Еуропалық қызылқұйрық торғай (Melanocorypha calandra) – Жерорта теңізі маңында және Иран, Ресейде қоныстайтын құс. Таксономиясы, этимологиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Каландра сайрақ (Melanocorypha calandra) немесе еуропалық каландра сайрағы Жерорта теңізі маңындағы жылы белдеулерде және шығысқа қарай Түркия арқылы Солтүстік Иран мен Оңтүстік Ресейге дейін көбейеді. Одан шығысқа қарай оның туысы – екідақты сайрақ кездеседі.
The calandra lark (Melanocorypha calandra) or European calandra lark breeds in warm temperate countries around the Mediterranean and eastwards through Turkey into northern Iran and southern Russia. It is replaced further east by its relative, the bimaculated lark.
Таксономия және жүйелеу
Каландра ларығы бастапқыда Алауда туысына жатқызылған. Қазіргі кездегі Melanocorypha туысы көне грек тіліндегі melas, "қара", және koruphos сөзінен шыққан. Бұл терминді ежелгі авторлар қазір белгісіз бір құсқа қолданған, бірақ оны korudos, "ларық" деген сөзбен шатастырған. "Calandra" атауының түпнұсқасы – kalandros, бұл құстың көне грекше атауы. Екі дақты ларық кейде каландра ларығы деп те аталады.
The calandra lark was originally placed in the genus Alauda. The current genus name, Melanocorypha is from Ancient Greek melas, "black", and koruphos a term used by ancient writers for a now unknown bird, but here confused with korudos, "lark". "Calandra"' derives ultimately from kalandros the Ancient Greek name for this bird. The bimaculated lark is also sometimes termed as the calandra lark.
Сипаттама
Бұл ірі, күшті ескірген торғай, ұзындығы 17,5–20 см. Жерде қарапайым көрінеді, жоғары жағы негізінен сұрғылт қоңыр жолақты, төменгі жағы ақ, кеуде жанында ірі қара дақтары бар. Оның басынан өтетін ақ жолағы (суперцилиумы) бар. Ұшқанда қысқа, кең қанаттары мен қысқа, ақ жиекті құйрығы көрінеді, қанаттарының асты қараңғы болады. Қанаттары мен құйрығының пішіні шығысқа қарай таралған туыс түрлерінен айырмашылығы. Оның әні көкқұйрықтың әнінен ақырын орындалған нұсқасына ұқсайды.
This is a large, robust lark, 17.5–20 cm long. It is an undistinguished looking species on the ground, mainly streaked greyish brown above and white below, and with large black patches on the breast sides. It has a white supercilium. In flight it shows short broad wings, which are dark below, and a short white edged tail. The wing and tail patterns are distinctions from its more easterly relatives. The song is like a slower version of that of the skylark.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл құс негізінен ареалының батысында қоныстанады, бірақ Ресейдегі осы шағын құстың популяциясы көшіп-қонып жүреді, қыс айларында Арабия түбегі мен Египетке дейін оңтүстікке қарай ұшып кетеді. Батыс Еуропаға өте сирек заңғырық болып келеді. Бұл құс ашық егістіктерде және далаларда мекендейді. Ұясын жерге салады, 4–5 жұмыртқа туады. Тамағы – тұқымдар, көбейтілу маусымында жәндіктермен қосады. Көбейтілу маусымынан тыс уақытта топтап жүреді.
It is mainly resident in the west of its range, but Russian populations of this passerine bird are more migratory, moving further south in winter, as far as the Arabian peninsula and Egypt. It is a very rare vagrant to western Europe. This is a bird of open cultivation and steppe. Its nest is on the ground, with 4–5 eggs being laid. Food is seeds supplemented with insects in the breeding season. It is gregarious outside the breeding season.
Мінез-құлық және экология
Бұл түр ашық жазықтарда, далалар мен жайылымдардан бастап, кең аумақты құрғақ астық егістіктеріне және тығыз шөп жамылғысы бар нағыз далаға дейін қоныстанады. Жерорта теңізі бассейнінде негізінен құрғақ жайылымдар мен құрғақ егістіктерде кездеседі. Егістік жерлерде ол егістіксіз қалған жерлерді, ұзақ мерзімді егістіксіздіктерді және егістік шеттерін жақсы көреді, сондай-ақ суарылмаған бұршақ және арпа егістіктерін таңдайды. Бұл түр моногамды және сәуірдің басынан шілдеге дейін жұмыртқа салады. Ұясы шөп сабақтары мен кішкентай жапырақтардан жасалады, жұмсақ материалмен төселген және жер бетіндегі шағын ойысқа, көбінесе шөп түбіне салынған. Бір ұяда әдетте үштен алтыға дейін жұмыртқа болады (de Juana and Suárez 2004). Оның тамақтануы маусымдық: жазда көбінесе жәндіктермен, ал қыста тұқымдар мен шөп түбірлерімен қоректенеді. Жерорта теңізіндегі популяциялар тұрақты, күзде және қыста үлкен топтарға бірігеді (Snow and Perrins 1998, de Juana and Suárez 2004). Шығыс популяциялары көшпенді немесе жартылай көшпенді (de Juana and Suárez 2004).
This species occupies open plains, from steppes and pastures to extensive dry cereal cultivations and true steppe with dense grass cover. In the Mediterranean Basin it is mainly found in dry pastures and dry cultivations. In cultivated areas, it prefers fallows, long fallows and field edges and to a lesser extent sown fields, selecting unirrigated legumes and barley fields. The species is monogamous and lays eggs from early April to July. The nest is made from grass stems and small leaves, lined with softer material and built in a shallow depression on the ground, often under a tussock. Clutches are usually three to six eggs (de Juana and Suárez 2004). Its diet is seasonal, feeding mostly on insects in the summers and seeds and grass shoots in the winter. Mediterranean populations are resident, forming large flocks in the autumn and winter (Snow and Perrins 1998, de Juana and Suárez 2004). Eastern populations are migratory or partially migratory (de Juana and Suárez 2004).
Мәдениетте
Бұл ән адам құлағына соншалықты әуенді естіледі, сол себепті бұрын каландра лақуасы өмір сүретін аймақта кең таралған қызғылт құс болған. Мысалы, тосканалық мақалда "Canta come una calandra" деп айтылады, яғни "құс сияқты ән салады", ал испандық "Romance del prisionero" балладасында оның әні – тұтқынның таң атып жатқанын білудің жалғыз жолы.
The song is considered so musical to human ears that the calandra lark was formerly a popular cagebird in its range. It is mentioned in, for instance, the Tuscan proverb "Canta come una calandra", he or she sings like a lark, and the Spanish ballad "Romance del prisionero", where its song is the only way the prisoner knows when day breaks.