Галашилс (,/ɡ//æ//l//ə/'/ʃ//iː//ə//l//z/; , An Geal Àth) – Шотландия шекарасындағы, шамамен 12 600 тұрғыны бар қала. Атауы көбінесе "Гала" деп қысқартылады. Қала – тоқыма өнеркәсібінде бай тарихы бар, шекара аймағының маңызды сауда орталығы. Галашилс қаласында Хериот-Уатт университетінің Тоқыма және Дизайн мектебі орналасқан.
Galashiels (,/ɡ//æ//l//ə/'/ʃ//iː//ə//l//z/; , An Geal Àth) is a town in the Scottish Borders with a population of around 12,600. Its name is often colloquially shortened to "Gala". The town is a major commercial centre for the Borders region with extensive history in the textile industry. Galashiels is the location of Heriot Watt University's School of Textiles and Design.
Тарих
Қаланың батысында Пикттердің салған шұңқыры немесе Катрейл деп аталатын ежелгі қоршау бар. Ол оңтүстікке қарай көп шақырымға созылады, ал биіктігі мен ені әртүрлі. Бұл қоршаудың мақсаты туралы бір пікірге келмейді. Қаланың солтүстік-батыс жиегінде Торвудлиде тағы бір ежелгі орын орналасқан – темір дәуіріне жататын төбелік бекініс. Бұл бекіністің батыс бөлігінде Торвудли Брошы салынған, ол бастапқы бекіністің қорғаныс арықтарының үстінен өтеді. Римдіктер брокшты 140 ж.б.б., салынысымен бірге дерлік жойды. Қаланың гербінде ағаштан алхори жеп жатқан екі түлкі бейнеленген, ал ұраны – шотланд тілінде "soor plooms" деп айтылатын "Sour Plums". Бұл 1337 жылы болған оқиғаға сілтеме, онда ағылшын әскерлерінің тобы қаланың жанындағы жабайы алхори жинап жатқанда, кездейсоқ соғып қалған шотландтар оларды қырғынға ұшыратқан. Қаланың солтүстігіндегі төбеде орналасқан Бакхолм мұнарасы 1582 жылы салынды, бұл орынға бұрын 1570 жылы қиратылған мұнараның орнын басты. 1599 жылы Галашилс Бург Хартиясын алды, бұл оқиға 1930 жылдан бері әр жазда "Брау Лэдс жиналысы" арқылы тойланады, онда атты жауынгерлер қала көшелерімен шеру өткізеді. Галашилс Бург ғимараты шотландтық Ренессанс стилінде салынды және 1867 жылы аяқталды. Патон көшесіндегі жаттығу залы 19 ғасырдың соңында аяқталды. Тоқыма өнеркәсібі Галашилс халқының 19 ғасырдың басында 800 адамнан 1890 жылға қарай 19 553 адамға дейін өсуіне себеп болды. Қаланың диірмен тарихымен байланысты Милл Лейд қаланы Уитлендс жолындағы диірмендер орнынан Нетердейлге дейін, Уилдерхоу, Банк көшесі, фонтан және Теско/сауда орталығының жанынан өтіп байланыстырады.
To the west of the town, there is an ancient earthwork known as the Picts' Work Ditch or Catrail. It extends many miles south, and its height and width vary. There is no agreement about the purpose of the earthwork. There is another ancient site on the north western edge of the town, at Torwoodlee, an Iron Age hill fort, with a later broch known as Torwoodlee Broch built in the western quarter of the hill fort, and overlapping some of the defensive ditches of the original fort. The Romans destroyed the broch in 140 CE, soon after it was completed. The town's coat of arms shows two foxes reaching up to eat plums from a tree, and the motto is Sour Plums pronounced in Scots as soor plooms. This is a reference to an incident in 1337 when a raiding party of English soldiers were picking wild plums close to the town and were caught by Scots who came across them by chance and slaughtered them all. On a hillside to the north of the town, Buckholm Tower is a prominent structure that dates back to 1582 and replaced an earlier tower built on the same site but destroyed around 1570. In 1599, Galashiels received its Burgh Charter, an event celebrated every summer since the 1930s, by the "Braw Lads’ Gathering", with riders on horseback parading through the town. Galashiels Burgh Chambers were designed in the Scottish Renaissance style and completed in 1867. The Paton Street drill hall was completed in the late 19th century. The textile trade caused Galashiels' population to increase dramatically from 800 residents at the start of the nineteenth century to 19,553 by 1890. A connection with the town's mill history, the Mill Lade, still links the town from near the site of mills at Wheatlands Road, to Netherdale, via Wilderhaugh, Bank Street, the Fountain and next to the Tesco/retail development Street.
Басқару
Галашильс үшін жергілікті мемлекеттік қызметтерді Шотландияның шекаралық кеңесі қамтамасыз етеді. Қаланы қамтитын қоғамдық кеңес те бар. Галашильс 1599 жылы барондық бург мәртебесін алды, ал 1868 жылы полиция бург болып құрылды. Альберт Плейстегі Галашильс Бург ғимараты 1867 жылы салынған. 1889 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңына сәйкес 1890 жылы сайланған округтік кеңестер құрылғанда, белгілі бір талаптарға жауап беретін бургтар округтік кеңестердің бақылауындағы аумақтан шығарылды. Галашильс пен Селкиркшир округі кеңесі арасында осы талаптар Галашильске қатысты ма, жоқ па деген дау туды. Сотқа жүгінілді, және Шотландияның Жоғарғы соты Галашильс өз істеріне толық жауапты екенін, Селкиркшир округі кеңесінде өкілдік құқығына ие болмауы керек екенін және округтік кеңес оған салық салмайтындығын анықтады. 1930 жылғы жергілікті басқару реформасы Галашильс бургін округтік кеңестің басқаруына бағындырды, қала шағын бург ретінде қайта жіктеліп, көптеген функцияларын округтік кеңеске берді. 1975 жылы 1973 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңы бойынша Шотландиядағы жергілікті басқару реформаланды. Бургтар мен округтер әкімшілік бірліктер ретінде таратылып, олардың орнына екі деңгейлі жүйе – жоғары деңгейдегі аймақтар және төменгі деңгейдегі аудандар енгізілді. Осылайша Галашильс Шекаралар аймағындағы Эттрик және Лаудердейл ауданының құрамына кірді. Эттрик және Лаудердейл аудандық кеңесі Галашильс Бург ғимаратын штаб-пәтері ретінде пайдаланды. 1996 жылғы жергілікті басқару реформасы аймақтар мен аудандарды жойды, содан бері Галашильс Шотландияның шекаралық кеңесімен басқарылуда.
Local government services for Galashiels are provided by the Scottish Borders Council. There is also a community council covering the town. Galashiels was designated a burgh of barony in 1599 and later became a police burgh by 1868. Galashiels Burgh Chambers on Albert Place was built in 1867. When elected county councils were created in 1890 under the Local Government (Scotland) Act 1889, burghs which met certain criteria were excluded from the area under the control of the county councils. There was disagreement between Galashiels and Selkirkshire County Council as to whether these criteria applied to Galashiels. The case went to court, and the Scottish Supreme Court found that Galashiels was entirely responsible for its own affairs and should neither be represented on nor taxed by Selkirkshire County Council. Further local government reform in 1930 brought the burgh of Galashiels within the area controlled by the county council, with the town being reclassified as a small burgh, ceding most of its functions to the county council. In 1975, local government across Scotland was reformed under the Local Government (Scotland) Act 1973. The burghs and counties were abolished as administrative areas and replaced with a two tier system of upper tier regions and lower tier districts. Galashiels therefore became part of the Ettrick and Lauderdale district within the Borders region. Ettrick and Lauderdale District Council used Galashiels Burgh Chambers as its headquarters. Further local government reform in 1996 abolished the regions and districts, since when Galashiels has been administered by Scottish Borders Council.
Мәдениетте
Роберт Бернс Галашиел туралы екі өлең жазды, "Sae Fair Her Hair" және "Braw Lads". Соңғысы қала тұрғындары жыл сайын "Жаралы жігіттер" жиынында орындайды. Сэр Уолтер Скотт өзінің үйін, Эбботсфордты, Галашилден Твид өзенінің арғы бетіне салды. Сер Уолтер Скотт жолы, Моффаттан Кокбернспатқа дейінгі ұзақ жол, Галашиелден өтеді. Галашилс тұрғындары мен басқа шекаралық қалалардың, әсіресе Шотландия шекарасындағы екінші үлкен қала Хавик тұрғындары арасында жақсы ниетті бәсекелестік бар. Галашиелс тұрғындары өздерінің қарсыластарын көбінесе "ласты Хавик" деп атайды, ал "Тэри" деген атпен белгілі Хавик тұрғындары Галашиелс тұрғындарын "ақшасыз мерктер" дейді, көбінесе олардың қаласы су құбырына соңғы болып қосылғандықтан, тұрғындары дәретхана ретінде қаптарды пайдалануға мәжбүр болған. Галашильс қаласында "Coulters Candy" атты танымал шотланд әнінің авторы да өмір сүрген. Роберт Колтарт қалада тоқымашы болған, сонымен қатар жақын маңдағы Мелроуз қаласында тәттілер жасаған. Ән жарнама ретінде жазылған және BBC-де орындалғанда "Қантты тәтті" деп аталған. Ән көбінесе хорының бірінші жолымен танымал: "Алли, балли, алли балли би". Колтарт 1890 жылы қайтыс болды. Қазір Базар алаңында Колтарттың ескеркіші тұр. 1985 жылғы Marillion тобының "Kayleigh" хиті Галашиелсте болған оқиғалардан шабыттанды, өйткені топтың жетекші вокалисі Фиш өзінің жас кезінде қалада біраз уақыт өткізген. 2012 жылы Шотландия шекаралық кеңесі базар алаңын әннің мәтіндерімен жазылған тақтайшалармен қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді. Фиш сол жылдың соңында алаңды ресми түрде қайта ашты. 2021 жылдың 21 тамызында Галашилсте £6.7 миллиондық Шотландияның Ұлы кестесі орталығы ашылды, онда әлемдегі ең ірі кестелердің және қоғамдық өнер жобаларының бірі орналасқан. Шотландияның Ұлы кестесін Шотландияның 1000-нан астам адамы қолмен тігіп, оны жасалған алты жыл ішінде елдің айналасына көрсету үшін алып кетті, бұл идея Эдинбургте туған жазушы Александр Макколл Смиткіге тиесілі, ол Шотландия тарихын баяндайтын кесте жасауды көздеген. Жаңа галерея, келушілер орталығы, кафе және шеберхана кеңістігі құрылды және ашылу күні бас тігуші Дори Уилкидің қатысуымен Макколл Смит 160-шы және соңғы кесте панелін ашты. Павильон кинотеатры 1922 жылы кинотеатр, би залы және театр ретінде ашылды, бастапқыда Playhouse деп аталды. 1960-шы жылдары зал бинго залына айналдырылды. Ғимарат 1990-шы жылдардың басында қайта жаңартылды, оның бастапқы арт-деко фасады қалпына келтірілді. Қазір ол төрт экранды кинотеатр.
Robert Burns wrote two poems about Galashiels, "Sae Fair Her Hair" and "Braw Lads". The latter is sung by some of the townsfolk each year at the Braw Lads Gathering. Sir Walter Scott built his home, Abbotsford, just across the River Tweed from Galashiels. The Sir Walter Scott Way, a long distance path from Moffat to Cockburnspath, passes through Galashiels. There is some largely good hearted rivalry between some of the Galashiels townsfolk and those of other border towns, particularly Hawick, the next largest town in the Scottish Borders. Galashiels' citizens often refer to their rival as dirty Hawick while the 'Teries' retort that Galashiels's residents are pail merks, supposedly because their town was the last to be plumbed into the mains water system and so residents had to rely on buckets as toilets. Galashiels was also home to the author of the famous Scottish song, "Coulters Candy". Robert Coltart was a weaver in the town, but also made confectionery in nearby Melrose. The song was created as an advertisement and hence was renamed "Sugar Candy" when played by the BBC. The song is possibly better known by the first line of its chorus "Ally, bally, ally bally bee". Coltart died in 1890. A statue of Coltart now stands in the Market Square. The 1985 Marillion hit single Kayleigh was partially inspired by events that took place in Galashiels as the band's lead singer, Fish, spent some time in the town in his earlier years. In 2012, the Scottish Borders Council undertook work to revamp the Market Square with lyrics of the song inscribed into the paving slabs. Fish officially reopened the square on completion later that year. A new £6.7m Great Tapestry of Scotland Centre opened in Galashiels on 21 August 2021, to house one of the world’s largest tapestries and community arts projects. The Great Tapestry of Scotland was hand stitched by over 1,000 people across Scotland and had been taken for display around the country throughout its six years' creation, the original brainchild of Edinburgh born author Alexander McCall Smith, whose vision it was to create a tapestry telling the history of Scotland. The new purpose built gallery, visitor centre, café and workshop space has been created and, on the opening day, saw the 160th and final tapestry panel revealed by chief stitcher Dorie Wilkie, accompanied by McCall Smith himself. The Pavilion Cinema in Market Street opened in 1922 as a cinema, dance hall and theatre, originally named the Playhouse. The auditorium was converted to a bingo hall in the 1960s. The building was refurbished in the early 1990s, with its original art deco façade being restored. It is now a four screen cinema.
Көлік
1969 жылы Шотландия шекарасын ұлттық теміржол желісіне қосатын тарихи Уэверли желісі, Ұлыбритания теміржолдарындағы жалпы қысқартулардың бір бөлігі ретінде жабылды. Бұл жабылу аймаққа теміржолды қайтару үшін басталған, ешқашан тоқтамаған науқанға әкелді. Ұзақ жылдар бойы күрес жүргізуден кейін, 2006 жылы Шотландия Парламенті «Уэверли темір жолы (Шотландия)» заңын қабылдады, ол қызметті ішінара қалпына келтіруге рұқсат берді. Галашилсті Эдинбургпен байланыстыратын жаңа Шекаралық теміржол, Мидлотианда төрт жаңа станса және Шотландия шекараларында үш жаңа станса салды. Бастапқы желінің көп бөлігі сақталды, сонымен қатар 48 шақырым (30 миль) жаңа теміржол желісі салынды. Жобаның құны 294 миллион фунт стерлингке бағаланды және 2015 жылдың қыркүйек айында аяқталды, ал 9 қыркүйекте Патшайым ресми түрде ашты. Галашилс теміржол станциясынан пойыздар әр жарты сағат сайын, ал кешке және демалыс күндері сағат сайын жүреді. Твидбанк пен Эдинбург арасындағы сапар бір сағаттан кем уақыт алады. Қалада сондай-ақ, ескі автобус станциясының орнына салынған, теміржол станциясының жанында орналасқан, жаңадан ашылған Ауысу орталығы да бар. Онда кафе бар, ал жоғарғы қабаттарында бизнес және ұйымдарға жалға берілген кеңселер орналасқан. Сондай-ақ, дәретхана, балаларға арналған бөлмелер және саяхат ақпараты бойынша көмек көрсету орталығы да бар.
In 1969, the historic Waverley Line, which connected the Scottish Borders to the national rail network, was closed as part of a wider series of cuts to British Railways. The closure led to a campaign for a return of rail to the region that never diminished. Following years of campaigning, in 2006, the Waverley Railway (Scotland) Act was passed by the Scottish Parliament, which authorised a partial restoration of the service. The new Borders Railway, which links Galashiels with Edinburgh, saw four new stations built in Midlothian and three in the Scottish Borders. For most of the route, the original line was followed with 30 mile (48 km) of new railway line built. The project is estimated to have cost £294 million and was completed in September 2015, with the formal opening on 9 September by the Queen. Trains from Galashiels railway station run every half hour going down to hourly in the evening and on Sundays. Journey times between Tweedbank and Edinburgh take less than one hour. The town also has a recently opened Interchange building which replaces the old bus station and is also situated next to the railway station. It has a café, and upstairs has office space that has been leased to businesses and organizations. It also has toilet and baby changing facilities, and a travel helpdesk.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC Scotland және ITV Border ұсынады. Телевизия сигналы Селкирк және жергілікті қайталағыш хабар таратушылардан алынады. Жергілікті радиостанциялар: 93.5 FM-де BBC Radio Scotland, 96.8 FM-де Greatest Hits Radio Scottish Borders және North Northumberland, сондай-ақ 106.5 FM-де хабар тарататын TD1 Radio – қоғамдық радиостанция. «Border Telegraph» және «Southern Reporter» қаланың жергілікті газеттері.
Local news and television programmes are provided by BBC Scotland and ITV Border. Television signal are received from the Selkirk and the local relay transmitters. Local radio stations are BBC Radio Scotland on 93.5 FM, Greatest Hits Radio Scottish Borders and North Northumberland on 96.8 FM and TD1 Radio, a community based radio station that broadcast on 106.5 FM. The Border Telegraph and Southern Reporter are the town's local newspapers.
Қайта дамыту
Қаланың халқы салыстырмалы түрде аз болғанына қарамастан, 2000-шы жылдардың басында көптеген жаңа құрылыстар пайда болды, олардың ішінде Asda, Boots дәріханасы, Halfords, Marks & Spencer, Matalan, McDonald's, Next, Subway шағын азық дүкені және Tesco Extra бар. Бұл құрылыстардың көпшілігі бұрынғы диірмендер мен өнеркәсіптік аймақтардың орнында салынған, ал басқа қолданыстан шыққан диірмендер тұрғын үйлерге қайта жарақталып, пайдалануға берілді.
Despite the town's relatively low population, the early 2000s saw many new developments, including Asda, Boots pharmacy, Halfords, Marks & Spencer, Matalan, McDonald's, Next, Subway fast food outlet and Tesco Extra. Most of these are on former mill and industrial estate sites, while other disused mills have been converted to living accommodations.
Ерекше жерлер немесе жергілікті ерекшеліктер
Қалада Глазит шіркеуі орналасқан, оның жоғалып кету қаупі бар, бірақ High Street, Botany Lane және Roxburgh Street көшелеріндегі диірмендер мен дүкендердің арасында әлі де тұр. Недердейлде Гала RFC және Гала Фэйриден Роверс клубтары орналасқан, футбол және регби стадиондары бірімен бірі тікелей іргелес жатыр. Футбол клубының басты трибунасы 1963 жылы жақын орналасқан Гаттонсайдтағы Питер Уомерслидің жобасы бойынша салынған. Брутализм стиліндегі консольдік бетон құрылымы қазір А санатындағы ескерткіш ретінде қорғалады.
The town is home to the Glasite church, in danger of being lost, but still standing sandwiched between mills and shop buildings on High Street, Botany Lane and Roxburgh Street. Netherdale is home to Gala RFC and Gala Fairydean Rovers, with the football and rugby stadiums adjoining each other at one end. The football club's main stand was built in 1963 to designs by Peter Womersley, based in nearby Gattonside. The cantilevered concrete structure, in the Brutalist style, is now protected as a Category A listed building.
Климат
Галашильс мұхиттық климатқа ие. Дегенмен, биік орналасқандығы және теңізден қашықтығы салдарынан, мұндағы қыстар Эдинбург, Данбар және Эймут сияқты жағалаудағы жерлерге қарағанда суықтап, жаздары сәл жылы болады. Қар қыста жиі жауады және орташа қыста жер бетін жылына 38 күнге жуық жабады.
Galashiels has an oceanic climate. However, due to its elevated position and distance from the sea, it has colder winters and slightly warmer summers than coastal places such as Edinburgh, Dunbar and Eyemouth. Snow is also much more common in winter, and covers the ground for an average of 38 days a year in an average winter.