1977 жылғы Ирландия парламент сайлауы: Тарихи өзгеріс

Кіріспе

21-ші Даилге сайлау

1977 жылғы Ирландияның жалпы сайлауы, 21-ші Даилге, бейсенбі, 16 маусымда өтті. Бұл сайлау президент Патрик Хиллеридің 25 мамырдағы Taoiseach Лиам Косгрейвтің өтініші бойынша 20-шы Даилді таратуынан кейін болды. Жалпы сайлау Ирландияның 42 сайлау округінде Dáil Éireann үшін, Оирехтастың төменгі палатасы үшін 148 орынға өтті. 1974 жылғы Сайлау (өзгерту) заңына сәйкес сайлау округтерінің маңызды өзгерістерінен кейін орын саны төртке артты. Бұл сайлау 20-шы ғасырдағы ирланд саясатының маңызды кезеңі деп есептеледі. Джек Линч Фиана Фейл партиясын үлкен артықшылықпен жеңіске жеткізіп, қазіргі Fine Gael–Labour коалициялық үкіметін анық жеңді. 21-ші Даил 5 шілдеде Лайнстер-хауста жиналып, президент тағайындайтын Taoiseach кандидатурасын ұсынды және Ирландияның жаңа үкіметін бекітті. Джек Линч Taoiseach болып тағайындалды, Ирландияның 15-ші үкіметін құрды – Фианна Фейл партиясының жалғыз партиялық көпшілігін құраған үкімет. Бұл бір партиялық көпшілік үкіметтің құрылуына соңғы сайлау болды.

Науқан

Биліктегі "Файн Гейл" – "Лейборист" партиясы коалициясы билік кезінде кейбір даулы мәселелерге тап болғанына қарамастан, саяси тарихқа қарсы шығып, бұрын-соңды болмаған екінші мерзімде жеңіске жетті. Бұл сенім парламенттік округтердің "Туллимандер" деп аталатыннан кейін одан әрі күшейді. Бұл жергілікті билік істері министрі Джеймс Таллиге және оның бүкіл елдегі сайлау округтерін қайта құру жоспарына қатысты, бұл коалициялық серіктестер үшін дауыс беруді барынша арттыруға бағытталған шара еді. Мысалы, Дублинде он үш сайлау округі болды. Коалиция мүшелері екі орынға ие болады деп үміттенді, ал "Фианна Фейл" тек бір орынға ие болады. Осындай тәсіл партияның ең күшті болған ауылдық жерлерде де қолданылды. "Файн Гейл" және "Лейборист" партиясы үкіметтегі сайлауда өздерінің үкіметтегі жұмыстарымен күресті. Сайлау округтерінің шекарасын қайта белгілеу оларға табысқа жету үмітін берді, алайда олар сайлаушыларға соңғы төрт жыл бойы жүргізіп келген саясатынан басқа ештеңе ұсынбады. "Irish Times" және "The Irish Press", сол кезде Тим Пэт Куган редактор болды, "Файн Гейл" – "Лейборист" үкіметінің сөз бостандығын шектегені үшін қатты сынға алды, әсіресе Пошта және телеграф министрі Конор Круз О'Брайеннің осы шектеулерді Уақытша ИРА-ға қарсы пайдалануын. "Фианна Фейл" және оның басшысы Джек Линч жалпы сайлауда жеңіске жетуі мүмкін емес деп сенді. Партия сайлаушыларға қаржылық және экономикалық "тәмдеулер" ұсынып, оларды "Фианна Фейлге" дауыс беруге шақырған манифест жасады. Ұсынылған уәделердің кейбіреулері тұрғын үйлерге салынатын салықтарды жою, автокөлік салығын жою және жұмыссыздықты 100 000-нан төменге дейін төмендетуге уәде беру болды. Линч манифестке келісті, өйткені ол партияның сайлауда жеңіске жету үшін бірдеңе қажет деп санайды. "Фианна Фейлдің" кампаниясы американдық үлгіге негізделген. Сайлаулар жөніндегі директор Сеймус Бреннанның ықпалымен Линч өзінің ізбасарларымен бірге елдің түкпір-түкпірін аралап, музыканы қатты қосты. Оның танымалдылығы ең жоғары деңгейде болды; Линчтің танымалдылығы сайлауда үлкен артықшылық болды. "Джекті қайтар" партиялық ұраны тіпті Линчтің үлкен сұранысына әсер етті. Бірақ ақшалай "тәмдеулер" "Фианна Фейлдің" ең үлкен байлығы болды. Көп ұзамай партияның сайлауда жеңіске жетуі мүмкін екені анық болды. Ал науқанның соңында "Фианна Фейл" жалпы сайлауда жеңіске жетеді деп күтілгенмен, ешкім бұл жеңістің ауқымын болжаған жоқ. "Фианна Фейл" үшін Dáil Éireann-де бес орындық басымдық Ұлттық коалицияның сол кездегі Ирландия тарихындағы ең үлкен саяси дауылда биліктен сүрінгенін көрсетті. Тек Эмон де Валера ғана бұдан жақсы нәтиже көрсетті, бірақ 13 сайлаудың тек бірінде. Сайлаудан кейін "Файн Гейл" және "Лейборист" партиясының басшылары Лиам Косгрейв пен Брендан Кориш өздерінің партияларының басшылары ретінде отставкаға кетті, бұл жеңілген Таоишик немесе Танайсттың бірінші рет жасағаны еді. "Фианна Фейлдің" көбейген танымалдылығы оның көшбасшысының танымалдылығы және бұрын-соңды болмаған "тәмдеулер" коалицияның жеңілісінің масштабтарының себебі болды. "Туллимандермен" қанағаттанбаған жаңа үкімет сайлау округтерінің шекараларын қайта қарау үшін тәуелсіз комиссия құрды, жалпы мүшелерді қосты және көптеген 3 орындық округтерді 4 немесе 5 орындық округтермен алмастырды.

In spite of having faced some controversial issues during its term of office, the ruling Fine Gael–Labour Party coalition looked set to defy political history by winning an unprecedented second term. This belief was further augmented following the so called "Tullymander" of parliamentary constituencies. This refers to the Minister for Local Government James Tully, and his scheme of redrawing constituencies across the country to maximise the vote for the coalition partners. For example, in Dublin there were thirteen three seat constituencies. It was hoped that the coalition partners would win two of the seats, leaving Fianna Fáil with only one seat. A similar tactic was used in rural areas where the party was at its strongest. The government parties of Fine Gael and the Labour Party fought the general election on their record in government. The redrawing of the constituency boundaries gave them hope for success, however they offered little to the electorate except for the policies they had been pursuing for the previous four years. Both The Irish Times and The Irish Press, which was then edited by Tim Pat Coogan, were extremely critical of the FG Labour government's curtailment of freedom of speech and in particular of the Minister for Posts and Telegraphs Conor Cruise O'Brien, who used these restrictions against the Provisional IRA. Fianna Fáil and its leader Jack Lynch believed that they were not likely to win the general election. The party drew up a manifesto which offered the electorate a string of financial and economic "sweeteners", encouraging them to vote for Fianna Fáil. Some of the promises that were offered included abolition of rates on houses, abolition of car tax and a promise to reduce unemployment to under 100,000. Lynch agreed to the manifesto because he believed that the party needed something dramatic if it were to win the election. The Fianna Fáil campaign was based on the American model. Inspired by director of elections Séamus Brennan, Lynch travelled the length and breadth of the country, music blaring, accompanied by his followers. His popularity was at its highest; Lynch's popularity was a big electoral asset. The party slogan "Bring Back Jack" even played on Lynch's huge appeal. But the monetary sweeteners were Fianna Fáil's biggest asset. And it soon became clear the party might win the election. While towards the end of the campaign Fianna Fáil were expected to win the general election, nobody predicted the scale of that victory. An unprecedented nine seat majority in Dáil Éireann for Fianna Fáil saw the National Coalition swept from power in what was at the time the biggest political hurricane in Irish history. Only Éamon de Valera had ever done better, but only once out of 13 elections. Following the election, the leaders of Fine Gael and the Labour Party, Liam Cosgrave and Brendan Corish resigned as leaders of their respective parties, the first occasion in which a defeated Taoiseach or Tánaiste had done so. The increased popularity of FF produced by its leader's popularity and by the unprecedented sweeteners, were the cause for the scale of the coalition's defeat. Unhappy with the "Tullymander", The new government established an independent commission to revise constituency boundaries, adding members overall and replacing many 3 seat districts with 4 or 5 seat districts.

Үкімет құруы

Фианна Файл көпшілік үкімет құрды, бұл Джек Линчтің Taoiseach ретінде басқарған Ирландияның 15-ші үкіметі болды. 1979 жылдың желтоқсанында Чарльз Хоги Линчтің орнына Taoiseach болды және Ирландияның 16-шы үкіметін құрды.