіліндегі "guacho" > Аргентина гаучосы метатезис арқылы. "Guacho" > "gaucho" метатезисі ықтимал емес. Теория Бразилиядағы "gaúcho" сөзін түсіндірмейді. Гроссак 1893; Гроссак 1904; Паулада 1961; Рона 1964; 6 Викунья Макенна Чилидің кичуа немесе арауканиялық тіліндегі "guaso" (қазіргі испан тіліндегі "huaso" - ауыл тұрғыны немесе ковбой) > "guacho" > "gaucho". #5-ке ұқсас. Hollinger 1928 7 Лехман Ницше "Gitano" (яғни испан тіліндегі "Romani") тіліндегі "gachó" (шетелдік) > Андалусиялық "gachó" (богемиялық, көшпелі) > Аргентина гаучосы немесе Бразилия гаучосы. Көшпелілік түсіндірілмеген. Lehmann Nitsche 1928 8 Пол Гроссак Латын тіліндегі "gaudeo" (Мен ұнаймын) > испан тіліндегі "gauderio" (ауыл тұрғыны, өмірден ләззат алатын адам) > Уругвай тіліндегі "gauderio" (күдікті адам, мал ұрлаушы) > қысымды білдіретін "*gauducho" > "gaúcho" және "gaucho". "*Gauducho" куәландырылмаған, тілдік тұрғыдан мүмкін емес. "Gauducho"-дан "gaucho"-ға ауысу ықтимал емес. Гроссак 1904; Паулада 1961; Холлингер 1928; Рона 1964 9 Буэнавентура Кавилья, кіші *Garrucho (испан тіліндегі "garrocha" сөзінен, мал бағанасы) > "gaúcho", "негроидтық ықпалмен" > "gaucho". Мал бағанасының шығу тегі сенімсіз болжам; "негроидтық" теория негіссіз. Rona 1964 10 Фернандо О. Ассунсао Білімді испан тіліндегі "gaucho" (математикада және сәулетте "тегіс емес", "қисайған"). Элиталық техникалық сөз, көпшілікке беймәлім. Assunção 2011; Hollinger 1928.
Тарих
Тарихи "гаучо" түсініксіз, себебі олардың бір ғана түрі болған жоқ. Мифология осы тақырыпты бүркемелеп тастады.
Шығу тегі
17 ғасырда пампада жабайы мал аулайтын көшпелі аттылар әлеуметтік топ ретінде қалыптасты. "Пампаның мол табиғи байлығы", - деп жазды Ричард В. Слатта. Алғашқы гаучолар көбінесе ибериялық ерлер мен американдық үнді әйелдердің одағынан тараған, бірақ олардың арасында африкалық текті де болуы мүмкін. Өздерін гаучо деп есептейтін Рио-Гранде-ду-Сул аймағының ауылдық тұрғындарының ДНК-талдауы нәтижесінде әйел желісінде американдық (чарруа және гуарани) тегі, ал ерлер желісінде Бразилиядағыдан жоғары испан тегі анықталды. Дегенмен, гаучолар этникалық емес, әлеуметтік топ болды. Гаучолар туралы алғашқы мәліметтер 18 ғасырдағы испан отаршыл билігінің құжаттарында кездеседі, олар бүгінгі Уругвай жеріндегі Банда Ориенталды басқарды. Олар үшін гаучо – заңнан тыс, мал ұрлығымен, қарақшылықпен және контрабандамен айналысатын адам. Феликс де Азара (1790) гаучоларды "Рио-де-ла-Плата мен Бразилияның ең нашарлары" деп сипаттаған. Бір ғалым былай қорытындылады: "Негізінен [сол кездегі] гаучо – мал терісін контрабандамен саудалайтын отарлық контрабандист еді. Оның қызметі өте заңсыз, мінезі өкінішке орай, жағымсыз, ал әлеуметтік жағдайы төмен еді. "Гаучо" сөзі қорлау мағынасында қолданылған, бірақ оны ауылдық тұрғындарға қатысты ашу-ызасыз да қолдануға болатын. Гаучоның дағдылары бандиттік немесе контрабандалық іс-әрекеттерде ғана емес, шекаралық полиция қызметінде де пайдалы болды. Испан әкімшілігі контрабандаға қарсы "Кюерпо де Бланденгуес" жасағын осы заңнан тыс адамдардың арасынан құрды. Уругвайлық патриот Хосе Гервасио Артигас осылай мансаптық өсімге қол жеткізді.
The original gaucho was typically descended from unions between Iberian men and Amerindian women, although he might also have African ancestry. A DNA analysis study of rural inhabitants of Rio Grande do Sul, who style themselves gaúchos, has claimed to discern, not only Amerindian (Charrúa and Guaraní) ancestry in the female line but, in the male line, a higher proportion of Spanish ancestry than is usual in Brazil. However, gauchos were a social class, not an ethnic group. Gauchos are first mentioned by name in the 18th century records of the Spanish colonial authorities who administered the Banda Oriental (present day Uruguay). For them, he is an outlaw, cattle thief, robber and smuggler. Félix de Azara (1790) said gauchos were "the dregs of the Rio de la Plata and of Brazil". Summarised one scholar: "Fundamentally [the gaucho of the time] was a colonial bootlegger whose business was contraband trade in cattle hides. His work was highly illegal; his character lamentably reprehensible; his social standing exceedingly low. "Gaucho" was an insult; yet it was possible to use the word to refer, without animosity, to country people in general. Furthermore the gaucho's skills, though useful in banditry or smuggling, were just as useful for serving in the frontier police. The Spanish administration recruited its antismuggling Cuerpo de Blandengues from among the outlaws themselves. The Uruguayan patriot José Gervasio Artigas made precisely that career transition.
Аргентина
Мал шаруашылығының өсуімен еркін жүріп-тұратын гаучо жер иелеріне көңілсіздік тудырды, бірақ оның маусымдық жұмысы қажет болған кезде, мысалы, мал тегін жабу кезінде, оның еңбегіне мұқтаж болды. Сонымен қатар, оның қызметі Үндістан шебінде немесе жиі болатын азаматтық соғыстарда күрескен әскерлерде қажет болды. Сондықтан Аргентинада босқындыққа қатысты заңдар ауылдық жұмысшыларға жұмыс құжаттарын алып жүруді талап етті. Гаучоның қозғалыс еркіндігіне шектеулер испан вице-королі Собремонте кезінде енгізілді, бірақ олар Бернардино Ривадавия кезінде күшейтілді және Хуан Мануэль де Росас кезінде одан да қатаң түрде сақталды. Құжаттары жоқ адамдар бірнеше жылға әскери қызметке кесілуі мүмкін еді. 1822 жылдан 1873 жылға дейін ішкі паспорттар да талап етілді. Марксистік және басқа да ғалымдардың пікірінше, гаучо "пролетариаттануға" ұшырады, эстасияда жалақылы шаруа ретінде өмір сүруді, мәжбүрлі әскери қызметке, тұрақсыз жалақыға және қатал тәртіпке басымдық берді. Дегенмен, кейбіреулері қарсылық көрсетті. "Сөздерімен де, іс-әрекеттерімен де сарбаздар мемлекеттің тәртіптік моделіне қарсы тұрды", жиі дезертирлік жасады. Дезертирлер көбінесе Үндістан шебіне қашып, тіпті үндістердің арасында пана тапты. Жозе Эрнандес өзінің "Мартин Фиерро" (1872) поэмасында осындай гаучоның ащы тағдырын сипаттады, ол ауылдық жерлерде үлкен сәттілікке ие болды. Бір бағалау бойынша, бүлікші гаучолар барлық үнді шабуылдарының жартысын құрады. Лусио Викторио Мансилла (1877) өзінің қол астындағы сарбаздарда екі түрлі гаучоны ажырата алатынын ойлады: paisano гаучо (ауылдық жұмысшы) үйі, тұрақты мекені, жұмысқа бейімділігі, билікке құрметі бар, ол әрқашан оның жағында болады, тіпті оның жақсы сезімдеріне қарсы болса да. Бірақ гаучо neto (шынайы гаучо) - бұл бүгін осында, ертең басқа жерде саяхаттайтын, құмар ойыншы, дауласуға бейім, тәртіптің жауы; ол өз кезегі келгенде әскери қызметтен қашады, егер ол біреуді пышақтаса, үндістердің арасында пана табады немесе montonera (жабдықталған көтерілісшілер) пайда болса, оларға қосылады. Біріншісі өркениеттік инстинкттерге ие; ол киімімен, әдет-ғұрыптарымен қалалық адамдарға еліктейді. Екіншісі дәстүрді жақсы көреді, шетелдіктерді жек көреді, оның сәні - шпоры, жарқыраған жабдықтары, былғары белбеуі, факон (қанжар). Біріншісі қалаға барар алдында пончосын шешіп алады, екіншісі сонда барып, киім-кешегін көрсетіп жүреді. Біріншісі - егінші, өгіз арбасын жүргізуші, мал бағушы, малшы, шаруа. Екіншісі мал тегін жабуға жалданады. Біріншісі бірнеше рет әскери қызметтен өткен. Екіншісі бір кезде эскадрилья құрамында болған, бірақ мүмкіндігін пайдаланып, қашып кеткен. Біріншісі әрқашан федералист, екіншісі енді ештеңе емес. Біріншісі әлі де бір нәрсеге сенеді, екіншісі ештеңеге сенбейді. Ол қалалық адамдардан гөрі көп зардап шекті, сондықтан одан тез көңілі тояды. Ол дауыс береді, өйткені оған командир немесе мэр бұйырады, және осылайша жалпы сайлау құқығы іске асырылады. Егер ол бір нәрсеге талап білдірсе, оны тастап кетеді, өйткені ол уақытты тек ысырап ету деп санайды. Бір сөзбен айтқанда, біріншісі - өнеркәсіп пен жұмыс үшін пайдалы адам, екіншісі - кез келген жерде қауіпті тұрғын. Егер ол сотқа жүгінсе, онда ол сот оған қорқыныштан әділдік жасайды деп сенуі мүмкін. Егер олар бұлай істемесе, ол кек алады, жаралайды немесе өлтіреді. Біріншісі Аргентинаның әлеуметтік массасын құрайды, екіншісі жоғалып барады. 1845 жылы жергілікті диалект сөздігінде "гаучо" деген сөз кез келген ауылдық жұмысшыны, соның ішінде жерді өңдейтін адамды білдірген. "Айналып жүретін" түріне қатысты қосымша нақтылау қажет болды. Құжаттық зерттеулер Буэнос-Айрес провинциясындағы ауылдық жұмысшылардың басым көпшілігі малшылар емес, егіншілер немесе қойшылар болғандығын көрсетті. Осылайша, бүгінгі таңда халықтың ойында сақталған гаучо - шапшаң атпен жүретін адам - оның типі емес.
Бразилия мен Уругвай
Рио-де-ла-Платаның солтүстігіндегі гаучолар Аргентинадағы әріптестеріне ұқсас болды; алайда, Бразилия мен Уругвай арасындағы аймақта кейбір айырмашылықтар болды. Португалия тажы Бразилияның оңтүстігін жаулап алу үшін, Испания империясымен дауласып, бірнеше жүз отбасыға кең аумақтарды бөліп берді. Бұл аймақта еңбек күші жетіспегендіктен, ірі жер иелері agregados деп аталатын әлеуметтік топқа өздерінің малдарымен бірге жерлеріне қоныстануға рұқсат беру арқылы оны сатып алды. Аймақ Португалия мен Испания арасында ауысып тұрғандықтан, құндылықтары әскери және патерналистік болды. Бразилия мұрагерлік заңдары жер иелерін жерлерін ұлдары мен қыздарына тең бөліп беруге міндеттеді. Олардың саны көп болғандықтан және бұл заңдардан қашу қиын болғандықтан, ірі жер иеліктері бірнеше буын ішінде үзіліп кетті. 1864 жылы Анхорена отбасының иелігіндегі Буэнос-Айрес провинциясындағы алып мал шаруашылықтары сияқты үлкен шаруашылықтар болған жоқ. Аргентинадан айырмашылығы, Рио-Гранде-ду-Сулда малшылар гаучоларды ранчоларына байлап ұстау үшін босқындыққа қатысты заңдарға ие болған жоқ. Алайда, Бразилияда құлдық заңды болды; Рио-Гранде-ду-Сулде ол 1884 жылға дейін сақталды; және тұрақты шаруалардың көп бөлігі құлдар болды. Сондықтан, көптеген атты кемпиро (ковбойлар) қара нәсілді құлдар болды. Олар қатыгездікпен белгілі xarqueadas (ет тұздайтын зауыттарда) жұмыс істейтін құлдарға қарағанда жақсырақ өмір сүрді. Джон Чарльз Частиннің түсіндіруінше:
Мал шаруашылығына оңай бақыланбайтын және қашуға көп мүмкіндігі бар атты жұмысшылар қажет. Құлдарын ұстап қалу үшін estancieiros адамгершілік принциптерін ең тиімді саясат деп есептеді. Олар оны оңай көтере алатын. Жерге зор қажеттілігі бар Рио-Гранде малшылары көршілес Уругвайда жерді арзанға сатып алып, оның шамамен 30% -ын иеленді, онда олар құлдарымен және малдарымен мал өсірді. Шекара аймағы екі тілді және заңсыз болды. Уругвайда құлдық 1846 жылы жойылды және адам саудасына қарсы заңдар болды, бірақ әлсіз үкіметтер оларды тиімді орындамады. Бразилиялық шаруалар көбінесе оларды елемейтін, тіпті құлдарымен және малдарымен шекараны бірнеше рет кесіп өтетін. 1851 жылғы экстрадиция шарты бойынша Уругвай Бразилиядан қашқан құлдарды қайтаруға міндетті болды. Үкіметтер шекара аймағында зорлық-зомбылықты монополиялауды қиын тапты. 1893 жылғы Федералистік революцияда элиталық отбасылар басқарған гаучо әскерлері бір-бірімен ерекше қатыгездікпен соғысты. Сараивалар сияқты күшті бразилиялық-уругвайлық отбасылар екі елде де көтерілістерге жетекшілік етті, тіпті 20-ғасырда да. Сатирикалық мультфильмде (1904) Апарисио Саравия «тағы бір шағын революция» уақыты келді дейді: олар ұзақ уақыт бойы бейбіт өмір сүрді және күлкілі көріне бастады. Бірақ бұл жолы оның жылдам, найзалы атты әскерлері Маузер мылтықтарымен және Крупп зеңбіректермен қаруланған уругвай әскерлерімен, телеграф және теміржол арқылы тиімді орналастырылып, жеңіліске ұшырады.
Ranching requires mounted workers who are not easily supervised and have ample opportunities to escape. To hold on to their slaves, estancieiros considered the dictates of humanity the most economical policy. They could easily afford it. Land hungry Rio Grande cattlemen bought up estates cheaply in neighbouring Uruguay until they owned about 30% of that country, which they ranched with their slaves and cattle. The border area was fluid, bilingual and lawless. Though slavery was abolished in Uruguay in 1846, and there were laws against human trafficking, weak governments poorly enforced those laws. Often Brazilian ranchers simply ignored them, even crossing and re crossing the border with their slaves and cattle. An 1851 extradition treaty required Uruguay to return fugitive Brazilian slaves. Governments found it hard to establish a monopoly of violence in the border area. In the Federalist Revolution of 1893 gaúcho manned armies led by elite families fought each other with exceptional barbarity. Powerful Brazilian Uruguayan families, like the Saraivas, led mounted insurrections in both countries, even in the 20th century. In the satirical cartoon (1904) Aparicio Saravia says it is time for "another little revolution": they have been at peace long enough and are starting to look ridiculous. This time, however, his mobile, lance wielding horsemen were put down, and decisively, by Uruguayan troops armed with Mauser rifles and Krupp cannon, efficiently deployed by telegraph and rail.
Еуропалық иммиграция; пампаны қоршау
Бұл 1853 жылғы Аргентина Конституциясында бекітілген ресми үкімет саясаты болды, ол еуропалық иммиграцияны ынталандыруға бағытталған. Оның жасырын емес мақсаты – сирек қоныстанған ішкі аймақтардағы "төменгі нәсілдерді", соның ішінде элита үмітсіз артта қалған деп санайтын гаучоларды ығыстыру еді. Аргентинаның екінші сайланған президенті Доминго Фаустино Сармиенто (Facundo: Civilización y Barbarie) еңбегінде жазғандай, гаучолар, батыл және елдік білімге толы болса да, қатыгез, бейкүнде, шаршаңқы жағдайда өмір сүрген және каудильоларды (аумақтық билеушілерді) қолдап, ұлттық бірлікке кедергі келтірген. Халық тым сирек қоныстанғандықтан, оларды оқыту мүмкін емес еді. Олар прогреске қарсы тұратын варварлар еді. Конституцияны жасаған Хуан Баутиста Альберди "үкімет ету – халқымен толықтыру" деген пікірде болды. Саяси тұрақтылыққа қол жеткізгеннен кейін нәтижелер айқын болды. 1875 жылдан бастап иммигранттардың көптеп келуі елдің этникалық құрамын өзгертті. 1914 жылы Аргентина тұрғындарының 40% шетелде туған. Бүгінде испан тегінен гөрі итальян тегі жиі кездеседі. 1876 жылдан бастап арзан тікенді сым пампаны қоршап, "гаучо-малшыларының қажеттілігін жойды". Гаучолар жерлерін тастап, жұмыс іздеу үшін ауылдық қалаларға көшіп кетті, бірақ олардың бір бөлігі жұмысшы ретінде қалды. 1870 жылдары гаучо ретінде өмір сүрген Куннингхем Грэм 1914 жылы "алғашқы махаббатына, Аргентинаға" оралып, оның күрт өзгергенін байқады. "Ол үнемі сынаған прогресс гаучоны дерлік жоқ қылды". Wote S. Samuel Trifilo (1964): "Аргентинаның пампасында жұмыс істейтін бүгінгі гаучо, біздің қазіргі ковбойымыздың Жабайы Батыстың ковбойынан ешқандай айырмасы жоқ; екеуі де мәңгілікке кетті". Уругвайдың үштен екі бөлігі Рио-Негроның оңтүстігінде жатыр, және осы бөлігі 1870-1880 жылдар аралығында ең көп қоршалған. Гаучо шеттетіліп, көбінесе "тышқан қалалары" (ауылдық кемқоналықтар) деп аталатын pueblos de ratas-та өмір сүруге мәжбүр болды. Рио-Негроның солтүстігінде көшпелі гаучолар ұзақ өмір сүрді. 1882 жылы орталық аймақтағы шотланд антропологі олардың көпшілігін тұрақсыз деп тапты. Еуропалық иммиграция ауылдық жерлерге аз болды. Орталық үкімет ауылдық жерлердегі билігін консолидациялай алмады, және гаучо жасаған әскерлер 1904 жылға дейін оған қарсы тұрды. Гаучо көшбасшылары, мысалы, Саравиялар, Бразилия шекарасындағы малшылармен байланыста болды, онда еуропалық иммиграция аз болды; 19 ғасырдың соңына дейін шекаралық аймақта тікенді сым кеңінен қолданылмады. Бразилиядағы революциялық шайқастар 1930 жылы Гетулио Варгас диктатурасы кезінде аяқталды, ол жеке гаучо әскерлерін қарусыздандырып, қоғамдық жерлерде қару алып жүруге тыйым салды.
Бразилия
Рио-Гранде-ду-Сул штатында гаучо да миф ретінде қалыптасты, бірақ Аргентинадағыдай жаппай көші-қонға реакция ретінде емес, штатка өңірлік ерекшелік беру мақсатында. Басты мереке – Семана Фарупильха, бір апталық той-думандар, атты әскерлердің көпшілік шерулері, чурраско, родео және билер. Бұл Рагамуффин соғысына (1835–45 жж.) сілтеме жасайды, ол Бразилия империясына қарсы сепаратистік соғыс болған және элита басқарған; саясаткерлер оны демократиялық қозғалыс ретінде жаңаша түсіндірді. Сондықтан, Лучано Борнхольдт жазғандай, "Гаучо Традиционалистері Қозғалысы" (MTG) екі миллион адамның белсенді қатысуымен және Батыс әлеміндегі ең ірі халықтық мәдениет қозғалысы екенін мәлімдейді. Көбінесе қалалық, ауылдық өмірге деген ностальгияға толы MTG гаучо мәдениетін дамытады. Гаучо дәстүрін сақтау үшін 2000 орталық жұмыс істейді, олар тек штаттың ішінде ғана емес, басқа да елдерде, тіпті Лос-Анджелес және Осака (Жапония) қалаларында да бар. Гаучо өнімдеріне теле- және радиобағдарламалар, мақалалар, кітаптар, би залдары, артистер, пластинкалар, тақырыптық мейрамханалар және киім-кешек жатады. Бұл қозғалысты зиялылар құрған, олар көрінеді, білім алу үшін қалаға көшіп келген, жағдайы төмендеген шағын жер иелерінің ұлдары болған. Гаучо мәдениеті еркектерге тән деп есептелгендіктен, әйелдер тек кейіннен қатысуға шақырылды. Тарихтағы нағыз гаучолар Кампаньяда (далалық аймақта) өмір сүргенімен, оларға бірінші болып қосылғандардың кейбірі осы аймақтан тыс, неміс немесе итальян тегінен шыққан, гаучо шаруасын өздерінен жоғары санаған әлеуметтік топ болды.
The Movimento Tradicionalista Gaúcho (MTG) has an active participation of two million people, and claims to be the largest popular culture movement in the Western world. Essentially urban, rooted in nostalgia for rural life, the MTG fosters gaúcho culture. There are 2,000 Centres for Gaúcho Traditions, not only in the state, but elsewhere, even Los Angeles and Osaka, Japan. Gaúcho products include television and radio programs, articles, books, dance halls, performers, records, theme restaurants, and clothing. The movement was founded by intellectuals, apparently sons of downwardly mobile small landowners who had moved to the cities to study. Since gaúcho culture was seen as male, only later were women invited to participate. Though the real gaúchos of history lived in the Campanha (plains region), some of the first to join were of German or Italian ethnicity from outside that area, a social class who had idealised the gaúcho rancher as a type superior to themselves.
Мәдениет
Гаучо бұл аймақтың, әсіресе Аргентина, Парагвай және Уругвайдың ұлттық сезімдерінде маңызды символдық рөл атқарады. Жозе Эрнандестің «Мартин Фьерро» эпопеясы (кейбірлер оны Аргентинаның ұлттық эпосы деп санайды) гаучоны жемқорлыққа қарсы және еуропалық бейімділіктерге қарсы Аргентинаның ұлттық дәстүрінің символы ретінде пайдаланды. Поэманың батыры Мартин Фьерро шекаралық соғысқа Аргентина әскеріне шақырылады, дезертирлік жасайды және заңнан тыс, қашқын болады. Гаучо бейнесі көбінесе Бразилияның солтүстік аймақтарында жұмыс істеген құлдармен салыстырылады. Әдеби сипаттамаларын Рикардо Гвиральдестің «Дон Сегундо Сомбра» кітабында табуға болады. Гаучолар әдетте күшті, адал, үндемейтін, бірақ мақтанқор және ашуланғанда зорлық-зомбылыққа бейім адамдар ретінде танылған. Гаучолардың ұсақ-түйек мәселелерде зорлық-зомбылыққа ұмтылуы да олардың ерекше қасиеті ретінде мойындалған. Гаучоның факон – гаучоның белбеуінің артқы жағына тығылған үлкен пышақпен қарулануы – аңызға айналған, көбінесе қан төгілумен байланысты. Тарихи тұрғыдан алғанда, факон гаучоның тамақтану құралының бірі болған. Гаучоның диетасы көбінесе жайылымда сиыр етінен тұрды, және мате (ішімдік) – кофеин мен қоректік заттарға бай ерба-мате жапырақтарынан жасалған шәймен толықтырылды. Матеге арналған су қазанды пеште қайнаудан бұрын қыздырылып, дәстүрлі түрде ойылған аққу қамытында беріліп, бомбилья деп аталатын металл түтікше арқылы ішілді. Гаучолардың киімдері мен құралдары Солтүстік Америка ковбойларынан мүлдем өзгеше болды. Лариаттан басқа, гаучолар болаларды немесе болеадораларды (португал тілінде болеадейрас) қолданды – былғары баулармен байланыстырылған үш тас. Гаучоның әдеттегі киіміне пончо кіретін, ол бірнеше мақсатқа – жамылғы ретінде, жылқыға жабуға және ұйықтауға пайдаланылды; факон (пышақ); ребенке деп аталатын былғары қамшы; және шалбар немесе белге оралған панчо немесе жамылғы, белдікпен бекітілген ширипа. Жылтыратылған монеталармен және әшекейлі тоқалармен безендірілген былғары белдік көбінесе белбеудің үстінен тағылатын. Қыс айларында гаучолар суықтан қорғану үшін ауыр жүнді пончо киетін. Олардың міндеттеріне малды жайылымдар арасында немесе Буэнос-Айрес порты сияқты сауда орындарына көшіру кіретін. Ерра – мал иесінің белгісімен малды таңбалау. Жануарларды қолға үйрету де олардың әдеттегі жұмыстарының бірі болды. Аргентинада қолға үйрету өте бағаланды, ал фестивальдарда жабайы биелерді қолға үйрету жарыстары өткізіліп тұрды. Гаучолардың көпшілігі сауатсыз болғандықтан, оларды елдікке жатқызылған адамдар деп есептеген.
Салыстырмалар
Гаучо кейбір жағынан XIX ғасырдағы басқа да ауылдық, жылқыға негізделген мәдениеттердің өкілдеріне ұқсас, мысалы Солтүстік Америка ковбойы (испан тілінде вакеро), Орталық Чилидің уасосы, Перудің шалан немесе морочукосы, Венесуэла және Колумбияның льянеросы, Эквадордың шаграсы, Гавай ғимаратының паниолосы, Мексиканың чарросы және португалдық Кампино (кәсіп).