Кіріспе

Адамдарда және басқа сүтқоректілерде құйрық жасушасы (адамдарда құйрық бүршігі немесе құйрық дөңгелегі) – омыртқаның қаудағы бөлігіндегі дифференциацияланбаған жасушалардың жиынтығы. Жұлынның қаудағы ұшы алғашқы нейруляциядан кейін қалыптаса бастайды, бұл оның жұлынның бас бөлігі қалыптасқаннан кейін дамитынын көрсетеді. Нейруляциядан кейін қаудағы құйрық ішкі қуысты дамыта отырып, нейроцеле түзіле бастайды. Содан кейін екіншілік нейруляция жүзеге асады, онда ми жоғарылығы (medullary cord) пайда бола бастайды және ақырында люменді құрайтын көптеген қуыстармен толады. Бастапқы және екіншілік нейруляциядан пайда болған қуыстар бірігіп, үздірілмейтін бір қуыс түзеді. Адамдардағы құйрық жасушасының қалыптасуы туралы әлі де пікірталас жүріп жатыр, оның көптеген қуыстардан немесе бастапқы нейруляциядан пайда болған нейроцеленің жалғасуынан дамитыны туралы аргументтер айтылуда. Құйрық жасушасы ақырында дифференциацияланып, түрлі сакральдық құрылымдарға, мысалы, әртүрлі жүйке ұштарына және жұлынның конустық бөлігіне (conus medullaris) айналады.

Аурудың пайда болуындағы рөлі

Қас жасушасы массасы омыртқа жонына байланысты көптеген аурулар мен аномалияларда маңызды рөл атқарады. Оның қатысатын аномалияларының бірі – жасырын омыртқа дизрафизмдері. Бұл типтегі аномалиялар қас массасында қалыптасқан нақты құрылымдардан туындайды. Мысалы, қас массасының дұрыс дифференциацияланбауы омыртқа дизрафизміне алып келуі мүмкін. Омыртқа дизрафизмінің бір мысалы – қас регрессия синдромы. Қас регрессия синдромымен ауыратын науқастарда аномалияның көлемі құйрық сүйегі мен шанақтың жартылай жетілмеуінен бастап, параличқа және салдарынан ішек пен несеп шығару функциясының бұзылуына дейін әртүрлі болуы мүмкін. Бұл аномалия қас жасушасы массасының дұрыс дифференциацияланбауынан дұрыс дамымауынан туындауы мүмкін және қас регрессия синдромының белгілерінің бірі сакральдық агенез болып табылады. Қас жасушасы массасының дамуынан туындайтын аномалиялардың тағы бір класына қас дисгенезі жатады, ол сакральдың деформациялануы немесе жоқ болуы, немесе омыртқа жоны мен оған қосымша органдар жүйелерінің бұзылуы сияқты аномалияларды қамтиды. Бұл классқа кіретін аномалиялардың арасында Куррарино синдромы және сиреномелия бар. Бұл генетикалық ақаулар жүктілік диабеті бар аналардың туған балаларында жиірек кездеседі. Бұл тенденция экстрацеллюлярлық матрицадағы морфогенездің маңызды элементтерінің тежелуіне немесе аномальды hox генінің болуына байланысты болуы мүмкін. Бұл аномалияларды ультрадыбыспен (УЗИ) алдын ала болжауға болады.