Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фрэнсис Дрейк басқарған кеме "Алтын құс" – 1577 және 1580 жылдар аралығында әлемді айналып келген Фрэнсис Дрейктің кемесі. Бұл кеме бастапқыда "Пеликан" деп аталған, бірақ Дрейк 1578 жылы саяхатының ортасында оны өз демеушісі, сэр Кристофер Хэттонның құрметіне қайта атады. Хэттонның гербінде алтын елік (қызыл елік ұрғашысы) бейнеленген. Хэттон Дрейктің әлемдік саяхатын қаржылаған маңызды тұлғалардың бірі болды. Лондон қаласында, Темзаның оң жағалауында, теңізге шығуға жарамды толық көлемді қайта жасалған кемесі орналасқан.
Ship captained by Francis Drake
Golden Hind was a galleon captained by Francis Drake in his circumnavigation of the world between 1577 and 1580. She was originally known as Pelican, but Drake renamed her mid voyage in 1578, in honour of his patron, Sir Christopher Hatton, whose crest was a golden hind (a female red deer). Hatton was one of the principal sponsors of Drake's world voyage. A full sized, seaworthy reconstruction is in London, on the south bank of the Thames.
Тарих
Елизавета I Фрэнсис Дрейк мырзаны Магеллан бұғазы арқылы Оңтүстік Американы айналып өту және одан әрі жағалауды зерттеу мақсатындағы экспедицияның басшысы ретінде ішінара демеушілік етті. Патшайымның қолдауы тиімді болды; Дрейк өзіне және патшайымға пайда әкелуге, сондай-ақ испандарға мүмкіндігінше зиян келтіруге ресми рұқсат алды. Бұл ағылшын-испан соғысының бастауы болды. Теңізге шығар алдында Дрейк патшайыммен алғаш рет бетпе-бет кездесті, ол оған: «Бізге келген түрлі зияндар үшін Испания патшасынан кек алуға қуаныштымыз» деді. Экспедицияның негізгі мақсаты – «сауда жасауға қолайлы жерлерді табу» болды. Алайда, Дрейк Елизаветаның бейресми қолдауымен жекеменшік пират ретінде әрекет етті. «Алтын Хинд» кемесінің құрылысы испандықтар салған «Виктория» кемесінің үлгісімен жасалған, ол әлемді айналып өткен алғашқы кеме болды. Ол «16 ғасырдың ортасындағы карактан галеонға өтетін кезеңдегі» әскери кеме ретінде сипатталады және салмағы шамамен 120 тоннаны құрады. Дрейк бастапқыда кемесін «Пеликан» деп атады, бірақ 1578 жылдың 20 тамызында оның құрметіне, өзінің меценаты, сэр Кристофер Хаттонның отбасылық гербінде бейнеленген «Алтын Хинд» деп қайта атады. 1577 жылдың желтоқсанында бес кішкентай кемемен және 164 адамдық экипажбен теңізге шықты, ал 1578 жылдың басында Бразилия жағалауына жетті. 1579 жылдың 1 наурызында, Тынық мұхитында, Эквадор жағалауында «Алтын Хинд» испандық «Нуэстра Сеньора де ла Консепсьон» галеонына қарсы шығып, оны басып алды. Бұл галеонға дейін тартылған ең ірі олжаға ие болды: 360 000 песодан астам (2017 жылы шамамен 480 миллион фунт стерлингке тең). Олжаны ауыстыруға алты күн кетті, оның ішінде 26 тонна күміс, жарты тонна алтын, фарфор, зергерлік бұйымдар, монеталар және әшекейлер бар еді. 1580 жылдың 26 қыркүйегінде Фрэнсис Дрейк кемесімен Плимут портына кірді, ал бастапқы 80 адамдық экипаждың 56-сы қалды. Кеме Трематон қамалында патшайымның күзетшілерінің қадағалауымен түсірілді. Соңғы олжаға Дәмдеуіш аралдарынан әкелінген алты тонна қара бұрыш та кірді, сол кезде оның салмағы алтынмен тең болды. Олжаның жартысынан астамы коронаға тиді – оның үлесі кем дегенде 160 000 фунт стерлингті құрады: «оның барлық мемлекеттік қарызын өтеуге және Левант үшін жаңа сауда компаниясына инвестициялау үшін 40 000 фунт стерлинг қалдыруға жетеді. Оның және басқа инвесторлардың кірісі әр 1 фунт стерлингке 47 фунт стерлингтен астам немесе 4700% құрады». Дрейктің әлемді айналып өтуінен кейін «Алтын Хинд» кемесі Лондонның Депфорд кемежайында көпшілікке қойылды. Кеме 1580 жылдан 1650 жылға дейін, Елизавета қайтыс болғаннан кейін 45 жыл бойы сол жерде тұрды, содан кейін кеме шіріп, бөлшектелді. 1668 жылы Депфордтағы дүкендердің сақшысы Джон Дэвис Камбервелл «Алтын Хиндтің» қалған ең жақсы ағашынан қазір Дрейк креслосы деп аталатын орындық жасады, ол Оксфорд университетінің Бодлеян кітапханасына сыйға тартылды, онда ол әлі де сақтаулы (Бакленд Аббаттың Бірыңғай залында оның көшірмесі бар, Девон, Дрейктің үйі және қазір Ұлттық Трастқа тиесілі). Лондонның Middle Temple Hall-ындағы «шкаф» деп аталатын үстел де «Алтын Хинд» ағашынан жасалған деп есептеледі. «Шкафтың» үстіне Middle Temple мүшелерінің тізімі қойылған, жаңа мүшелер адвокаттыққа шақырылғанда оған қол қояды. Кеменің шамдары Middle Temple Hall вестибюліне ілінді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жойылды.
Queen Elizabeth I partly sponsored Sir Francis Drake as the leader of an expedition intended to pass around South America through the Strait of Magellan and to explore the coast that lay beyond. The queen's support was advantageous; Drake had official approval to benefit himself and the queen and cause the maximum damage to the Spaniards. This eventually culminated in the Anglo–Spanish War. Before setting sail, Drake met the queen face to face for the first time and she said to him, "We would gladly be revenged on the King of Spain for divers injuries that we have received." The explicit object was to "find out places meet to have traffic." Drake, however, acted as a privateer, with unofficial support from Elizabeth. The design of the Golden Hind was based on the Spanish built nao Victoria, the first ship to circumnavigate the world, and is described as a "mid 16th century warship during the transition from the carrack to the galleon," and weighed about 120 tons. He first named his flagship Pelican, but renamed her Golden Hind on 20 August 1578 to honour his patron, Sir Christopher Hatton, whose family crest was a golden hind. He set sail in December 1577 with five small ships with a complement of 164 and reached the Brazilian coast in early 1578. On 1 March 1579, now in the Pacific Ocean, off the coast of Ecuador, Golden Hind challenged and captured the Spanish galleon Spanish ship Nuestra Señora de la Concepción. This galleon had the largest treasure captured to that date: over 360,000 pesos (equivalent to around £480m in 2017). The treasure took six days to transship and included 26 tons of silver, half a ton of gold, porcelain, jewellery, coins, and jewels. On 26 September 1580, Francis Drake sailed his ship into Plymouth Harbour with 56 of the original crew of 80 left aboard. The ship was unloaded at Trematon Castle nearby, supervised by the Queen's guards. The final treasure also included six tons of cloves from the Spice Islands, at the time worth their weight in gold. Over half of the proceeds went to the crown her share of the treasure came to at least £160,000: "enough to pay off her entire government debt and still have £40,000 left over to invest in a new trading company for the Levant. Her return, and that of other investors, was more than £47 for every £1 invested, or 4,700%." After Drake's circumnavigation, Golden Hind was maintained for public exhibition at the dockyard at Deptford, London. The ship remained there from 1580 to around 1650, 45 years after Elizabeth had died, before the ship eventually rotted away and was broken up. In 1668, the keeper of the stores at Deptford, John Davies of Camberwell, had the best remaining timber of Golden Hind made into a chair now called the Drake Chair which was presented to the Bodleian Library at the University of Oxford, where it remains (with a replica in the Great Hall, Buckland Abbey, Devon, Drake's home and now maintained by the National Trust). A table, known as the cupboard, in the Middle Temple Hall, London is also reputed to have been made from the wood of Golden Hind. Upon the cupboard is placed the roll of members of Middle Temple, which new members sign when they are called to the Bar. The ship's lantern was hung in the vestibule of Middle Temple Hall, but was destroyed during the Second World War.
Эсекс
Алтын құйрықтың көшірмесі Питер Панның ойын алаңында (қазіргі Әдебиет аралы ойын-сауық паркі), Саутхенд-он-Си, Эссекс округінде салынды. Ол 1947 жылы салынды және 1949 жылы балауыз мүсіндермен бірге ашылды. 1992 жылға қарай келушілер саны азайды, және күтіп ұстау шығындарының өсуімен қатар ағаш құрылысты күрделі жөндеу қажеттігі оның 1997 жылы жабылуына себеп болды. Кеме 2013 жылы бұзылған Қарақұйрықтың "Кара ананың кек алуы" көшірмесімен ауыстырылды.
A replica of Golden Hind was constructed at Peter Pan's Playground (now Adventure Island adventure park), Southend on Sea, Essex. It was constructed in 1947 and opened in 1949 together with a waxworks. By 1992, attendances had dropped, and combined with rising maintenance costs with the need for a major renovation to the wooden structure caused its closure in 1997. The ship was replaced by a replica of Blackbeard's Queen Anne's Revenge, which was demolished in 2013.
Девон
"Алтын Гинд" кемесінің көшірмесі 1963 жылдан бері Девон графтығындағы Бриксем теңіз портында тұрақты түрде орналасқан. Бұл, "Сэр Фрэнсис Дрейк" телесериалында пайдаланылғаннан кейін болды, ол Торбей және Дартмут шығанақтарында түсірілген. Телесериалда қолданылған кеме көшірмесін салу киностудияға 25 000 фунт стерлинг тұрды, ол артқы галереясы мен зеңбірек палубасы жоқ, ал бұрын балық аулау қайығы болған. Кеме 1987 жылы Дартмутқа жөндеуге сүйретіліп бара жатқанда қатты толқында батып, құтқару мүмкін болмады. 1988 жылы екінші көшірмесі аяқталды және жыл сайын мыңдаған туристер келіп көреді. Қазіргі кеме, болат баржа негізінде жасалған, толық өлшемде емес және теңізге шыға алмайды.
A replica of Golden Hind has been permanently moored in the harbour of the sea port of Brixham in Devon since 1963 following its use in the TV series Sir Francis Drake, which was filmed in and around the bays of Torbay and Dartmouth. The replica ship used in the TV series cost the film studio £25,000 to construct had no rear gallery or gun deck and was a converted fishing boat. The ship sank in heavy seas whilst under tow in 1987 to Dartmouth for restoration and could not be saved. A second replica was completed in 1988 and stands in the harbour being visited by thousands of visitors annually. The current vessel based on a steel barge is not full size and could never sail.
Қазіргі күн
"Алтын Хинде" кемесі дәстүрлі әдістермен Девонның Аппледор қаласында салынды және 1973 жылы суға жіберілді. "Алтын Хинде" үш жылдық зерттеу және құрылыс жұмыстарының нәтижесі болды. Содан бері ол 225 000 км-ден астам қашықтыққа жүзіп өтті. 1974 жылдың соңында Плимуттен алғашқы сапарына шығып, 1975 жылдың 8 мамырында Сан-Францискоға жетті. 1979 жылы ол "Шогун" мини-сериалын түсіру үшін Жапонияға барды, содан кейін айналып Ұлыбританияға оралды. 1981-1984 жылдары Англияда орналасып, білім беру мұражайы ретінде құрылды. 1984-1985 жылдары Британ аралдарын аралап, Атлантика мұхитын кешіп, Кариб теңізіндегі Сент-Томасқа жетті. 1986 жылы Панама каналы арқылы Ванкуверге өтіп, Expo86 көрмесіндегі Marine Plaza-ның басты тартылысы болды. 1987 жылы АҚШ жағалау қалалары бойынша турне бастады, екі жыл Тынық мұхитының жағалауында өткізді. 1988 жылдың соңында Панама каналы арқылы қайтадан өтіп, АҚШ-тың шығанақтары мен шығыс жағалауларындағы порттарды аралады. 1992 жылы Ұлыбританияға оралды және келесі төрт жыл бойы Еуропа порттарын аралады. 1996 жылдан бері Лондонның Саутварк ауданындағы Банксайдтағы Сент-Мэри Овери докқа орналастырылған, ол қазір көпшілікке ашық және түрлі білім беру бағдарламаларын ұсынады.
Golden Hinde, a full size reconstruction of the ship, was built by traditional methods in Appledore, Devon, and launched in 1973. Golden Hinde was the result of three years research and construction. Since then, she has travelled more than 140,000 miles (225,000 km). She sailed from Plymouth on her maiden voyage in late 1974, arriving on 8 May 1975 in San Francisco. In 1979, she sailed to Japan to make the miniseries Shōgun, after which she returned to the UK having completed a circumnavigation. Between 1981 and 1984, she was berthed in England and was established as an educational museum. In 1984–85, she sailed around the British Isles and then crossed the Atlantic to St Thomas in the Caribbean. In 1986, she passed through the Panama Canal to sail on to Vancouver, where she was the main attraction in the Marine Plaza at Expo86. In 1987, she began a tour of US coastal cities, spending two years on the Pacific coast. In late 1988, she passed back through the Panama Canal to continue port visits on the Gulf and east coasts of the US. In 1992, she returned home to the UK and spent the next four years visiting ports in Europe. Since 1996, she has been berthed at St Mary Overie Dock, in Bankside, Southwark, London, where she is open to the public and hosts a range of educational programmes.
1920-шы жылдар
Агата Кристи ұсынғандай, 1924 жылғы Британ империясы көрмесінде "Алтын құйрық" көшірмесі балалар ойын алаңының бір бөлігі ретінде орналастырылды.
A replica of Golden Hind formed part of the children's playground at the 1924 British Empire Exhibition, on the recommendation of Agatha Christie.