Кіріспе
Терри Пратчеттің Диск әлемі романдарының кейіпкері Ринцевинд – Терри Пратчеттің Диск әлемі романдарының бірнеше туындысында кездесетін ойдан шығарылған кейіпкер. Ол Анкх-Морпорктегі сиқыршылар университетінің сәтсіз студенті болды, көбінесе оны "магиялық нөл" деп сипаттайды. Өмірінің көп бөлігін түрлі себептермен оны өлтіргісі келетін адамдардан қашып өткізді. Оның тірі қалып, жүгіріп жүруіне себеп – ол сиқыршы рухымен дүниеге келгенімен, дене бітімі ұзақ қашықтыққа жүгіретін спортшыға ұқсайды екенімен түсіндіріледі. Ринцевиндтің рөлін "Солқының түсі" фильмінде Дэвид Джейсон сомдады. Пратчет бір интервьюде Ринцевинд есімін Daily Express газетінің ерте "'Бичкомбер" бағандарында айтылған, "Чурм Ринсвинд" деген ойдан шығарылған тұлғадан алғанын мәлімдеді.
Rincewind is a fictional character who appears in several of the Discworld novels by Terry Pratchett. He was a failed student at Unseen University for wizards in Ankh Morpork, often described as "the magical equivalent to the number zero". He spent most of his time running away from people who wanted to kill him for various reasons. The reason that he was still alive and running was explained by noting that while he was born with a wizard's spirit, he had the body of a long distance sprinter. Rincewind was portrayed by David Jason in the film adaptation of The Colour of Magic. Pratchett said in an interview that he unwittingly took Rincewind's name from "Churm Rincewind", a fictitious person referred to in early "'Beachcomber" columns in the Daily Express.
Кітаптарда
"Сақылдың түсі" романында Ринсвинд Анк-Морпорк орналасқан "орталық" материктен, дискінің екінші жағындағы Қарсы Салмақ материгіндегі Агат империясынан келген турист Екі Гүлге жол көрсетуші ретінде әрекет етті. Ол осы үшін жұмысқа алынды, себебі тек ол ғана Екі Гүлмен тіл табыса алады (олар Бе Тробиді жалпы тіл ретінде қолданады), Екі Гүл оған рину (ірі алтын монеталар) төлеуге келісті, ал Анк-Морпорк патшасы Екі Гүлдің өлімінен туындауы мүмкін Агаттың Анк-Морпоркқа шабуыл жасауына жол бермеуді мақсат тұтты. Олар Екі Гүлмен біршама уақыт саяхаттап, Өлімнің өзінен бастап Бел Шамхарот атты Лавкрафттың құрсауынан аман қалды. "Жарқын фантастика" романының соңында Ринсвинд пен Екі Гүл жолдары айырылысты, ал Екі Гүл Ринсвиндке өзінің сезімтал перға ағашынан жасалған жүгін сыйлады. Ринсвиндтің оқиғалары жалғасты, ол Диск әлемінің әртүрлі аймандарында қуылды, тіпті оның тыныштық пен үнсіздікке толы жер табуға деген құштарлығы оны осы жағдайға түсірді. "Соңғы батыр" оқиғаларында, егер Барбарий Коэн мен оның Күміс Ордасы "Құдайларға өтеусіз отты қайтару" жоспарында сәтті болса, Диск әлемі құрылысқа шақырса, Ринсвинд қауіпті миссияға ерікті болғысы келмейтінін айтты. Неліктен бас тартқанын сұрағанда, ол сырттай ғана бас тартқанын, себебі Кори Селести географиясы туралы білімі немесе Коэнмен достығы үшін оны міндетті түрде ұсынуы мүмкін еді, сондықтан ол бас тартса да, жағдайлар оған қарсы болып, қашуға тырысқанда бәрібір миссияға қатысуға мәжбүр болады деді. "Бу көтеру" кітабында Ринсвинд туралы аяқ жазбаларда айтылады, онда ол университетте профессор болып, әртүрлі гүлдердің жүйке жүйесіне тигізетін әсерін зерттейді.
Басқа медиада
Ринсвинд – осы аттас кітапқа негізделген "Сақшылықтың түсі" мәтіндік ойынының басты кейіпкері. Ринсвинд сонымен қатар 1995 жылғы Discworld бейне ойынының ойналатын кейіпкері болып табылады. Анк-Морпоркте айдаһар көрінгеннен кейін, Бейтаныс Университетінің архиканцлері Ринсвиндті оқиғаның себебін анықтауға жібереді. "Диск әлемі II: жоғалған, деп есептеледі!" атты жалғастыруда Өлім жоғалып кетеді және архиканцлер оны табуды және жұмысына қайта оралуға көндіруді Ринсвиндке жүктемек болады. Екі ойында да Ринсвиндтің дауысын Эрик Идл жасайды.
Кейіпкер
Rincewind шет тілдерінің негізгілерін жылдам және еркін меңгеру қабілетіне ие, ал оларды жетік меңгеруге де сәл-ақ кешігеді, сондай-ақ кез келген жағдайға бейімделе алатын сияқты. "Сақылдың түсі" барысында, ол біздің ғаламға ұшырылғанда, ядролық физиктің рөлін атқарды. Оның мінезіне сай, ол белгілі бір реакторлардың "бөліну кезіндегі тотығу құбылыстарына" маманданған физик рөлін сомдады, яғни, олар өртенгенде не болатынын (Терри Пратчет толық уақытты жазушы болғанға дейін бірнеше атом электр станцияларында баспасөз хатшысы болып жұмыс істеген). Ринцевинд ғылымның мәні туралы ойланып, "Сақылдың түсі" кітабында әлемде "сиқырдан да жақсы нәрсе" бар деген үміт білдірді, сондай-ақ найзағайды қолдану мүмкіндігін қарастырды, бірақ оны "салмақты" Диск әлемінің азаматтары қысымға алды. Ринцевинд көшеде де өте тапқыр. Ол өзін қоршаған ақымақтықтарды әрдайым қатаң сыншы ретінде көрсетеді, тіпті туындаған абсурдқа қарсы тұруға шамасы келмейді. Мысалы, оның қатысқан компьютерлік ойындарында, ол айналасындағы күлкілі оқиғаларды үнемі байқап, бейхабар қатысушыларға әзілдер мен қыстырмалар айтатын. Сонымен қатар, ол өзінің сиқыршы ретіндегі сәтсіздігіне қарамастан, түрлі сиқырлар, сиқырлы артефакттар мен түсініктерді тани біледі. Ринцевиндтің кейбір қабілеттері оның санасына кіріп, басқа сиқырларды қорқытып, жойған жартылай сезімтал және өте күшті сиқырдан туындаған (бұл туралы "Сақылдың түсі" және "Жарық фантастикасы" кітаптарында айтылған; тіпті сиқырдың әсері болмаған жағдайда да ол өте нашар сиқыршы еді). Сиқыр кейде Ринцевинд стресстік жағдайға түскенде өзін көрсетуге тырысатын, өлімге жуықтап қалғанда ол сиқырдың сегіз сөзінің алғашқы жетісін айтты. "Сурцери" және "Көрінбейтін академиялық" кітаптарында Ринцевинд анасын ешқашан танымағанын, оның өзі туылмас бұрын қашып кеткенін айтады. Ринцевинд Көрінбейтін Университетте жұмыс істеген кезінде бірнеше лауазым алды; олардың кейбіреулері ешкімге қажет болмағандықтан, ал енді біреулері оны сиқырға қатысы жоқ жұмыстармен айналыстыру үшін берілді. Бұл лауазымдар мен оларға байланысты қызмет мерзімінде оның жалақысы, ықпалы немесе пікірі болмайтындығы шартталған. Дегенмен, ол тамақтана алады, кір жуатын қызметтен пайдаланады және (оған берілген әсерлі, бірақ мәнсіз лауазымдардың нәтижесінде) жыл бойы күніне сегіз қап көмірге дейін алады.
Тұжырымдама және шығармашылық
Пратчетт Ринсвиндтің жұмысы – "көбірек қызықты адамдармен кездесу" дейді, өйткені батыр болмайтын және оның қорқақтығын жасырмайтын кейіпкермен көп нәрсе жасау қиын. Пратчетт өзінің үлкен мәселелерінің бірі – "ішкі ой-пікірдің болмауы" екенін атап өтті.
Багаж
Багаж – Ринсвиндтің қайда барса да, тіпті ол бастапқыда тек виртуалды түрде барған Дөңгелек Әлемге дейін соңынан еріп жүретін үлкен сандық. Ол саналы, ақылды өсімдік – құрметті ағаш, қазірге дерлік жойылған, сиқырға төзімді, Агатеан империясының шегінен тыс, көбінесе өте көне сиқыр орындарында ғана өседі. Сондықтан, Хабланд құрлығында ерекшелік саналғанмен, мұндай сандықтар Агатеан империясында кең таралған. Ол жүздеген кішкентай аяқтарды шығарып, қажет болған жағдайда өте жылдам қозғала алады. Оны "жартылай чемодан, жартылай кісі өлтіруші маньяк" деп сипаттаған. "Interesting Times" басылымы Багаждардың көбейе алатынын көрсетті, ал Twoflower бұл Багаждың Анк-Морпоркта алған тәжірибесінің нәтижесі екенін айтты. Оның қызметі – иесінің жүгін тасып, оны қорғау. Багаж иесін қатты қорғайды және көбінесе адамдарды, монстрларды өлтіреді немесе жейді, сонымен қатар серия бойында кемелерді, қабырғаларды, есіктерді, географиялық нысандарды және басқа да кедергілерді жояды. Оның аузында "көктемгі ағаш сияқты ақ, үлкен, төртбұрышты тістері және махогон сияқты қызыл, қозғалмалы тілі" бар. Багаждың ішкі кеңістігі сыртқы өлшемдерімен шектелмегендей, көптеген ыңғайлылықтар бар: тіпті ол жаңа ғана бір монстрды жұтқаннан кейін, келесі ашқанда иесі оның кір жабындысын тазарып, лаванда иісімен хош иістенген күйде табады. Оның "жеген" адамдарының тағдыры белгісіз. Багаждың ең айқын қасиеттерінің бірі – оның қазіргі иесінің кез келген жерге, тіпті иесінің санасына, Дискінің шетіне, Өлімнің иелігіне, Октавоның ішіне, Тұңғиық өлшемдеріне және тіпті (сөзбе-сөз) тозаққа және кері қайту қабілеті. Барлық жүктер сияқты, ол да жиі жоғалып, иесін іздеуге мәжбүр болады. Оның кедергілерді жеңудің жалғыз жолы бар – оларды елемеу және олардың ішінде тесіп өту, тіпті сиқырлы күшпен басқа қалаға көшірілген сиқырлы дүкеннің қабырғасын да тесіп өтеді.
Қабылдау және мұра
Night Watch-ты қарастырып, А. С. Байатт Ринсвиндтің соңғы уақытта сирек көрінуін және Witches пен Ankh Morpork-тың көңіл көтермейтін бейнеленуін Пратчеттің қиялының қараңғырлану белгісі ретінде атап өтті. VLC медиаплеерінің ағымдағы нұсқасы (3.0.0 нұсқасы) Vetinari деп аталады, ал бұрынғы нұсқасы (2.1.0 нұсқасы) Rincewind деп аталған. VLC медиаплеерінің басқа нұсқалары "Багаж" (1.1.0 нұсқасы) деп, ал 2.0.0 нұсқасы "Твоцветок" деп аталды, ол Ринсвиндке Багажды берген кейіпкер (The Light Fantastic романында). Rincewind және Discworld сиқырышы Нэнни Огг 2011 жылдың наурыз айында Royal Mail пошта таңбаларында бірінші сыныптық ретінде пайда болды. Бұл шығарылымға британдық көркем әдебиеттен сиқыршылар, әйел сиқыршылар және баяншылар, сондай-ақ Артур аңызынан кейіпкерлер, Дж. К. Роулингтің «Гарри Поттер» сериясынан және К. С. Льюистің «Нарния» сериясынан кейіпкерлер енді. Пол Уайтлоу The Scotsman газетіне жазған мақаласында Дэвид Джейсонның «The Colour of Magic» фильмінің бейімделуінде Ринсвинд рөліне «көп жылдармен тым ескі» екенін айтты. Кембрий кезеңіне жататын Phoenicopsis rincewindii гимнасперм түрі Ринсвиндтің құрметіне аталған.