Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Словакиядағы білім беру жүйесіне шолу
Overview of education in Slovakia
Словакиядағы білім беру жүйесі 10 жылдық міндетті білім алуға негізделген, тегін білім беруден тұрады.
Education in Slovakia consists of a free education system based on 10 years of compulsory school attendance.
Жалпы сипаттамалары
Көптеген мектептер, әсіресе университеттер, мемлекеттік меншікте, бірақ 1990 жылдан бері шіркеуге және жеке меншікке тиесілі мектептер де бар (Статистика бөлімін қараңыз). Словакияда 10 жылдық міндетті білім беру жүйесі бар. Оқушылар аптасына бес күн, дүйсенбіден жұмаға дейін мектепке барады. 1980 жылдарға дейін сенбі күндері сабақ күндері ретінде қарастырылмайтын болды. Жазғы демалыс 1 шілдеден 1 қыркүйекке дейін (университеттерде маусым айында да) жалғасады. Басқа демалыстар Рождество мен Пасха мерекелерінің алдында және кейін, көктемде, күзде және мемлекеттік мерекелерде бір-екі аптаға созылады. Оқу жылы екі семестрден тұрады. Бірінші семестр барлық мектептерде қаңтар айының соңында, екінші семестр жазғы демалыс басталғанға дейін аяқталады. Бастауыш және орта мектеп оқушылары күніне әдетте 6 сабақ алады (білім берудің басында аз, ал кейін көбірек). Сабақтар 45 минуттан тұрады, олардың арасында бірнеше қысқа және бір ұзақ үзіліс болады – оны «үлкен үзіліс» деп атайды (ал студенттер көбінесе жай ғана «үлкен» дейді). Мемлекеттік қаржыландырумен қамтамасыз етілетін білім берудегі және университет деңгейінен төменгі барлық оқулықтар мен оқу құралдары тегін беріледі (семестр соңында қайтарылады) – көбінесе осылай. Дегенмен, ақылы жеке мектептер де бар. Стандартты мектептердегі оқушылар дерлік барлық пәндерден баға алады. Бағалар 1-ден (ең жақсы) 5-ке (ең нашар) дейін, сондай-ақ жекелеген жобаларды, емтихандарды бағалау сияқты ресми емес аралық бағаларды қамтуы мүмкін, бірақ олар оқушының қорытынды есебінде көрсетілмейді. Батыс Еуропа елдерімен салыстырғанда, мұғалімдердің оқушыларға «жақсы» бағаларды көбірек қоюға бейімділігі – яғни, 1, 2 және 3 бағаларын батыс Еуропаға қарағанда жиі қоюы дәстүрге айналған. Университет деңгейінен төменгі студенттер әр семестрдің соңында мектептен есептер (қорытынды бағалар тізімі) алады.
Most schools, especially universities, are owned by the state, though since the 1990s there are also church owned and private schools (see Statistics section). Slovakia has 10 years of compulsory education. Students go to school five days a week, from Monday until Friday. Saturdays as school days were cancelled before the 1980s. Summer break is from the 1st of July until the 1st of September (at universities also in June). Other breaks occur a week or two around Christmas and Easter, in spring, autumn and on official holidays. A school year consists of two semesters. The first one ends at the end of January in all schools, the second one before the beginning of the summer holidays. Primary and secondary school students usually have around 6 classes a day (less at the beginning of the education, more later). Classes last for 45 minutes, and there (several short ones and one longer one – the so called "big break" (or by the students often just "big one")). The state financed education and all textbooks and instructional material below the university level are free (returned at the end of the semester) – in most cases at least. However, there are also private schools which are paid. Students at standard schools receive marks in almost all subjects. The marks go from 1 (best) to 5 (worst), and may include unofficial intermediary marks (such as to assess a single project, test, etc. but never on student's final reports). Compared to western European countries, there is an intrinsic "tradition" of teachers granting students rather more marks at the "good" end of the scale, i. e. more 1s, 2s and 3s than they would receive in western Europe, for example. Students below the university level receive school reports (lists of final marks) at the end of each semester.