Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пикары-Сляские – Польшаның оңтүстігіндегі Силезия аймағында, Катовице қаласына жақын орналасқан қала. 2 миллион халқы бар Метрополис ГЗМ-нің негізгі қалаларының бірі. Силезия таулы аймағында, Брыница өзенінің (Висланың саласы) бойында орналасқан. Силезия воеводиясының құрамына кіреді. Пикары-Сляские – 2,7 миллиондық конгломерацияның бір бөлігі, Катовице қалалық аймағы және шамамен 5 294 000 адам тұратын Үлкен Жоғарғы Силезия-Моравия метрополитен аймағының ішінде орналасқан. Қаланың халқы 54 226 адамды құрайды (2021 жылғы мәлімет бойынша). Атауының шығу тегі – поляк тілі. Ол "пекарь" деген мағына беретін пиекарц сөзінен туындаған, бұл жақын орналасқан Битом қаласы үшін нан пісірген наншыларға сілтеме жасауы мүмкін, немесе "үңгір" деген мағына беретін пиецзара сөзінен шыққан, себебі бұл жерде кен өндіру нәтижесінде үңгірлер пайда болды делінеді. 1742 жылы Пруссия бұл елді мекенді аннексиялады, соның салдарынан Пикары-Сляскиеде отарлау және германизация күшейді. Бұл, жердің поляк тегін сақтауға бағытталған күшті қозғалысқа әкелді. 1842 жылы Пикарының ректоры, дін қызметкері Ян Алойзи Фичек, Даниэль Гроцельдің жобасы бойынша жаңа неоромандық Әулие Мария және Әулие Варфоломей базиликасын салуға тапсырыс берді. Базиликаға Мәриямның суреті орнатылды. 19 ғасырдың ортасында Теодор Хенечек [pl] поляк баспасын құрды.
Piekary Śląskie is a city in Silesia in southern Poland, near Katowice. One of the core cities of the Metropolis GZM – metropolis with the population of 2 million. Located in the Silesian Highlands, on the Brynica river (tributary of the Vistula). It is situated in the Silesian Voivodeship. Piekary Śląskie is one of the cities of the 2.7 million conurbation – Katowice urban area and within a greater Upper Silesian Moravian metropolitan area populated by about 5,294,000 people. The population of the city is 54,226 (2021). The name is of Polish origin. It derives from the word piekarz (meaning "baker"), referring to possible bakers baking bread here for the nearby city of Bytom or from the word pieczara (meaning "cavern"), as caverns were supposedly created here as a result of exploitation of ore. In 1742 the settlement was annexed by Prussia and colonisation and Germanisation of Piekary Śląskie increased. The result was a strong movement towards maintaining the Polish origins of the land. In 1842, Piekary's rector, priest Jan Alojzy Ficek, commissioned a new neo romanesque Basilica of St. Mary and St. Bartholomew designed by Daniel Grötschel. A painting of the Virgin Mary was placed there. In the mid 19th century, Teodor Heneczek [pl] founded a Polish printing house.
Жақында болған тарих
Бұл Силезия көтерілістерінің маңызды орталықтарының бірі болды және 1922 жылы Веймар Германиясы оны Екінші Польша Республикасына өткізді, себебі халықтың 86 пайызы жаңадан құрылған Польша мемлекетіне қосылуға дауыс берді. 1922 жылдың маусым айында Пьекаридің Польшамен қайта бірігуінің салтанатты рәсімі өтті. Станислав Сзептицкий басқаратын поляк уландары Пьекариге кірді, оларды жергілікті тұрғындар Сент-Мария шіркеуі жанында құрметпен күтіп алды, ал оларға жетекшілік еткен – жергілікті поляк тәуелсіздік қозғалысының белсендісі және ақын Вавржинец Хайда, «Силезия Вернигорасы» деген лақап атымен танымал болды. 17 қыркүйекте Фрейкорп Пьекариде екі кенші, бір жергілікті шенеунік және Силезия көтерілісіне қатысқан бір адамды өлтірді. Қазіргі Брозовице ауданынан шыққан бірнеше кеншілер жақын орналасқан Ласовицеде (қазіргі Тарновские Горы ауданы) қаза тапты. Жергілікті мұғалімдер нацистік концлагерьлерде өлтірілген поляк мұғалімдерінің арасында болды. Қалада поляктарға арналған мәжбүрлі еңбек лагері – №188 «Поленлагер» жұмыс істеді. Оккупация кезінде қаланың басты көшесі – Битомская көшесі Адольф Гитлер көшесі (Adolf Hitler Straße) деп өзгертілді.
It was one of the centers of Silesian Uprisings and in 1922 was ceded to the Second Polish Republic by Weimar Germany as 86% of the population voted for joining the re established Polish state. In June 1922, a symbolic ceremony of reintegration of Piekary with Poland took place. Polish Uhlans under the command of Stanisław Szeptycki entered Piekary, greeted by the St. Mary church by the local populace led by Wawrzyniec Hajda [pl], local Polish independence activist and poet, nicknamed the "Silesian Wernyhora". On September 17, the Freikorps murdered two miners, one local official and one former Silesian Uprisings participant in Piekary. Several miners from the present day district of Brzozowice were murdered in nearby Lasowice (present day district of Tarnowskie Góry). Local teachers were among Polish teachers murdered in Nazi concentration camps. The Polenlager No. 188, a forced labour camp for Poles, was operated in the city. During the occupation, the city's main street, Bytomska, was renamed Adolf Hitler Street (Adolf Hitler Straße).