Кіріспе
Эссекс класты ұшақ тасымалдаушы USS Philippine Sea (CV/CVA/CVS 47, AVT 11) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 24 кемесінің бірі және Филиппин теңізі шайқасының құрметіне аталған алғашқы кеме. Ол 1945 жылдың 5 қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Кентукки губернаторының әйелінің демеушілігімен суға түсірілді. Қызметінің барысында Philippine Sea алғаш рет Атлант мұхитында қызмет етті, Жерорта теңізіне бірнеше рет жіберілді, сондай-ақ "Highjump" операциясы аясында Антарктидаға саяхат жасады. Корей соғысы басталғанда Корей түбегіне жіберілген ол Біріккен Ұлттар Ұйымының құрлық әскерлерін қолдау үшін авиациялық шабуылдар жасады, алдымен Пусан периметрі шайқасында, содан кейін Инчхонға түсу және Сеул шайқасының екінші кезеңінде. Кейіннен ол Қытайдың күтпеген шабуылы мен Чосин суқоймасы жорығы кезінде БҰҰ әскерлеріне көмек көрсетті. Соғыс кезінде Philippine Sea Кореяға үш рет барды және қызметі үшін тоғыз шайқас жұлдызымен марапатталды. Қызметінің қалған бөлігінде ол негізінен Сан-Диего және Сан-Францискодан жұмыс істеді, алыс Шығысқа бірнеше рет жіберілді және суастына қарсы күрес кемесі ретінде қайта классификацияланды. 1958 жылдың 28 желтоқсанында қызметтен босатылып, 1970 жылы металл тескілеуге сатылды.
USS Philippine Sea (CV/CVA/CVS 47, AVT 11) was one of 24 s of the United States Navy, and the first ship to be named for the Battle of the Philippine Sea. She was launched on 5 September 1945, after the end of World War II, and sponsored by the wife of the Governor of Kentucky. During her career, Philippine Sea served first in the Atlantic Ocean and saw several deployments to the Mediterranean Sea as well as a trip to Antarctica as a part of Operation Highjump. Sent to the Korean Peninsula at the outbreak of the Korean War, she sent aircraft in support of United Nations ground troops, first during the Battle of Pusan Perimeter and then during the Inchon Landings and the Second Battle of Seoul. She subsequently supported UN troops during the surprise Chinese attack and the Chosin Reservoir Campaign. Philippine Sea saw three tours to Korea during the war, receiving nine battle stars for her service. For the remainder of her service, she operated primarily out of San Diego and San Francisco, seeing several deployments to the Far East and being redesignated an anti submarine warfare carrier. She was decommissioned on 28 December 1958 and sold for scrap in 1970.
Құрылыс
Филиппин теңізі – екінші дүниежүзілік соғыс үшін салынған ең ірі және көптеген капиталдық кемелердің соңғысы болды. CV 47 1943 жылғы маусымда Valley Forge және Iwo Jima кемелерімен бірдей тапсырыс берілді. Кеме 1943 жылғы наурыздан бастап өндіріске түскен «ұзын корпус» дизайндарының бірі еді. Бұл «ұзын корпус» нұсқасы су сызығынан жоғары қасбеттің «клипер» пішіндес болуын қамтиды. Артық реке және кеңею екі төрттік орнатым үшін палуба кеңістігін қамтамасыз етті; бұл кемелердегі ұшу палубасы да жақсырақ ату бұрыштарын алу үшін алдыңғы бөлігінен сәл қысқартылды. 1942 жылдан кейін салынған Essex класындағы кемелердің ішінде тек Bon Homme Richard бастапқы «қысқа корпус» дизайнын сақтады. Кейінгі кемелер «ұзын қасбетті кемелер», «ұзын корпус тобы» немесе «Тикондерога класы» деп аталды. Алайда, АҚШ Әскери-теңіз күштері Essex класының ұзын және қысқа корпустары арасында ешқандай айырма жасаған жоқ және соғыстан кейінгі жөндеулер мен жаңартуларды екі топқа да бірдей қолданды. Басқа «ұзын корпус» Essex класындағы авианосецтер сияқты, Филиппин теңізінің жалпы ұзындығы 271 метр, ені 28 метр және суға бату тереңдігі 12 метрді құрады. Essex класындағы басқа кемелер сияқты, ол төрт екі және төрт бірлік орнатымда орналасқан он екі 127 мм (5 дюйм) калибрлі екі мақсатты зеңбіректермен, сондай-ақ сегіз төрттік Bofors 40 мм зеңбіректермен және Oerlikon 20 мм зеңбіректердің өзгеретін санымен қаруландырылды. Кеме құрылысы 1945 жылғы жаз бойына жалғасты, бірақ Филиппин теңізі V E күніне дейін аяқталмады. Кеме 5 қыркүйекте, яғни Жеңіс күнінен және Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан кейін бірнеше күн өткен соң суға түсірілді. Оны Кентукки штатының губернаторы Альберт «Хэппи» Чандлердің әйелі қадірлеген. Кеме 30 қыркүйекте порттан шығып, Норфолк, Вирджинияға жолда жаттығуларға кірісті. CVG 20 командирі Роберт М. Милнер 1 қазан күні Bearcat ұшағымен авианосецтен алғашқы ұшуды жасады. Филиппин теңізі 12 қазан күні Норфолк кеме құрылыс шебінен Куба суларына бағыт алды, онда 20 қарашаға дейін CVG 20-ның Grumman F8F Bearcats және Curtiss SB2C Helldivers үшін қысқартылған сынақ сапары мен жаттығулар жүргізілді. Филиппин теңізі 8 қаңтарда Панама каналы арқылы өтіп, 10 қаңтарда Балбоадан өтті. 12 қаңтарда кеме экваторды әсем салтанатпен кесіп өтті, бірақ 22 қаңтарда HO3S 1 ұшқыштың қателігінен жоғалды, бірақ экипаж құтқарылды. Екі күннен кейін ол 68-ші жедел топтың қалған кемелерімен кездесті. Кеме 29 қаңтарда станцияға келді, Кіші Америкадан 660 миль (1062 км) қашықтықта, ал келесі бірнеше күнде Антарктиканы зерттеу үшін R4D ұшақтарын ұшырды. Коммодор Уильям М. Хоукс және Берд экспедицияларын бастау үшін Филиппин теңізінен ұшақпен түсті. Ұшақтары кеткеннен кейін Филиппин теңізі Куонсетке қайтып келді, 22 ақпанда Балбоадан өтіп, 27 ақпанда портқа қайта келді. Ол 1 шілдеге дейін аймақта теңіз сынақтарын жалғастырды, содан кейін жөндеуге Нью-Джерси штатындағы Грейвсенд шығанағына келді. Ол 1947 жылғы 15 қарашаға дейін Нью-Йорк кеме құрылыс шебінде және Нью-Джерси штатының Байон қаласында жөндеуден өтті, содан кейін 1948 жылғы ақпан айына дейін Куонсет және Гуантанамо шығанағы маңында сынақтар мен жаттығулар жүргізді. Сол айда ол 4-ші авианосец дивизиясының флагманы болды, ал адмирал Ральф Е. Дженнингс 4 ақпанда оның бортында штаб-пәтерін құрды. 20 ақпанда ол вице-адмирал Форрест Шерманның 6-шы флотының құрамында Жерорта теңізіндегі алғашқы рейс үшін шықты. Онда ол 85 сағат түнгі операцияларды қоса алғанда, 8534 сағат ұшу уақытын тіркеді. 26 маусымда ол Куонсетке қайтып келді. 1949 жылғы қаңтарда Филиппин теңізі адмирал Джозеф Дж. Кларктың басшылығымен 4-ші авианосец дивизиясына оралды және Жерорта теңізінде тағы бір тур үшін 7-ші авианосец тобын қабылдады, оның ұшақ құрамы ұқсас болды. Ол 4 қаңтарда Midway авианосецімен және көмекші кемелермен бірге жолға шықты. Онда ол британдық флоттың авианосектерімен бірлескен жаттығулар өткізді. Сол күзде кеме Кариб теңізіне қайта оралды, жаңа жаңартуларымен сынақтан өтті, бұл жолы 1-ші авианосец тобымен. Жыл бойы ол Солтүстік Атлантикада флоттық жаттығуларды жалғастырды және авианосецтерде жұмыс істеу қабілетін тексеру үшін жаңа реактивті қозғалтқышты ұшақтарды сынады.
Корей соғысы
1950 жылғы 25 маусымда Корей соғысы басталғанда «Филиппин теңізі» кемесі Перл-Харбор әскери-теңіз базасына бағытталды. 5 шілдеде ол Гавайи суларына 11-ші әуе топтарымен бірге, Vought F4U Corsair истребитель-бомбалаушыларының төрт эскадрильясын алып ұшып кетті. Кеме 24 шілдеде Жапонияға аттанды. Перл-Харбордан шығып, «Филиппин теңізі» батыс Тынық мұхитында толық жылдамдықпен жүзіп, 4 тамызда Окинаваға жетті. Осы кезеңде ол Бірінші әуе тасымалдаушылар дивизиясының басқаруын қабылдады. «Вэлли Фордж» бауырласы шілде айында келген болатын, ал «Филиппин теңізі» Кореяға жеткен үшінші әуе тасымалдаушы болды. «Филиппин теңізі» Кореяға жеткен кезде БҰҰ күштері әуе және теңіз кеңістігінде басымдық алған еді. «Филиппин теңізі» 1 тамызда Корея суларына жетті. Алғашқы шабуылдар Солтүстік Кореяның байланыс желілерін нысанаға алу үшін жоспарланған, бірақ Пусан периметрі маңындағы шайқастың қарқындылығы тасымалдаушыны майдан шебіндегі әскерлерге тікелей әуеден қолдау көрсетуге мәжбүр етті. Олар сондай-ақ, миссиялар кезінде байқалған Солтүстік Кореяның қайықтары, көпірлері және бөгеттері сияқты мүмкіндіктерді де нысанаға алды. «Филиппин теңізі» «Вэлли Фордж» кемесімен бірлесіп, кем дегенде біреуі әрдайым ұшақтарды ұшырып отыруын қамтамасыз ететін үздіксіз әрекет ету кезеңіне қойылды. 31 тамызда Ұлы Нактонг шабуылы басталғаннан кейін екі тасымалдаушы 263 рет шабуылға шықты. Кеме Масан шайқасында Масанды қорғауға шабуыл жасады, бұл аймақтан 322 км қашықтықта болса да. Кеме Солтүстік Кореяның шабуылдары кезінде Масан аймағын қолдау үшін 1 қыркүйекте жартыаралдың оңтүстік шетіне қарай жүзіп кетті. 77-ші жедел топтың басқа тасымалдаушыларымен бірге «Филиппин теңізі» қыркүйек айында Солтүстік Кореяның бақылауындағы Сеулге дейінгі теміржол және байланыс орталықтарын нысанаға алды. Бұл шабуылдар Солтүстік Кореяның назарын Инчхонға шабуылға дайындалып жатқан БҰҰ күштерінен аудару мақсатында жасалған алдау жоспарының бір бөлігі болды. Сары теңізде орналасқан «Филиппин теңізі» Инчхон мен Вулмидоға операция «Хромит» дайындығы ретінде көптеген әуе шабуылдарын жасады. Осы кезеңде «Боксер» кемесі оған қосылды. Олар 230-ға жуық кеме мен жүздеген ұшақтан тұратын әскерге қосылды. 1950 жылғы 17 қыркүйекте «Филиппин теңізінің» палубасынан Grumman F9F 2 Panthers ұшақтары ұшып шықты. VF 112 эскадрильясының аға сержанты Эдвард Д. Джексон кіші Солтүстік Кореяның астанасы Пхеньянға жақын жердегі әуеайлақты бомбалауға жіберілген топқа басшылық етті. Оның қанатында Дэйл И. Кроу аға сержанты ұшып жүрді. Әуеайлақ жанып, қираған советтік соғыс машиналарын аралап жатқан шөптесін жер ғана екен. Локомотивті бомбалап, өртке тоғыстырғаннан кейін, ұшақтар солтүстікке бұрылып, Хан өзенімен төмен қарай ұшып кетті. Көп ұзамай Джексон 75-ке жуық қайықты байқады. Кемедегі «жолаушылардан» оқ ату басталғанда, Кроу Джексонды төмен қарай шабуылдап, 20 мм-лік зеңбіректермен көптеген шағын кемелерді қиратты. Шабуылдан кейін екі ұшақ та AGL 50 футтан (15 м) биікке көтеріле бастады. Содан кейін Джексон Хан өзені арқылы созылған болат сымдарға ұшып түсті, олар төмен ұшатын ұшақтарды «киімге ілгісіздей» тоқтатуға арналған еді. «Panther» сымдарды жіптей жыртып жіберді, бірақ сырғанақ сымдар оң қанатты ұстап, қанаттың ұшындағы жанармай багын жарып, шатырдан өтіп, алдыңғы және бүйір терезелерін қиратты. Соққыдан Джексон есінен танып, бетіне ауыр жарақат алды. Джексон есін жиып, Плексигластың сынықтары мен қаннан соқыр болып қалды. Кроу өзінің басшысын Сары теңізге қарай жетелесе де, Джексон санасынан айнып барады. Оң қанаты зақымдалғандықтан сол жақ қанаты төменге түсірілген «Panther» кемеге жақындады және LSO Lt. j. g. «Les» Bruestle көмегімен Ялу өзенінен ұзақ шегіну кезінде төрт тасымалдаушының «Panthers», «Skyraiders» және «Corsairs» Чосин су қоймасында тұтқындалған X корпусына жақыннан әуе көмегін көрсетті. «Филиппин теңізінде» суық ауа райы қиындық туғызса да, кеме әскерлерді су қоймасынан эвакуациялауға тырысқан кезде қолдауды жалғастырды, содан кейін Хуннамға шегіну жолын тазартты. Ұшушылар жүздеген ұшақпен көмек көрсетті, өйткені 150,000 БҰҰ әскерлері мен азаматтық тұрғындар эвакуацияланды, содан кейін портты жойды. 1950 жылдың қалған бөлігі мен 1951 жылдың басында ол БҰҰ әскерлері кері шегінген кезде олардың алға жылжуын баяулатамын деп үміттеніп, 38-ші параллельдің айналасында қытай күштеріне қарсы көптеген шабуылдар жасады. Тек жөндеу мен демалыс үшін қысқа уақытқа тоқтағаннан кейін, тасымалдаушы қытайлық нысаналарға қарсы көптеген шабуылдарды жалғастырды. 25 ақпанда 77-ші жедел топтың басқаруы «Вэлли Фордж» кемесіне берілді. Осы кезеңде суық ауа райы операцияларды қиындатты және қарлы борандар оларды толығымен тоқтатты. Осы кезеңде Кореядағы майдан желісі көбінесе тұрақталды, сондықтан кеме өзінің ұшақтарын стратегиялық нысаналарға, соның ішінде 23 маусымда «Боксер», «Принстон» және «Бон Хом Ричард» кемелерімен бірлесіп жасалған Суй Хо бөгетіне шабуылдарға бағыттады, сондай-ақ Пхеньян қаласындағы нысаналарға шабуылдар жасады. «Филиппин теңізі» 1952 жылдың тамызында Сан-Диегоға оралды. Оның тағайындамасы CVA деп өзгертілді, яғни «шабуылдаушы әуе тасымалдаушысы». 11-ші әуе топтарының тағы бес «Corsair» эскадрильясымен бірге ол 1952 жылдың соңында шамамен 100 ұшақпен бірге үшінші рет Тынық мұхитына сапарлады. Бұл миссия 1953 жылдың жазында аяқталды, нәтижесінде ашық соғыс де-юре тоқтатылды. Іздеу миссиясы кезінде кеменің Douglas AD Skyraiders ұшақтарының бірі екі қытайлық истребитель ұшағынан шабуылға ұшырады. «Skyraiders» жауап беріп, ұшақтарды атып түсірді. Кейін бұл «Хайнань оқиғасы» деп аталды. Осы міндеттен кейін кеме Гавайиге қарай жол тартты, онда ол «Мистер Робертс» фильмінде түсірілімге декорация ретінде пайдаланылды. Кеме 18 қарашада Сан-Диегоға оралды. Төрт ай бойы аймақта болғаннан кейін «Филиппин теңізі» Калифорния жағалауында бірнеше оқу операцияларын жүргізді. 1955 жылғы 1 сәуірде ол Йокосукаға бағытталған бесінші Тынық мұхитына сапарын бастады. 1955 жылдың көп бөлігінде ол Жапония, Окинава және Тайвань суларында, VF 123, VF 143 және VA 55 эскадрильяларынан тұратын 2-ші әуе топтарымен бірге жұмыс істеді, VF 123 F9F 2 Panther реактивтік истребитель-бомбалаушысын, VF 143 Grumman F9F 6 Cougar реактивтік истребителін және VA 55 AD 6 Skyraider ұшағын пайдаланды. Осы кезеңде ол Гонконг, Килунг және Формозаға сапарлады. 23 қарашада ол CVS, яғни суастына қарсы соғыс тасымалдаушысы болып қайта тағайындалды. Оның ұшақ құрамы бірнеше ондаған S2F Tracker суастына қарсы ұшақтарымен және HSS 1 Seabat тікұшақтарымен ауыстырылды. Кеме 1955 жылғы 23 қарашада Сан-Диегоға оралды. 1956 жыл бойында экипаж демалысқа шығып, кеме күтімге қойылды, сондай-ақ Оңтүстік Калифорния жағалауында бірнеше рет оқу операцияларын жүргізді. 1956 жылдың соңында ол оқу операцияларын жүргізу үшін Гавайиге көшті. Кеме 1958 жылғы 28 желтоқсанда қызметтен шығарылды және Калифорния штатындағы Лонг-Бич портындағы АҚШ резервтік флотында сақталды. 1959 жылғы 15 мамырда ол AVT 11, яғни қосымша әуе тасымалдаушы және десанттық оқу кемесі болып қайта тағайындалды. Резервтік флотта 10 жыл сақталғаннан кейін, ол 1969 жылғы 1 желтоқсанда теңіз кемелерінің тізімінен шығарылды және 1971 жылғы 23 наурызда Орегон штатындағы Портленд қаласындағы Zidell Explorations Corporation компаниясына металл тескілеуге сатылды. «Филиппин теңізі» Корей соғысы үшін тоғыз шайқас жұлдызын алды. Өмірі бойында ол 82,000 ұшыру, оның ішінде 33,575 катапульталық ұшыру және 82,813 қонуды тіркеді. 1987 жылдың сәуір айында «Филиппин теңізі» деген жаңа кеме суға түсірілді, ол Ticonderoga кластығының басқарылатын зымырандық крейсері болды. Сондай-ақ, кемеде қызмет еткен ветерандардан «Филиппин теңізі қауымдастығы» атты ұйым құрылды.