Кіріспе

2003 жылдан 2008 жылға дейін Кипр президенті болған Евстафиос "Тассос" Николау Пападопулос (Ευστάθιος (Τάσσος) Νικολάου Παπαδόπουλος; 7 қаңтар 1934 – 12 желтоқсан 2008) – кипрлік саясаткер және заңгер, 2003 жылдан 2008 жылға дейін Кипр президенті қызметін атқарған. Макарий III кабинетінде тәжірибелі қызметкер болған Пападопулос 1976 жылы, түрік шапқыншылығынан екі жыл өткен соң, елдің парламентіне жетекшілік етті және Кипрді қайта біріктіру мәселесінде қатаң позицияны қолдайтын ең белгілі тұлғалардың біріне айналды. Осы көзқарасты ол 2003 жылғы президенттік сайлауда кандидат ретінде сәтті пайдаланды, одан кейін халыққа Аннан жоспарынан бас тартуды ұсынды. Дегенмен, ол балама ұсыныс табуға қабілетсіз болғандықтан, президенттік кезеңінде үлкен қолдауға ие болғанына қарамастан, 2008 жылы қайта сайлануға қол жеткізе алмады.

Ерте өмір

Ата-анасы Асиядан Николас пен Агелики еді. Ол үш баланың ағасы еді. Пападопулос Никосиядағы Аиос Кассианос және Эленио бастауыш мектептерінде, содан кейін Панциприя гимназиясында оқыды. Оның әкесінің заңгерлер мен судьялардан құралған айналасы болашақ мансабына зор әсер етті, ол Gray's Inn арқылы заңгер атанғанға дейін Лондон Король колледжінде заңды оқыды. Лондондағы өмірі оның болашақ саяси өмірі үшін маңызды болып саналады. Оқудың екінші жылында ол болашақ саясаткер Спирос Киприану және Леллос Деметриадес (заңгер және болашақ Никосия қаласының әкімі) екеуімен бірге тұрды. Олар екеуі де EFEKA (Англиядағы кипрлік студенттердің ұлттық одағының аббревиатурасы) құру арқылы саяси жолын бастаған еді.

Қарулы

Пападопулос 1955 жылғы 20 наурызда Кипрге оралды, бұл британдық отаршылдыққа қарсы ЕОКА қарулы күресі басталуына он күн бұрын болды. Бастапқыда ол ЕОКА-ға қосылып, Никосиядағы операциялардың аймақтық жетекшісі болды, ал Поликарп Йоркаджис тұтқынға алынды. Бірақ көп ұзамай ол ЕОКА партизандық ұйымының саяси қанаты – PEKA-да белсенділік танытты. 1958 жылы, 24 жасында, ол PEKA-ның бас хатшысы болды. 1959 жылы Лондон конференциясына қатысып, Лондон және Цюрих келісімдеріне қарсы дауыс берген екі делегаттың бірі болды (АКЕЛ делегаттарынан өзге). Сонымен қатар, ол Кипр Республикасының Конституциясын жазған Конституциялық комиссиядағы грек-кипрлік тараптың төрт өкілінің бірі болды.

Министрлік қызметке тағайындаулар

Тәуелсіздік алғаннан кейін, 25 жасында, өзінің таңқалуына орай, ол алдымен Ішкі істер министрінің міндетін атқарушысы, ал жақын арада Еңбек министрі болып тағайындалды. Келесі 12 жыл бойы ол тікелей Ішкі істер министрі, Қаржы министрі, Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі, Денсаулық сақтау министрі және Ауыл шаруашылығы және табиғи ресурстар министрі қызметтерін атқарды.

Біріккен партия

1969 жылы ол Макариосқа жақын және оны қолдайтын "Ениаон Комма" (Біріккен партия) партиясын бірлесіп құрды. Глафкос Клеридес президент болды, ал Пападопулос партия төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 1970 жылғы 15 шілдеде өткен парламент сайлауында ол Никосия округінен "Ениаон" партиясынан кандидат ретінде Өкілдер палатасына сайланды. Бірақ, партия басшысымен пікір келіспеушілік туғаннан кейін ол партиядан шығып кетті.

1974 жылғы төңкеріс кезінде қамауда болу

1974 жылы Пападопулос мемлекеттік төңкерілгенге жауапты әскери күштер тарапынан қамауға алынды. Макариос үкіметінде болғандықтан ол басты мақсатқа айналды және Фамагустада ұсталды, содан кейін түрмеге қамалды. Ол Кипрге түрік әскерінің алғашқы шабуылы басталар алдындағы кешке босатылды.

Басқа рөлдер

Ол 1976 жылдың сәуіріне дейін қауымдық келіссөздерде грек кипрлік тараптың бірінші өкілі Глафкос Клеридестің кеңесшісі болды, ал кейіннен ол өзі сол лауазымды 1978 жылдың шілдесіне дейін атқарды. Ол Кипр атынан көптеген халықаралық конференцияларда, әсіресе Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) жылдық құрылтайларында өкілдік етті. Бұдан бөлек, ол Кипрдің Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Еуропа Кеңесіне жолдаған көптеген арыздарында грек кипрлік қауымдастықтың мүддесін қорғады. Сайлауға дейін ол Никосияда заңгерлікпен айналысты. Тәуелсіз кандидат ретінде 1976 жылғы 5 қыркүйектегі сайлауда қайта сайланды. 1976 жылғы 22 шілдеден 20 қыркүйекке дейін ол Өкілдер палатасының төрағасы қызметін атқарды. 1991 жылғы 19 мамырдағы парламенттік сайлауда ол Никосия сайлау округінен Демократиялық партиядан кандидат ретінде Өкілдер палатасының депутаты болып сайланды. Ол 1996 жылғы 26 мамырда қайта сайланды.

Демократиялық партияның басшылығы

2000 жылдың 7 қазанында партияның негізін қалаушы Спирос Киприану қызметтен бас тартып, тарихи сайлау съезінде ол қарсылығызсыз Демократиялық партияның президенті болып сайланды. 2001 жылғы 27 мамырдағы сайлауда ол Демократиялық партия тізімінде жетекші болып қайта сайланды. Ол Ұлттық кеңестің мүшесі, Еуропалық істер жөніндегі тұрақты парламенттік комитеттің төрағасы, сондай-ақ Сайлау комитеті мен Қаржы және бюджеттік мәселелер комитетінің мүшесі болды. Ол сонымен қатар Кипр-Еуроодақ парламенттік комитетінің тең төрағасы қызметін атқарды.

Кипр президенті

Ол 2003 жылғы президенттік сайлауға Кипр дауы бойынша қолданыстағы президент Глафкос Клеридестен жақсы келісімге қол жеткізе алатыны туралы үміттермен қатысты. Оны тек оның партиясы Дико ғана емес, сонымен қатар солшыл АКЕЛ партиясы, социал-демократиялық Кисос партиясы және тіпті Демократиялық жиналыстың көптеген ұлтшыл мүшелері қолдады, олардың партия мүшелерінің 61% осы жоспарға қарсы болды. Пападопулос 2003 жылғы 28 ақпанда бірінші турда 51,51% дауыс жинап, президенттікке ие болды. 2004 жылғы Аннан жоспарына қатысты референдум алдында ол грек кипрліктерді «Жоқ» деп дауыс беруге шақырды, «Мен мемлекет алдым, бірақ қауымды тапсыра алмаймын» деді. Пападопулос 2008 жылғы президенттік сайлауда екінші мерзімге кандидат болды. 18 ақпанда өткен бірінші турда ол 31,8% дауыс жинап, Димитрис Христофиас пен Иоаннис Касулидестен аздап қалып, үшінші орынға шықты және осылайша екінші турдан шығарылды. Сайлау алдындағы қоғамдық пікір сауалнамаларында ол аздап артықшылыққа ие болды, сондықтан оның сайлаудан шығарылуы көпті таң қалдырды. Ол сайлау күні жеңіліске ұшырағанын дереу мойындады.

Жеке өмір

Пападапулос грек-кипрлік болған. Ол 1972 жылдан бастап, 2008 жылы қайтыс болғанға дейін Анастасиос Г. Левентистің қызы және қаза тапқан саясаткер Поликарпос Георкаджистің жесірі Фотини Георкаджиге үйленген. Пападопулос әйелінің алғашқы үйлену тойында куәгер болған. Олардың екі баласы болды – Николас және Анастасия. Пападопулос Фотинидің бұрынғы күйеуі Поликарпос Георкаджистен болған үлкен балалары Константинос пен Марияны тәрбиеледі. Тассос Пападопулос 2008 жылдың 12 желтоқсанында сағат 13:05-те өкпедегі ұсақ жасушалы карциномадан қайтыс болды. Ол көп темекі шегетін адам еді. Пападопулос 22 қарашада ауруымен Никосия қалалық ауруханасының жансақтау бөліміне жатты. Қосымша рәсімдер 2008 жылдың 15 желтоқсанында Никосиядағы Агия София шіркеуінде өтті. 2009 жылдың 11 желтоқсанында ұрылар қабірді қазып, бұрынғы президенттің денесін ұрлап кеткені хабарланды. Кипр Республикасының президенті Димитрис Кристофиас бұл оқиғаны «қасиеттілікке қарсы келу» деп атады. 2010 жылдың 8 наурызында дене астанаға жақын маңдағы зираттан табылды. Отбасы осыған байланысты қорқыныштан арылғанын білдірді және ешқандай төлем жасалмағанын мәлімдеді. Кипр полициясы 2010 жылдың 9 наурызында алынған ДНК нәтижелері бойынша, түнгі уақытта алынған ақпарат бойынша дене Пападопулосқа тиесілі екенін растады.