Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гватемала президенті 2000 жылдан 2004 жылға дейін.
President of Guatemala from 2000 to 2004
Альфонсо Антонио Портильо Кабрера (24 қыркүйек 1951 жылы туған) – Гватемаланың 45-ші президенті, 2000 жылдан 2004 жылға дейін қызмет еткен гватемалалық саясаткер. Ол 2000 жылдың 14 қаңтарында Гватемала Республикалық Фронты (ГРФ) атынан, сол кезде зейнеткер генерал және құлатылған әскери тәуелсіздікке қол жеткізген Эфраин Риос Монт (1926–2018) басқарған партияны ұсынып, қызметке кірді. 2014 жылы, президенттік лауазымнан кеткеннен кейін он жыл өткен соң, Портильо АҚШ сотында сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыпталулар бойынша кінәсін мойындады.
Alfonso Antonio Portillo Cabrera (born 24 September 1951) is a Guatemalan politician who served as the 45th president of Guatemala from 2000 to 2004. He took office on 14 January 2000, representing the Guatemalan Republican Front (FRG), the party then led by retired general and deposed military ruler Efraín Ríos Montt (1926–2018). In 2014, ten years after his departure from the presidency, Portillo would plead guilty to corruption charges in a United States court.
Мансап
1970 жылдардың соңында ол Гверреродағы солшыл үндістердің ұйымдарымен және Гватемала Ұлттық Революциялық Бірлігімен (URNG) байланысқа түсті. 1980 жылдары Чильпансинго университетінде саяси ғылымнан лекция оқыды. Осы кезеңде Портильо екі студентті атқылап өлтірді. Кейін ол студенттерді өзін қорғау үшін атқандарын айтты. Бірақ оның саяси қарсыластары ол қарусыз екі студентті "бардағы төбелес" кезінде өлтіргенін мәлімдеді. Оған атыс ісі бойынша ешқандай айып тағылмады, ал 1995 жылы мексикалық судья бұл істі "тоқтап қалған" деп жариялады. 1989 жылы Портильо Гватемалаға оралып, өткен жылы Нағыз Революциялық Партияны алмастырған Социал-демократиялық партияға қосылды. Көп танылмаған PSD 1970-1980 жылдардағы әскери репрессиядан құтылған сирек солшыл партиялардың бірі болды. Одан кейін ол Гватемалалық Христиан-демократтар партиясына (DCG) өтті. Бұл орталық-оң партия сол кезде билікте болды. 1992 жылы ол Гватемала Әлеуметтік және Саяси Ғылымдар Институтының (IGESP) директоры болып тағайындалды және 1994 жылға дейін осы қызметте болды. 1993 жылы DCG бас хатшысы болып сайланды, 1994 жылы олардың депутаттарының бірі болды және Конгрестегі партиялық фракциясының жетекшісі атанды. Осы жылдары ол ең көп таралған екі күнделікті газеттің бірі – Siglo Veintiuno газетінің редакциялық кеңесшісі де болды.
In the late 1970s, he became involved with left wing indigenous groups in Guerrero and the Guatemalan National Revolutionary Unity (URNG). During the 1980s, he lectured in political science at the university in Chilpancingo. During that time, Portillo shot and killed two students. He later claimed that he had shot the students in self defense. His political opponents, however, asserted that he had killed the two unarmed students in a "bar brawl." He was never charged for the shootings, and in 1995, a Mexican judge declared the case "inactive." In 1989, Portillo returned to Guatemala and joined the Social Democratic Party, which had replaced the Authentic Revolutionary Party the previous year. The little known PSD was one of the few leftist parties that survived the military repression that characterized the 1970s and 1980s. He then moved to the Guatemalan Christian Democrats (DCG). This center right formation was the governing party at that time. In 1992, he was appointed Director of the Guatemalan Institute of Social and Political Sciences (IGESP), a role he held till 1994. He became the DCG's Secretary General in 1993, was elected as one of their deputies in 1994, and became head of their group in Congress. During this time, he also became an editorial adviser to Siglo Veintiuno, one of the two largest selling daily newspapers.
ҚФГ
1995 жылдың сәуірінде Портильо және DCG-нің қалған 13 депутатының жетісі партияны тастап, парламенттік топқа сыбайлас жемқорлық айыптары қойылғаннан кейін тәуелсіз депутаттар болып кетті. 1995 жылдың 20 шілдесінде ол Гватемала Республикалық фронтына (ГРФ) қосылды. Оның басшысы Эфраин Риос Монт сол кезде Конгресс төрағасы болды. Риос Монт бұрынғы төңкеріс арқылы билікке келгендіктен, 12 қарашадағы президент сайлауына қатысу құқығынан конституциялық түрде айырылғаннан кейін, ГРФ Портильоны өзінің кандидат ретінде таңдады. Бірінші турда 22% дауыс жинағаннан кейін, ол 1996 жылдың 7 қаңтарындағы екінші турда Альваро Арзуға жеңіліп қалды. Екі кандидат та бейбіт келіссөздерді аяқтауға уәде бергендіктен, Портильо шамалы айырмамен жеңіліп, дауыстардың 48,7%-ын жинады.
In April 1995, Portillo and another seven of the DCG's 13 deputies, left the party to become independents after the parliamentary group was accused of corruption. On 20 July 1995, he joined the Guatemalan Republican Front (FRG). Its leader, Efraín Ríos Montt, was at the time leader of Congress. When Ríos Montt was constitutionally barred from running in the 12 November presidential election because he had previously taken power through a coup d'etat, the FRG chose Portillo as their candidate. After gaining 22% of the vote in the first round of voting, he lost to Álvaro Arzú in the second round on 7 January 1996. With both candidates promising to finalize the peace negotiations, Portillo narrowly lost, garnering 48.7% of the vote.
Президенттік мақсаттар
1998 жылдың шілдесінде ФРГ Риос Монтты ұсынбауды шешіп, келесі жылы президенттікке кандидат ретінде оған дауыс берді. Портильо саяси өмірге мораль енгізу, сыбайлас жемқорлыққа қатал күрес ашу және жергілікті халықты, кедей шаруаларды шағын, қалалық, ақ элитадан қорғау мақсатында үгіт науқаны бастады. Сондай-ақ, ол Арзу билікте болған кезде өршіген қылмысқа қарсы қауіпсіздікке кепілдік берді. 1995 жылғыдан өзгеше, Мексикадағы кісі өлтірулер мәселесі көтеріліп, сайлаудың басты мәселесіне айналды. Портильо екі студентті атқандығын мойындады, бірақ бұл өзін-өзі қорғау болғанын мәлімдеді. Ол саяси байланыстары мен Мексикада шетелдік азамат болғандықтан сотқа барудың орнына Мексика билігінен қашқандығын айтты. Бұл жайт Портильоны "қатал, келісімге келмейтін" саясаткер ретінде беделін арттырды. 7 қарашада ол бірінші турда 47,8% дауыспен жеңіске жетті, ал 26 желтоқсандағы екінші турда 68,3% дауыспен Оскар Бергерді сенімді түрде жеңді.
In July 1998, the FRG voted for him to be their presidential candidate the following year, having decided not to nominate Ríos Montt. Portillo launched a campaign in favor of bringing morality into political life, to implacably fight corruption, and to defend the indigenous population and the poor campesinos against the small, urban, white elite. He also promised security in the face of the growing problem of delinquency during Arzú's tenure in the office. In contrast to 1995, the issue of the homicides in Mexico was brought up and became a central electoral issue. Portillo immediately admitted that he had shot the two students but claimed it was an act of self defense. He said that he had fled from the Mexican authorities rather than face trial, both because of his political affiliations and because he was a foreigner in Mexico. These revelations enhanced Portillo's as a "tough, no nonsense" politician. On 7 November, he won the first round with 47.8% of the vote, and in the second round on 26 December, he decisively beat Óscar Berger with 68.3% of the vote.
Төрағалық (2000-2004)
Өзінің инаугурация күні Портильо Гватемаланың "құлаудың алдында" екенін айтып, жемқорлыққа қатысты толыққанды үкіметтік тергеу жүргізілетінін уәде етті. 2000 жылдың 9 тамызында ол соңғы екі онжылдықтағы үкіметтердің адам құқықтарын бұзуға қатысқандығын мәлімдеді. Ол жаңғырту және прогрессивті бағдарламасын іске асыруға бекінгенмен, үкіметі елдегі саяси және мафиялық жемқорлықтың шындығына көп ұзамай тап болды. 2001 жылы оның үкіметі сенімін жоғалтқан наразылықтардың үзбей келетін толқынына ұшырады. ФРГ елге бесiнше есімдес жемқорлық әкелді деп айыпталды. Оның үкіметі ұрлық, ақша жылу, әскерге қаржы аудару, сондай-ақ оның көптеген қызметкерлері Панама, Мексика және АҚШ-та банк шоттары ашқандығы туралы айыптамалармен дақталды, олардың жалпы сомасы 1 миллиард АҚШ долларынан асты. 2003 жылғы қарашадағы сайлаудың бірінші турында ол бұрынғы диктатор Эфраин Риос Монтты ізбасар ретінде қолдады. Алайда, ФРГ 2004 жылғы 14 қаңтарда Портильоның орнына ант берген Оскар Бергер Пердомоның GANA партиясына жеңілді. 2014 жылғы аудит 2001 жылы басқа министрліктерден әскерилерге заңсыз трансферттер жасалғанын көрсетті.
On the day of his investiture, Portillo said that Guatemala was "on the edge of collapse" and promised a thorough government investigation into corruption. On 9 August 2000, he declared that the governments of the previous two decades had been involved in human rights abuses. While he showed determination to see through his regenerative and progressive program, his government soon became overwhelmed by the reality of the political and mafia corruption in the country. During 2001 his government faced a continuous wave of protests that sapped its credibility. The FRG was accused of bringing corruption to the nation on an unprecedented scale. His government has been tainted by accusations of theft, money laundering, money transferring to the army, and the creation of bank accounts in Panama, Mexico, and the United States by many members of his staff, totaling more than US$1 billion. In the first round of the November 2003 elections (see: 2003 Guatemala election), he backed former dictator Efraín Ríos Montt to succeed him. However, the FRG lost to Óscar Berger Perdomo's GANA party, who was sworn in to replace Portillo on 14 January 2004. A 2014 audit of 2001 showed illegal transfers from other departments to the military.
Төрайымнан кейінгі кезең
2004 жылғы 19 ақпанда оның саяси иммунитеті жойылған кезде Портильо дереу Мексикаға қашып кетті. 2004 жылғы 16 тамызда иммиграциялық органдар оған бір жылдық жұмыс визасын берді. Одан кейін ол Мехико қаласында, қаланың ең эксклюзивті аудандарының біріндегі пәтерде тұрды. Портильо Гватемала қорғаныс министрлігіне 15 миллион доллар аударуға рұқсат бергені үшін айыпталды, ал билік өкілдері ақшаның көп бөлігін оның серіктестері ұрлаған деп санайды. Ұзақ процестен кейін Мексиканың сыртқы істер министрлігі 2006 жылғы 30 қазанда Портильоны Гватемалаға экстрадициялауға келісім берді. Оның экстрадициясы 2008 жылғы 7 қазанда ғана жүзеге асты. 2007 жылғы мамырдағы хабарламаларға сәйкес, Портильо Гватемалаға Орталық Америка сотына шағымданып, Орталық Америка Парламентіне мүше ретінде қайта оралуын (соның арқасында қудалаудан иммунитетін қайтаруын) сұрады. 2010 жылғы қаңтарда АҚШ үкіметі Портильоны ақша жылыстырумен байланысты іздеп жатқанын мәлімдеді. 2010 жылғы 26 қаңтарда Портильоны Гватемаланың жергілікті билігі Пунта-де-Пальма маңында ұстады. Портильо мен оның серіктестері 2011 жылғы 9 мамырда Гватемала сотымен барлық айыпталулардан босатылды, себебі прокуратура, Гватемаланың Бас прокуратурасы, бұрынғы президентті айыптау үшін жеткілікті дәлелдер ұсынбады деп танылды. Бас прокуратура сот шешімімен келіспейтінін мәлімдеп, үкімге шағымдану жоспарларын жариялады. 2011 жылғы 26 тамызда Конституциялық сот оны АҚШ-қа экстрадициялау керек деп шешті. Ол АҚШ-та сотталған алғашқы Гватемала президенті болар еді. Ол 2013 жылғы 24 мамырда ақша жылыстыру айыптары бойынша АҚШ-қа экстрадицияланды. Ол АҚШ банктері арқылы Гватемаланың 70 миллион долларын жылыстырғаны үшін айыпталуда. 2014 жылғы 18 наурызда бұрынғы президент Портильо АҚШ округтік судьясы Роберт П. Паттерсон алдындағы сот отырысында өзінің кінәсін мойындады. 62 жастағы Гватемаланың бұрынғы президентіне 20 жылға бас бостандығынан айыру және 500 000 доллар айыппұл немесе заңсыз мәмілелерге қатысқан ақшаның екі еселенген сомасынан аспайтын жаза қарастырылған. 2015 жылғы 25 ақпанда Портильо Денвердегі түрмеден босатылып, Гватемала қаласына оралды.
When his political immunity was revoked on 19 February 2004, Portillo immediately fled to Mexico. On 16 August 2004, immigration authorities granted him a year long work visa. He then lived in Mexico City in an apartment in one of the city's most exclusive neighborhoods. Portillo was accused of authorizing $15 million in transfers to the Guatemalan defense department, where authorities believe most of the money was stolen by his associates. After a long process, Mexico's foreign ministry approved Portillo's extradition back to Guatemala on 30 October 2006. His actual extradition did not occur until 7 October 2008. According to reports in May 2007, Portillo sued Guatemala in the Central American Court of Justice in Nicaragua to be reinstated as a member of the Central American Parliament (and thus regain his immunity from prosecution). In January 2010, reports stated that the U. S. government was looking for Portillo in relation to money laundering charges. On 26 January 2010, Portillo was apprehended by local authorities in Guatemala near Punta de Palma. Portillo and his associates were absolved of all embezzlement charges on 9 May 2011 by a Guatemalan court that determined that prosecutors, Guatemala's Public Ministry, did not present sufficient evidence to convict the former president. The Public Ministry stated they disagreed with the court's decision and announced plans to appeal the ruling. On 26 August 2011, the Constitutional Court ruled that he must be extradited to the United States. He would then be the first former Guatemalan President to stand prosecution in the United States. He was extradited to the United States on 24 May 2013 to face money laundering charges. He is accused of laundering US$70 million of Guatemalan money through US banks. On 18 March 2014, former President Portillo pleaded guilty at a hearing before United States District Judge Robert P. Patterson. Guatemala's former president, 62 years of age, faced a maximum penalty of 20 years in prison and a $500,000 fine or twice the money involved in the illegal transactions. On 25 February 2015, Portillo was released from prison in Denver, the U. S., and returned to Guatemala City.