Кіріспе

Биерунь (Берунь) – Польшаның оңтүстігіндегі Жоғарғы Силезиядағы қала, Силезия воеводствосындағы Биерунь-Ленджины ауданының орталығы. Ол Катовицеден оңтүстікке қарай шамамен орналасқан.

География

Ол Силезия таулы аймағында, Висланың саласы – Гостиня өзенінің жағасында орналасқан. 2 миллионға жуық халқы бар Метрополис ГЗМ мегаполисінің оңтүстік бөлігінде жатыр. Биерунь – 2,7 миллиондық агломерациядағы қалалардың бірі, Катовице қалалық аймағының және шамамен 5 294 000 адам тұратын Үлкен Жоғарғы Силезия-Моравия метрополиялық аймағының бөлігі. Қаланың халқы 19 334 адамды құрайды (2021 жылғы желтоқсан). 14 ғасырда ол Богемия билігіне қарады. Беруна елді мекені алғаш рет 1376 жылғы құжатта тіңкерілген. Атауы, әлдебір славян құдайы Перунмен байланысты болуы мүмкін, оның табыну орнының қалдықтары бүгінде жақын орналасқан Ленджиниде сақталған. 1387 жылы Премислид әулетінен шыққан Рациборц герцогы Иоанн II қалаға қала құқығын берді. Кейін ол Пьяст әулетінің Польша герцогтарына Ополе және Рациборцтың біріккен герцогтығының құрамында қайтарылды. 1532 жылы Ополедегі Пьяст әулетінің тамыры кесілгеннен кейін Биерунь Габсбург монархиясына қосылды. Силезияның көп бөлігімен бірге, ол 1740-1742 жылдардағы Бірінші Силезия соғысында Пруссия тарапынан басылып алынып, кейін Силезия провинциясына енгізілді. 19 ғасырдың ортасында қала халқының көп бөлігі дін бойынша католиктерді құрады. Кіші Польша және Австриялық Силезия шекарасына жақын орналасқан Берунь 1919 жылға дейін Германияның ең оңтүстік-шығыс қаласы болды. 1918 жылы тәуелсіз Польшаның қайта құрылуынан кейін, 1921 жылғы Үшінші Силезия көтерілісі және одан кейінгі Жоғарғы Силезия плебисцитінде (Бірунь Старидегі 1427 немесе 82,1% және Бирунь Новыдағы 292 немесе 58,4% тұрғындар Польшаны қолдады) Биерунь Польша құрамына қайта енді, оның ішінде ол Силезия воеводшалығының бір бөлігін құрады. 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға Германия мен Кеңес Одағының бірлескен шабуылы басталып, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін қала 1945 жылға дейін Германия тарапынан оккупацияланды. Соғыстан кейін ол 1998 жылға дейін әкімшілік жағынан Катовице воеводшалығының құрамында болды. 1975 жылдан 1991 жылға дейін ол көршілес Тихи қалалық әкімшілігінің ауданы болды.

Спорт

Жергілікті футбол клубтары – «Юния Биерунь» және «Пиаст Биерунь». Екеуі де төменгі лигаларда өнер көрсетеді.