Өкпе ауруларында естілетін үрлеу дыбыстары: себептері, түрлері (құрғақ, ылғалды), базальды және екі жақты құрғақ дыбыстар. Аускультация арқылы анықталады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тыныс жолдарының патологиялық жағдайларымен байланысты тыныс дыбыстары
Respiratory sounds associated with abnormal lung conditions
Сыңғырлау – тыныс жолдары ауруы бар адамның бірінші немесе екі өкпесінен дем алу кезінде, кейде дем шығару кезінде естілетін сыңғырлаған, дірілдеген немесе тітіркенген дыбыстар. Олар көбінесе тек стетоскоп арқылы ("аускультация бойынша") естіледі. Өкпедегі сыңғырлау – бұрын раль деп аталған, қалыптан тыс тыныс дыбыстары. Екі жақты сыңғырлау – екі өкпеде де сыңғырлаудың болуын білдіреді. Базальды сыңғырлау – өкпенің төменгі бөлігінен немесе оның жанынан шығатын сыңғырлау. Бибазальды сыңғырлау, сондай-ақ екі жақты базальды сыңғырлау деп те аталады, – сол және оң өкпенің төменгі бөлігінде естілетін сыңғырлау. Сыңғырлаудың себебі – дем шығару кезінде сұйықтық, эксудат немесе жеткіліксіз ауа толудан құлдыраған кішкентай тыныс жолдары мен альвеолалардың "ашылуы". Сыңғырлау пневмония, ателектаз, өкпе фиброзы, жедел бронхит, бронхоэктаз, жедел тыныс жетіспеушілігі синдромы (ЖТЖС), интерстициалды өкпе аурулары немесе торакотомиядан кейін немесе метастаздарды жоюдан кейін байқалады. Сол жаққа орналасқан жүрек жеткіліксіздігі салдарынан туындаған өкпе ісігі де сыңғырлауға себеп болуы мүмкін.
Crackles are the clicking, rattling, or crackling noises that may be made by one or both lungs of a human with a respiratory disease during inhalation, and occasionally during exhalation. They are usually heard only with a stethoscope ("on auscultation"). Pulmonary crackles are abnormal breath sounds that were formerly referred to as rales. Bilateral crackles refers to the presence of crackles in both lungs. Basal crackles are crackles apparently originating in or near the base of the lung. Bibasal crackles, also called bilateral basal crackles, are crackles heard at the bases of both the left and right lungs. Crackles are caused by the "popping open" of small airways and alveoli collapsed by fluid, exudate, or lack of aeration during expiration. Crackles can be heard in patients with pneumonia, atelectasis, pulmonary fibrosis, acute bronchitis, bronchiectasis, acute respiratory distress syndrome (ARDS), interstitial lung disease or post thoracotomy or metastasis ablation. Pulmonary edema secondary to left sided congestive heart failure can also cause crackles.
Терминология
Рене Леннек қазіргі кездегі râles сөзін ("сыңғырлау", "аунау" және басқа да сөздермен аударылған) енді "іріңдеу" деп аталатын қосымша тыныс дыбыстарын сипаттау үшін қабылдады. Ол оларды күнделікті мысалдармен сипаттады, мысалы, "кішкентай құстардың сайрауы", "ыстық табақта тұздың сыңғырлауы", "жартай құстың құйқылдауы" және т.б. Бірақ ол көп ұзамай бұл терминді пациенттерінің алдында қолдана алмайтынын түсінді, себебі ол le râle de la mort ассоциациясын тудырады, ол "өлім сыңғырлауы" деп аударылады, мұндай дыбыс өлімге таяған адамдар секреттің тазалануын тоқтатып, шығаратын шу. Сондықтан төсек басында ол латын сөзін rhonchus қолданды, бұл бастапқыда "қырылдау" дегенді білдіреді. Бұл оның аудармашысы Джон Форбске толық түсініксіз болды, ал терминология 1830 жылдары Форбстың Леннектің "De L'Auscultation Mediate" еңбегінің ағылшын тіліне аудармасы жарық көргеннен кейін өте шатастырылған. Рâle сөзін аударудың қиындығы 1820 жылы Леннектің еңбегіне жасалған британдық шолуда аталып өткен. Ағылшын тіліндегі rales және rhonchi терминологиясы 1977 жылға дейін өзгермелі болды, ол кезде Американың Торакалық қоғамы мен Американың Көкірек дәрігерлері колледжі стандарттауды енгізді. Нәтижесінде, râles термині қолданудан алынып, оның орнына crackles ұсынылды. Rales термині әлі де ағылшын тіліндегі медициналық әдебиетте жиі кездеседі, бірақ ATS/CHEST нұсқауларын ескере отырып, crackles қолдану ұсынылады.
René Laennec adopted the existing word râles (which has been translated as "rattles", 'groans" and otherwise) to describe the added breath sounds that are now referred to as "crackles". He described them using unusual daily examples, such as "whistling of little birds", "crackling of salt on a heated dish", "cooing of the woodpidgeon", etc., but he soon realized that he was unable to use the term in front of his patients because it conjured the association of le râle de la mort, which translates to "the death rattle", the noise that people who are about to die make when they can no longer clear secretions. Therefore, at the bedside, he used the Latin word rhonchus, which originally meant a 'snore'. That was not clearly understood by his translator, John Forbes, and the terminology became very confusing after the publication in the 1830s of Forbes's English translation of Laennec's De L'Auscultation Mediate. The difficulty of translating râle itself had been remarked upon in a British review of Laennec's work in 1820. The terminology of rales and rhonchi in English remained variable until 1977, when a standardization was established by the American Thoracic Society and American College of Chest Physicians. As a result, the term râles was abandoned, and crackles became its recommended substitute. The term rales is still common in English language medical literature, but cognizance of the ATS/CHEST guidelines calls for crackles.
Дыбыс
Крекстер – бұл кішкентай тыныс жолдарының жарылып ашылуынан туындайтын, музыкалық емес, қысқа мерзімді дыбыстар. Олар тыныс алу фазасында, тыныс шығару фазасына қарағанда жиірек естіледі, бірақ тыныс шығару кезінде де пайда болуы мүмкін. Крекстер көбінесе ұсақ, орташа және ірі болып сипатталады. Оларды пайда болу уақытына қарай да жіктеуге болады: ұсақ крекстер әдетте кеш дем алу кезінде, ал ірі крекстер ерте дем алу кезінде естіледі. Ұсақ крекстер жұмсақ, жоғары жиілікті және өте қысқа болады. Бұл дыбысты құлаққа жақын жерде шашты саусаралардың арасында домалатып немесе бас бармақ пен көрсету саусағын ылғалдандырып, құлаққа жақын ажырату арқылы имитациялауға болады. Олардың пайда болуы көбінесе интерстициалдық процесті, мысалы, өкпе фиброзын немесе жүрек жеткіліксіздігін көрсетеді. Интерстициалдық өкпе фиброзынан шығатын дыбыстар липучканы (Velcro) ашқанға ұқсайды. Ірі крекстер ұсақ крекстерге қарағанда дауысы қаттырақ, жиілігі төмен және ұзақтығы ұзақ болады. Олардың пайда болуы көбінесе бронхоэктазия сияқты тыныс жолдарының ауруын көрсетеді. Сондай-ақ оларды бір жақты немесе екі жақты, құрғақ немесе ылғалды/сулы деп сипаттауға болады.
Crackles are caused by explosive opening of small airways nonmusical, and brief. Crackles are more common during the inspiratory than the expiratory phase of breathing, but they may be heard during the expiratory phase. Crackles are often described as fine, medium, and coarse. They can also be characterized as to their timing: fine crackles are usually late inspiratory, whereas coarse crackles are early inspiratory. Fine crackles are soft, high pitched, and very brief. This sound can be simulated by rolling a strand of hair between one's fingers near the ears or by moistening one's thumb and index finger and separating them near the ears. Their presence usually indicates an interstitial process, such as pulmonary fibrosis or congestive heart failure. The sounds from interstitial pulmonary fibrosis have been described as sounding like opening a Velcro fastener. Coarse crackles are somewhat louder, lower in pitch, and last longer than fine crackles. Their presence usually indicates an airway disease, such as bronchiectasis. They can also be described as unilateral or bilateral, as well as dry or moist/wet.
Қатысқан диагноздар
Қалқылдаулар көбінесе кіші бронхтардың, бронхиолалардың және альвеолалардың қабынуымен немесе инфекциясымен байланысты. Жөтелден кейін тазармайтын қалқылдаулар жүрек жеткіліксіздігіне, өкпе фиброзына немесе жедел тыныс жетіспеушілік синдромына байланысты өкпе ісінуіне немесе альвеолалардағы сұйықтыққа нұсқауы мүмкін. Жөтелгеннен кейін ішінара жойылған немесе өзгерген қалқылдаулар бронхоэктазияны көрсетуі мүмкін.
Crackles are often associated with inflammation or infection of the small bronchi, bronchioles, and alveoli. Crackles that do not clear after a cough may indicate pulmonary edema or fluid in the alveoli due to heart failure, pulmonary fibrosis, or acute respiratory distress syndrome. Crackles that partially clear or change after coughing may indicate bronchiectasis.
Байқаушылар арасындағы сәйкестік
2016 жылы Еуропалық тыныс алу қоғамы аускультация нәтижелерінің аудиовизуалды жазбаларын тыңдаған әртүрлі дәрігерлердің зерттеуі туралы хабарлады, және бақылаушылар арасындағы келіспеушіліктер талданды. Зерттеу көрсеткендей, жалпы сипаттамалар егжей-тегжейлі сипаттамалардан гөрі жақсы сәйкес келді.
In 2016, the European Respiratory Society reported on a study of various physicians listening to audiovisual recordings of auscultation findings and interobserver variation was analyzed. The study found that broad descriptions agreed better than detailed descriptions.