Кіріспе

Британдық заңгер және мемлекет қайраткері (1690–1764)

Филипп Йорк, 1-ші Хардвик графы (1 желтоқсан 1690 – 6 наурыз 1764) – Ұлыбританияның Лорд-канцлері қызметін атқарған ағылшын заңгері және саясаткер. Ол 1754-1756 жылдар аралығында және 1757-1762 жылдар аралығында премьер-министр болған Ньюкасл герцогының жақын досы болды.

Бас прокурор

Кристофер Лейерді якобит ретінде мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен соттауы Йорктің шешендік өнердегі сарапшы ретіндегі беделін арттырды; және 1723 жылы ол бұған дейін бас прокурор болғаннан кейін, Фрэнсис Аттербериге қарсы жазалар мен айыптар туралы заң жобасын Парламент арқылы қабылдады. Ол 1725 жылы Макклсфилд графына қарсы қозғалған сот процесінде патша атынан іс жүргізуден жеке достығының арқасында босатылды; ол көп ұзамай Ньюкасл герцогының жаңа демеушісін тапты. Лорд Хардвик сондай-ақ 1729 жылы патшаның бас заңгері қызметін атқарып жүргенде Йорк-Талботтың құлдыққа қатысты пікірлерінің екі авторының бірі ретінде танылды. Бұл пікір құлдықтың заңдылығын анықтау үшін сұралған еді және Хардвик (содан кейін Филип Йорк) мен Чарльз Талбот оның заңды екенін айтты. Бұл пікір кеңінен таратылып, көптеген адамдар оған сенеді. Лорд Хардвик кейіннен Pearne v Lisle (1749) Amb 75, 27 ER 47 ісіндегі сот шешімінде осы пікірдегі көзқарастарды қолдады. Ол Уолпол үкіметіне шетелдік державаларға қарыз беруге тыйым салатын заң жобасын (1730), әскер санын арттыруды (1732) және акциз туралы заң жобасын (1733) қолдауы арқылы қызмет етті.

Уолпол үкіметі

1733 жылы Йорк корольдің сот алқасының бас судьясы, Лорд Хардвик титулымен тағайындалды және құпия кеңеске мүше болып ант берді; ал 1737 жылы ол Лорд Талботтан кейін Лорд-канцлер болды, осылайша Уолпол кабинетінің құрамына кірді. Оның алғашқы ресми қадамдарының бірі – ақын Джеймс Томсонды Талботтың бұрын берген шағын лауазымынан айыру болды.

Лордтар палатасы

Хардвиктің саяси маңызы Лордтар палатасына көшкенімен одан да артты, онда Ньюкаслдың тиімсіздігі үкімет шараларын қорғау міндетін канцлерге жүктеді. Ол 1738 жылы армияны қысқарту жөніндегі Картереттің ұсынысына, сондай-ақ капитан Дженкинстің құлақтарына байланысты Испанияға қарсы қабылданған қарарларға қарсы шықты. Бірақ Уолпол қысымға көніп, Испанияға соғыс жариялағанда, Хардвик оның жүргізілуі үшін белсенді шараларды жақтады; сондай-ақ Ньюкасл мен Уолпол арасында бейбітшілікті сақтауға тырысты. Гораций Уолполдың сэр Роберттің құлауына Хардвиктің опасыздығы себеп болды деген айыптамаларының негізі жоқ.

Уилмингтон үкіметі

Келесі әкімшілікте канцлер лауазымын сақтап қалғанына ешкім одан артық таңқалған жоқ, және ол 1742 жылдың мамыр айындағы ең сәтті сөздерінің бірінде Уолполға қарсы куәгерлерге өтемақы төлеу туралы ұсынысқа қарсылық көрсетті. Ол Уилмингтон кабинетінде маңызды ықпалға ие болды; ал 1743 жылдың тамызында Уилмингтон қайтыс болған соң, Пултенейдің талаптарына қарамастан, бос қызметке Генри Пелхэмді ұсынған Хардвик болды. Осы кезден бастап көп жылдар бойы ол үкіметтегі басты күш болды. Патшаның континентте болмаған кезінде Хардвик регенттік кеңесінің төрағасы қалды; осылайша 1745 жылғы якобит көтерілісіне қарсы шаралар қабылдау оның міндетіне кірді. Куллоденнен кейін ол шотландтық якобит пэрлерінің сот отырысын басқарды, оның әрекеттері әділеттік тұрғысынан бейтарап болғанымен, құрметті де, мейірімді де емес еді; және ол бүлікшілерге көрсетілген қатыгездікке, әсіресе Шарль Рэдклифтің және (1753 жылы) Арчибальд Камерон Лохейлдің ескірген айыптамалары бойынша өлім жазасына кесілуіне жартылай жауапты деп есептелуі керек. Ол 1746 жылы маңызды реформа жасады, ол Шотландиядағы жер иелерінің қолындағы жеке мұрагерлік сот билігі түрінде сақталған феодалдық билікті жойды. Екінші жағынан, 1748 жылы жоғарғы таулықтарды қарусыздандыру және олардың киімдерінде тартанның қолданылуын тыйым салу туралы заңдары тиімді болмай, керісінше, ашу-ыза тудырды. Хардвик 1751 жылы Честерфилдтің күнтізбені реформалауын қолдады; 1753 жылы Англиядағы еврейлерді натурализациялауды заңдастыру туралы заң жобасы, оның қоздырған халықтың наразылығына байланысты тоқтатылды; бірақ ол кейінгі заңнаманың негізі болған Неке туралы заңды сәтті қабылдады.

Ньюкасл үкіметі

1754 жылы Пелхам қайтыс болғаннан кейін Хардвик Ньюкасл үшін премьер-министр лауазымын қамтамасыз етті, ал оған сыйлық ретінде Хардвик графы және Ройстон виконты атағы берілді. 1756 жылы қарашада министрліктің әлсіздігі мен сыртқы саясаттағы қауіпті жағдай Ньюкаслды отставкаға кетуге мәжбүр еткенде, Хардвик онымен бірге қызметтен кетті. Ол 1757 жылы Ньюкасл мен Питт арасындағы одаққа келіссөздер жүргізуге қатысты, сонда Питттің кабинетіне оралды, бірақ жүн қапқа қайта оралмады. Георг III таққа отырғаннан кейін Хардвик 1762 жылы Франциямен жасалған бейбіт келісімге және келесі жылы алма суына салынған салыққа қарсы шықты. Уилкс ісінде Хардвик жалпы жарлықтарды және парламент мүшелері тарапынан жарияланған бүлікшіл жалалар парламенттік иммунитетпен қорғалады деген қағиданы айыптады. Ол 1764 жылғы 6 наурызда Лондонда қайтыс болды.

Ықпал

1736 жылы Корольдік сот, оның төрағалығымен, Миддлтонның Крофтске қарсы ісі бойынша 2 Atk 650 нөмірімен маңызды шешім шығарды, онда провинциялық дін қызметкерлерінің съездерінде қабылданған канондар өздігінен мирянға міндетті емес екені белгіленді. Ол Лорд-канцлер қызметін бір ғана ерекше жағдайды қоспағанда, барлық алдыңғылардан ұзақ атқарды. Оның шешімдері әділдік шектерін анықтады және қағидаларын орнатып берді. Оның ықпалы Стюарт монархиясы кезеңіндегі сот төрелігінің дәстүрлерін жоюда және ағылшын судьяларының міндеттері мен сыртқы келбеті туралы қазіргі заманғы көзқарасты қалыптастыруда зор болды. Әлі адвокаттық практикада жүрген кезінде Лорд Честерфилд оның патшалық қылмыстық істерін жүргізуін бұрынғы патшалықтың қанымен қуатын адамдардан өзгеше деп бағалады және сэр Филип Йоркті жарасымды, шамалы және әдепті деп сипаттады.