Кіріспе
Австралиялық саясаткер (1926–1987) – австралиялық саясаткер Сэр Билли Макки Снедден (31 желтоқсан 1926 – 27 маусым 1987) 1972 жылдан 1975 жылға дейін Либералдық партияның төрағасы болды. Ол сондай-ақ 1964 жылдан 1972 жылға дейін министрлік қызметте болды және 1976 жылдан 1983 жылға дейін Өкілдер палатасының спикері қызметін атқарды. Снедден Батыс Австралияның Перт қаласында дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралия Корольдік әуе күштерінде қызмет етті, содан кейін Батыс Австралия университетінде заңды оқыды. 1951 жылдан 1952 жылға дейін ол Жастар либералдық қозғалысының алғашқы федералды төрағасы болды. Иммиграция департаментінде шетелде жұмыс істегеннен кейін Снедден 1954 жылы Австралияға оралып, Мельбурнда қоныстанды. Ол келесі жылы, 28 жасында Өкілдер палатасына сайланды. 1964 жылы Роберт Мензис Снедденді кабинетке тағайындады. Ол 1972 жылғы сайлауда Либералдық үкімет жеңілгенге дейін, тағы төрт премьер-министрдің басшылығымен үкімет министрі болып қызмет етті. Снедден бас прокурор (1964–1966), иммиграция министрі (1966–1969), еңбек және ұлттық қызмет министрі (1969–1971) және қазынашы (1971–1972) лауазымдарын атқарды. 1971 жылы Либералдық партияның төрағасының орынбасары болып сайланды және келесі жылы сайлауда жеңілгеннен кейін Уильям МакМахонның орнын басып, оппозиция жетекшісі болды. Снедден Либералдық партияны 1974 жылғы федералды сайлауға жетекшілік етті, нәтижесінде Еңбек партия аз ғана көпшілікпен үкіметте қалды. 1975 жылдың басында Малкольм Фрейзер екі рет жетекшілікке таласты, екінші рет жеңіске жетті; жыл соңына қарай ол премьер-министр болды. Снедден парламент келесі отырысында спикер болып сайланды. Ол бұл лауазымды шамамен жеті жыл атқарды және бейтараптығымен танылды. Зейнетке шыққаннан кейін Снедден Мельбурн футбол клубының төрағасы және Виктория футбол лигасының кеңесінде қызмет етті. 1987 жылы оның қайтысының ерекше жағдайлары, оның өз ұлының бұрынғы қатынына қатысты болғандықтан, көпшіліктің қызығушылығын тудырды.
the Australian politician
Sir Billy Mackie Snedden, (31 December 1926 – 27 June 1987) was an Australian politician who served as the leader of the Liberal Party from 1972 to 1975. He was also a cabinet minister from 1964 to 1972, and Speaker of the House of Representatives from 1976 to 1983. Snedden was born in Perth, Western Australia. He served in the Royal Australian Air Force during World War II, and then studied law at the University of Western Australia. From 1951 to 1952, he was the inaugural federal chairman of the Young Liberal Movement. After a period working overseas for the Department of Immigration, Snedden returned to Australia in 1954 and settled in Melbourne. He was elected to the House of Representatives the following year, aged 28. In 1964, Snedden was elevated to cabinet by Robert Menzies. He served as a government minister until the Liberal government's defeat at the 1972 election, under an additional four prime ministers. Snedden spent periods as Attorney General (1964–1966), Minister for Immigration (1966–1969), Minister for Labour and National Service (1969–1971), and Treasurer (1971–1972). He was elected deputy leader of the Liberal Party in 1971, and replaced William McMahon as leader after the following year's election loss, thus becoming Leader of the Opposition. Snedden led the Liberal Party to the 1974 federal election, which saw the Labor Party retain government with a narrow majority. Malcolm Fraser mounted two leadership challenges in early 1975, winning on the second attempt; by the end of the year he was prime minister. Snedden was elected to the speakership when the parliament next sat. He held the position for almost seven years, gaining a reputation for impartiality. In retirement, Snedden served as chairman of the Melbourne Football Club and on the board of the Victorian Football League. The unusual circumstances of his death in 1987, which involved the ex girlfriend of his own son, attracted much public interest.
Туған жері және отбасылық тарихы
Снедден 1926 жылғы 31 желтоқсанда Батыс Австралияның Батыс Перт қаласындағы Ньюкасл көшесіндегі жеке емханада дүниеге келді. Ол Кэтрин (құрметті әкесі Макки) мен Алан Снедденнің алты баласының ең кішісі болды. Оның анасы ол туғанда 43 жаста болды, ал оның туыстары – бір әпкесі мен төрт інісі – одан әлдеқайда үлкен болды. Снедденнің ата-анасы Шотландияның Клэкманнаншир округіндегі Альва қаласында дүниеге келген және «қалың шотланд диалектісінде» сөйлеген. Оның әкесі мен шешесі сауатсыз болған, ал ата-анасының білімі шектеулі болды; олар екеуі де көмір өндіруші отбасылардан шыққан. Олар 1912 жылы үш үлкен баласымен бірге Австралияға көшіп келді, бастапқыда шалғайдағы Микатарра кен қалашығында қоныстанды. 1921 жылы Мекатаррадағы үйлері өртеніп кеткеннен кейін отбасы Пертке көшіп келді. Оның үлкен ағасы Боб отбасының негізгі күнкөрісін қамтамасыз етті, ал анасы кір жуушы болып жұмыс істеді, ал оның басқа туыстары да жұмыс таба алды. Ол әпкесі Жанмен жақын болды, ол көбінесе оны баланы күтіп отыратын. Снедден шамамен сегіз жасынан бастап жартылай жұмыс істеді, құрылыс алаңдарында бауырларына көмектесті, газеттер сатылып, жеткізіп берді. Ол Highgate бастауыш мектебінде оқуын бастады, кейін Перт ұлдар мектебінде тоғызыншы сыныпқа дейін білім алды. 1943 жылдың соңында Хьюзбен келіспей, 1944 жылдың қаңтар айында Ұлттық Корольдік адвокатының кеңсесінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істей бастады. Ол жас кезінде талантты спортшы болды және 1944 жылғы WANFL маусымында, жас шектеулері болған кезде, Вест-Перт футбол клубы үшін бірнеше ойын ойнады. Кейін ол 1951 жылы Мельбурнда өткен Австралиялық әуесқой футбол фестивалінде Батыс Австралияны өкілдік етті.
Әскери қызмет және университет
Снедден және екі досы 15 жасында сауда флотына қосылуға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізбеді. Ол 17 жасында Австралия Корольдік теңіз күштеріне қосылуға талпынды, бірақ анасы рұқсат бермеді, өйткені оның үш бауыры әлдеқашан әскерде болды. Снедден 1945 жылдың қаңтарында, 18 жасқа толғаннан кейін екі күн өткен соң, Австралия Корольдік әуе күштеріне (RAAF) қабылданып, әуе экипажының дайындық курсын бастады. Бірақ соғыс аяқталғандықтан, ол курстан алынып, жалпы міндеттерге бейімделді, оның ішінде офицерлер клубында бармен жұмыс істеу де болды. 1945 жылдың қыркүйегінде әскерден босатылды. 1950 жылы құқық бакалаврын бітіріп, Харви, Слаттери және Гибсон фирмасында тәжірибесін аяқтады. 1951 жылдың желтоқсанында адвокаттыққа қабылданды.
Кәсіби мансап
1951 жылы Снедден қысқа мерзімге Ұлттар Достастығы Корольдік адвокатының кеңсесіне оралды. Ол жалақысының төмендеуіне байланысты мемлекеттік қызметтен кетіп, Angus & Coote компаниясында есту аппараты сатушысы болып жұмыс істеді. 1952 жылдың басында ол Иммиграция департаментінде көші-қон офицері лауазымына орналасты. Ол отбасымен Италияға 16 айға көшіп, бастапқыда Сицилиядағы Таорминада, кейін Римде тұрды. Ол итальян тілін үйреніп, болашақ көшіп келушілермен сұхбат алу үшін елді аралап сапарлады. 1953 жылдың қараша айында Снедден Англияға ауыстырылды. Ол онда бір жыл тұрды, содан кейін Германияға жіберуі тиіс еді. Бірақ ол Австралияға оралуға шешім қабылдады және 1955 жылдың қаңтарында бұрынғы әскери қызметшілерге заңдық кеңес беру бюросында жұмыс істеу үшін Мельбурнға көшті. Ол отбасымен Рингвудқа қоныстанды.
Ерте араласу
Снедден Жас либералдардың штаттық президенті болды, ал 1951 жылдан 1952 жылға дейін ұйымның алғашқы федералды төрағасы қызметін атқарды. UWA Либералдық клубының президенті ретінде ол болашақ премьер-министр Боб Хоукпен танысты, ол Еңбек клубының президенті болған еді. Студент кезінде ол саясатқа өтуге үш рет әрекеттенді, бірақ сәтті болмады, 1948 жылғы Боулдер штатындағы қосымша сайлауда және 1949 және 1951 жылғы федералды сайлауларда (Фримантель және Пертте сәйкесінше) Либералдық партиядан кандидат ретінде қатысты.
Парламент мүшесі
1954 жылы Снедден Мельбурнға көшіп, 1955 жылға дейін заңгерлікпен айналысты, содан кейін Брюс сайлау округінен Халық қабылдаушылар палатасына сайланды. Ол жақын орналасқан Флиндерс округінің бұрынғы Лейборист партиясының мүшесі Кит Эвертті жеңді. Снедден 1958 жылы да шамамен осы үлесіммен Эвертті жеңіп шықты. 1961 жылы Снедден тағы да Эвертке қарсы сайлауға түсті, бірақ алғашқы дауыс санауында қалып қойды. Дегенмен, ол Демократиялық Еңбек партиясының дауыс беруі арқасында сайланды. Снедденнің шағын жеңісі сол кезге дейінгі Австралия тарихындағы ең тартысты сайлаудың нәтижесіне шешуші әсер етті. Егер Лейборист партия жеңіске жеткенде, 12 жылдан бері биліктегі Коалиция құлап кетер еді. Алайда, Снедденнің жеңісімен Лейборист партияның үміті парламентте дауысқа түсуге (тоқталған парламент) дейін төмендеді, бірақ түнгі уақытта Моретон округіндегі шағын жеңісімен Коалиция үкіметте кезекті мерзімге кепілдік алған жоқ.
Кабинет
Ол сэр Роберт Мензиз, Гарольд Холт, Джон Макьюэн, Джон Гортон және Уильям МакМахон үкіметтерінде қызмет етті. 1964 жылғы наурыз айында Мензис оны Бас прокурор етіп тағайындады. Осы лауазымда ол 1967 жылғы конституциялық референдумда, аборигендердің мәртебесіне әсер ететін мәселеде маңызды рөл атқарды. 1965 жылғы 7 сәуірде Мензис кабинеті Конституцияның 127-бабын, жергілікті халықты халық санағынан шығаратын бапты жоюға тырысатынына шешім берді, бірақ мұндай шараға қатысты нақты жоспар немесе кесте әзірленбеді. 1965 жылғы тамызда Снедден 127-бапты жою, егер 51-баптың «әр штаттың аборигендерінен басқа» деген сөздері бірдей уақытта түзетілмесе, дұрыс емес екенін ұсынды. Оның ұсынысы қабылданбады, бірақ 1966 жылы Холт кабинетіне ұқсас ұсыныс жасағанда ол келісімге келді. 1967 жылғы 27 мамырда референдум өтті және ол үлкен қолдауға ие болды. Ол 1966–1969 жылдары Иммиграция министрі, ал 1969–1971 жылдары Еңбек және Ұлттық қызмет министрі болды. Бұл қиын қызмет оны Вьетнам соғысы үшін үкіметтің өте танымал емес міндеттеме саясатын басқаруға міндеттеді. 1967 жылы Гарольд Холттың қайтысынан кейін ол Либералдық партия төрағалығына үміткер болды, бірақ оның кандидатурасы жеңіл қабылданбады. Еңбек және Ұлттық қызмет министрі ретінде Снедден соғысқа қарсы және әскери қызметке қарсы наразылықтарға қатысты пікір білдірді. Бірінші мораторийге дейін ол парламентте шерушілерді «демократияны зорлап ұрып-соққан саяси бандиттер» деп сипаттады. 1971 жылы Снедден Уильям МакМахонның ұсынысымен Қаржы министрі болып тағайындалды және Либералдық партияның вице-төрағасы сайланды, осылайша ол партия басшылығына мұрагер атанды.
Оппозиция басшысы
1972 жылы МакМахон Гоуф Уитлэм басқаратын Еңбек партиясынан жеңілген кезде, Снедден оның орнына Либерал партиясының жетекшісі болып сайланды. Ол бесінші сайлауда Найджел Боуэннен бір дауыс айырмасымен жеңіске жетті. Снедден жаңа және көбірек "либералды" Либерал партиясын уәделеді, бірақ оның жеңіл салмақты бейнесі тоқтамады және көптеген либералдар оның Уитлэмді жеңе алмайды деп ойлады. Снедден 1974 жылы Уитлэм үкіметінің бюджетін тоқтату үшін Сенаттағы консерваторлық көпшілікті пайдалануға көндірілді. Уитлэм дереу 18 мамырға қос тарату сайлауын тағайындады, нәтижесінде ол азайған көпшілікпен қайтадан қызметке кірді. Еңбек партиясы "О, жоқ, Снедден емес!" слоганымен науқан жүргізді. Снедден жеңілісін мойындаудан бас тартып, өзін күлкіге қалдырды, баспасөз конференциясында: "Біз жеңілген жоқпыз. Үкімет құру үшін жеткілікті орындар жеңіп алмадық" деді. Сайлаудан кейін Малкольм Фрейзер басқаратын Либерал партиясының консервативтік қанаты Снедденнің жетекшілігіне қарсы шықты, бірақ ол аз айырмамен қайта сайланды. Уитлэмға қарсы ешқандай прогресс жасай алмағаннан кейін, Фрейзер екінші рет сынақ жасады және Снедден 1975 жылдың наурыз айында премьер-министрлікке ие болмаған Либерал партиясының алғашқы жетекшісі болып тағайындалды. Ол 1976 жылдың ақпанына дейін қатардағы депутат ретінде қызмет етті, содан кейін Фрейзер оның Палата спикері болып сайлануын қолдады.
Палата Төрағасы
Снедден 1976 жылғы 17 ақпанда 53 дауыспен бұрынғы спикер Гордон Скоулсты жеңіп, Өкілдер палатасының спикері болып сайланды. Ол 1978 жылғы 21 ақпанда 44 дауыспен Лейборист партиясының депутаты доктор Гарри Дженкинсті жеңіп, 1980 жылғы 25 қарашада 22 дауыспен доктор Дженкинсті тағы да жеңіп қайта сайланды. Ол Ұлыбританияның Лордтар палатасынан мұрагерлік алған толық түбі бар періште және мантадан тұратын ресми киімді киген Өкілдер палатасының соңғы спикері болды, оның пікірінше, бұл спикер лауазымының беделін қайта жаңартуға көмектеседі. Спикер ретінде Снедден лауазымның рөлін арттыруға және оның тәуелсіздігін нығайтуға ұмтылды. Ол спикердің Лордтар палатасының спикері сияқты бейтарап төреші ретінде танылуын қалады. 1979 жылы ол Вестминстер конвенцияларының кейбірін қабылдау жөніндегі ұсыныстарын баяндаған құжат жариялады, атап айтқанда, спикер бес жылдан жеті жылға дейін қызмет етеді, содан кейін отставкаға кетеді және мемлекеттік қызметте тағы қызмет етпейді, спикерге жалпы сайлауларда ірі саяси партиялар қарсылық көрсетпейді және спикер спикер болып тағайындалғаннан кейін өзінің партиясынан шығады. Снедден Парламенттің атқарушы биліктің ықпалына төтеп беру қабілетін күшейтуге тырысты. Оның пікірінше, Парламентке бөлінген қаражатты атқарушы билік бақылауы Парламенттің тәуелсіздігіне қайшы келеді, сондықтан ол 1976 жылы «Парламенттік бюджет» деген құжатты жазуға парламенттік қызметкерлеріне уәкілеттік берді. Кейін ол: «Мүшелердің тиімді жұмыс істеуі үшін қажетті деңгейді атқарушы билік шеше алмайтын жағдайға жол берілмеуі керек» деп жазды. Бұл 1982 жылы «Аппроприация (Парламенттік департаменттер)» заң жобасын енгізуге әкелді. Оның спикер ретіндегі ең есте қаларлық әрекеттерінің бірі 1982 жылғы ақпанда болды, онда Лейборист партиясының жетекшісі Боб Хоук сұрақтар сағатында сол кездегі премьер-министр Малкольм Фрейзерді «өтірікші» деп атады. Фрейзер Виктория штатында сол кезде жүргізілген екі бірлескен корольдік комиссия туралы сұраққа жауап берді. Фрейзер Виктория штатының оппозициялық көшбасшысы Джон Кейннің мәлімдемесін таңдап келтірді, бұл Хоукті Фрейзерді өтірікші деп атауға итермеледі. Снедден парламенттік тәртіпті сақтап, Хоукке ескертуін қайтаруды сұрады. Хоук бас тартқаннан кейін Снедден оның есімін атады және оны жұмыстан шығару туралы ұсыныс енгізілді. Снедден кейін былай деп жазды: «Парламентті жұмыс істемейтін жағдайға түсірген оның [Фрейзердің] әрекеті емес, оппозицияның жауабы емес, сыныптағы жағдай сияқты, ақылды бала өзіне қарсы шыққан көршісін ұрып, мұғалім көрген кезде». Оппозиция мүшелері сол кезде «өтірікші» деген сөзді ұран ретінде қолданды, бұл Снедденді әрбір мүшенің есімін бірінен соң бірі атауға мәжбүр етті. Палатаның сол күні жұмыс істемейтінін түсінгеннен кейін, ол Хоукті жұмыстан шығару туралы ұсынысты қараудан бас тартты. Фрейзер ашуланып, Снедденді Хоуктің ескертуін қайтаруын талап етуге немесе оның «жазасын» алуға қорқытуға тырысты. Снедден бас тартты және оны спикер ретінде алмастыратынына сенімді болды, бірақ Фрейзер Либералдық партияда Снедденді қызметінен алуға қолдауы жоқ екенін түсінгеннен кейін, ол келісімдік хабарлама жіберді. 1983 жылы Фрейзер үкіметінің жеңілісімен және доктор Гарри Дженкинс ағаның спикер болып сайлануымен Снедден 1983 жылғы 21 сәуірде Парламенттен кетті. Осылайша ол 1979 жылғы құжатының бір бөлігін сақтады. Ол Парламентте қалса, оны өзінен кейінгі спикердің шешімдері бойынша кеңес беруге шақыруы мүмкін деп санайды, бұл орынсыз, өйткені ол төрағалық етуді әлсіретеді. Ол: «Мен Вестминстер конвенциясына сәйкес, спикер креслодан кеткен кезде ол Палатадан кетеді деп жақсы білемін. Менің ойымша, бұл дұрыс» деді.
Кейінгі өмірі
Фрейзер үкіметі 1983 жылы Хоуктан жеңілгенде, Снедден дереу парламенттен кетіп қалды. Ол әйелі, Леди Снедденнен ажырасып, кейін атеросклероз және жүрек ауруларының салдарынан денсаулығы нашарлағандықтан қоғамдық өмірден шығып кетті. Снедден 1981 жылдан 1986 жылға дейін Мельбурн футбол клубының төрағасы, содан кейін Виктория футбол лигасының директоры және Австралия кәсіби бокс қауымдастығының демеушісі болды. Мельбурн газеті "The Truth" "Снедден жұмыста қаза тапты" деп жазды, ал "Сидней Морнинг Геральд" Снедденнің презерватив кигенін және "оның ішінде нәрсе болғанын" хабарлады.
Жеке өмір
Снедден 1950 жылдың 10 наурызында стоматолог-медбике Джой Форсайтқа үйленді. Оның қызы Фиона 1998 жылғы федералды сайлауда Мельбурн Порттары округінен Либералдық партиядан үміткерлігі сәтсіз аяқталғаннан кейін 2004 жылы Мельбурн қалалық кеңесіне сайланды. Ол 2008 жылы кеңеске қайта сайлануға түсті, бірақ орнын жоғалтты.
Құрметтер
Снедден 1978 жылдың қаңтарында Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің Командоры (KCMG) атанды. Ол 1972 жылы Ұлыбританияның Құпия Кеңесіне мүше етіп тағайындалды.