Кіріспе

Фрэнсис Дрейк басқарған кеме "Алтын құс" – 1577 және 1580 жылдар аралығында әлемді айналып келген Фрэнсис Дрейктің кемесі. Бұл кеме бастапқыда "Пеликан" деп аталған, бірақ Дрейк 1578 жылы саяхатының ортасында оны өз демеушісі, сэр Кристофер Хэттонның құрметіне қайта атады. Хэттонның гербінде алтын елік (қызыл елік ұрғашысы) бейнеленген. Хэттон Дрейктің әлемдік саяхатын қаржылаған маңызды тұлғалардың бірі болды. Лондон қаласында, Темзаның оң жағалауында, теңізге шығуға жарамды толық көлемді қайта жасалған кемесі орналасқан.

Тарих

Елизавета I Фрэнсис Дрейк мырзаны Магеллан бұғазы арқылы Оңтүстік Американы айналып өту және одан әрі жағалауды зерттеу мақсатындағы экспедицияның басшысы ретінде ішінара демеушілік етті. Патшайымның қолдауы тиімді болды; Дрейк өзіне және патшайымға пайда әкелуге, сондай-ақ испандарға мүмкіндігінше зиян келтіруге ресми рұқсат алды. Бұл ағылшын-испан соғысының бастауы болды. Теңізге шығар алдында Дрейк патшайыммен алғаш рет бетпе-бет кездесті, ол оған: «Бізге келген түрлі зияндар үшін Испания патшасынан кек алуға қуаныштымыз» деді. Экспедицияның негізгі мақсаты – «сауда жасауға қолайлы жерлерді табу» болды. Алайда, Дрейк Елизаветаның бейресми қолдауымен жекеменшік пират ретінде әрекет етті. «Алтын Хинд» кемесінің құрылысы испандықтар салған «Виктория» кемесінің үлгісімен жасалған, ол әлемді айналып өткен алғашқы кеме болды. Ол «16 ғасырдың ортасындағы карактан галеонға өтетін кезеңдегі» әскери кеме ретінде сипатталады және салмағы шамамен 120 тоннаны құрады. Дрейк бастапқыда кемесін «Пеликан» деп атады, бірақ 1578 жылдың 20 тамызында оның құрметіне, өзінің меценаты, сэр Кристофер Хаттонның отбасылық гербінде бейнеленген «Алтын Хинд» деп қайта атады. 1577 жылдың желтоқсанында бес кішкентай кемемен және 164 адамдық экипажбен теңізге шықты, ал 1578 жылдың басында Бразилия жағалауына жетті. 1579 жылдың 1 наурызында, Тынық мұхитында, Эквадор жағалауында «Алтын Хинд» испандық «Нуэстра Сеньора де ла Консепсьон» галеонына қарсы шығып, оны басып алды. Бұл галеонға дейін тартылған ең ірі олжаға ие болды: 360 000 песодан астам (2017 жылы шамамен 480 миллион фунт стерлингке тең). Олжаны ауыстыруға алты күн кетті, оның ішінде 26 тонна күміс, жарты тонна алтын, фарфор, зергерлік бұйымдар, монеталар және әшекейлер бар еді. 1580 жылдың 26 қыркүйегінде Фрэнсис Дрейк кемесімен Плимут портына кірді, ал бастапқы 80 адамдық экипаждың 56-сы қалды. Кеме Трематон қамалында патшайымның күзетшілерінің қадағалауымен түсірілді. Соңғы олжаға Дәмдеуіш аралдарынан әкелінген алты тонна қара бұрыш та кірді, сол кезде оның салмағы алтынмен тең болды. Олжаның жартысынан астамы коронаға тиді – оның үлесі кем дегенде 160 000 фунт стерлингті құрады: «оның барлық мемлекеттік қарызын өтеуге және Левант үшін жаңа сауда компаниясына инвестициялау үшін 40 000 фунт стерлинг қалдыруға жетеді. Оның және басқа инвесторлардың кірісі әр 1 фунт стерлингке 47 фунт стерлингтен астам немесе 4700% құрады». Дрейктің әлемді айналып өтуінен кейін «Алтын Хинд» кемесі Лондонның Депфорд кемежайында көпшілікке қойылды. Кеме 1580 жылдан 1650 жылға дейін, Елизавета қайтыс болғаннан кейін 45 жыл бойы сол жерде тұрды, содан кейін кеме шіріп, бөлшектелді. 1668 жылы Депфордтағы дүкендердің сақшысы Джон Дэвис Камбервелл «Алтын Хиндтің» қалған ең жақсы ағашынан қазір Дрейк креслосы деп аталатын орындық жасады, ол Оксфорд университетінің Бодлеян кітапханасына сыйға тартылды, онда ол әлі де сақтаулы (Бакленд Аббаттың Бірыңғай залында оның көшірмесі бар, Девон, Дрейктің үйі және қазір Ұлттық Трастқа тиесілі). Лондонның Middle Temple Hall-ындағы «шкаф» деп аталатын үстел де «Алтын Хинд» ағашынан жасалған деп есептеледі. «Шкафтың» үстіне Middle Temple мүшелерінің тізімі қойылған, жаңа мүшелер адвокаттыққа шақырылғанда оған қол қояды. Кеменің шамдары Middle Temple Hall вестибюліне ілінді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жойылды.

Эсекс

Алтын құйрықтың көшірмесі Питер Панның ойын алаңында (қазіргі Әдебиет аралы ойын-сауық паркі), Саутхенд-он-Си, Эссекс округінде салынды. Ол 1947 жылы салынды және 1949 жылы балауыз мүсіндермен бірге ашылды. 1992 жылға қарай келушілер саны азайды, және күтіп ұстау шығындарының өсуімен қатар ағаш құрылысты күрделі жөндеу қажеттігі оның 1997 жылы жабылуына себеп болды. Кеме 2013 жылы бұзылған Қарақұйрықтың "Кара ананың кек алуы" көшірмесімен ауыстырылды.

Девон

"Алтын Гинд" кемесінің көшірмесі 1963 жылдан бері Девон графтығындағы Бриксем теңіз портында тұрақты түрде орналасқан. Бұл, "Сэр Фрэнсис Дрейк" телесериалында пайдаланылғаннан кейін болды, ол Торбей және Дартмут шығанақтарында түсірілген. Телесериалда қолданылған кеме көшірмесін салу киностудияға 25 000 фунт стерлинг тұрды, ол артқы галереясы мен зеңбірек палубасы жоқ, ал бұрын балық аулау қайығы болған. Кеме 1987 жылы Дартмутқа жөндеуге сүйретіліп бара жатқанда қатты толқында батып, құтқару мүмкін болмады. 1988 жылы екінші көшірмесі аяқталды және жыл сайын мыңдаған туристер келіп көреді. Қазіргі кеме, болат баржа негізінде жасалған, толық өлшемде емес және теңізге шыға алмайды.

Қазіргі күн

"Алтын Хинде" кемесі дәстүрлі әдістермен Девонның Аппледор қаласында салынды және 1973 жылы суға жіберілді. "Алтын Хинде" үш жылдық зерттеу және құрылыс жұмыстарының нәтижесі болды. Содан бері ол 225 000 км-ден астам қашықтыққа жүзіп өтті. 1974 жылдың соңында Плимуттен алғашқы сапарына шығып, 1975 жылдың 8 мамырында Сан-Францискоға жетті. 1979 жылы ол "Шогун" мини-сериалын түсіру үшін Жапонияға барды, содан кейін айналып Ұлыбританияға оралды. 1981-1984 жылдары Англияда орналасып, білім беру мұражайы ретінде құрылды. 1984-1985 жылдары Британ аралдарын аралап, Атлантика мұхитын кешіп, Кариб теңізіндегі Сент-Томасқа жетті. 1986 жылы Панама каналы арқылы Ванкуверге өтіп, Expo86 көрмесіндегі Marine Plaza-ның басты тартылысы болды. 1987 жылы АҚШ жағалау қалалары бойынша турне бастады, екі жыл Тынық мұхитының жағалауында өткізді. 1988 жылдың соңында Панама каналы арқылы қайтадан өтіп, АҚШ-тың шығанақтары мен шығыс жағалауларындағы порттарды аралады. 1992 жылы Ұлыбританияға оралды және келесі төрт жыл бойы Еуропа порттарын аралады. 1996 жылдан бері Лондонның Саутварк ауданындағы Банксайдтағы Сент-Мэри Овери докқа орналастырылған, ол қазір көпшілікке ашық және түрлі білім беру бағдарламаларын ұсынады.

1920-шы жылдар

Агата Кристи ұсынғандай, 1924 жылғы Британ империясы көрмесінде "Алтын құйрық" көшірмесі балалар ойын алаңының бір бөлігі ретінде орналастырылды.