Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз саясаткері (1885–1963)
French politician (1885–1963)
Камиль Шотемпс (1 ақпан 1885 – 1 шілде 1963) – Францияның Үшінші Республикасындағы радикал саясаткері, үш рет Министрлер кеңесінің төрағасы (премьер-министр). Ол АҚШ саясаткері және мемлекет қайраткері Говард Сэмюэлстің әкесі болды.
Camille Chautemps (1 February 1885 – 1 July 1963) was a French Radical politician of the Third Republic, three times President of the Council of Ministers (Prime Minister). He was the father in law of U. S. politician and statesman Howard J. Samuels.
Ерте өмір
Радикалды саясаткерлер отбасында дүниеге келген Камилль Шотемпс заңгер мамандығын алған және жастық шағында белгілі бір регби ойыншысы болған, "Турс Регби" және "Стад Франсуа" командаларында ойнаған. Ол Францияның Ұлы Шығысына (1906 жылы қабылданды, 1908 жылы магистр болды), ал 1940 жылдың тамызында Петейннің антимасондық қағидаларын қабылдауына байланысты франкмасондықтан бас тартты.
Born into a family of Radical politicians, Camille Chautemps was a lawyer by training and a noted amateur rugby player in his youth, playing for Tours Rugby and Stade Français. He was inducted into the Grand Orient of France (1906, master 1908), quitting the Freemasons in August 1940 as anti masonic regulation was adopted by Pétain.
Ерте мансап
Ол өзінің парламентші әкесі Альфонс Шотемпстің ықпалды аймағында жергілікті саясатқа қатысты және көптеген радикалды социалистерге тән саяси мансап жолын өтті: алдымен 1912 жылы Тур қалалық кеңесіне сайланды, содан кейін 1919-1925 жылдары қала әкімі, 1919-1934 жылдары парламент депутаты, 1934-1940 жылдары сенатор болды. Шотемпс солшыл радикалды социалистік партияның "оң" (социалистікке қарсы және либералдық) қанатының негізгі тұлғаларының бірі саналды. 1924-1926 жылдары Эдуард Эррио, Поль Пэнлев және Аристид Брианның солшыл-орталық коалициялық үкіметтерінде қызмет етті.
He entered local politics in the fiefdom of his parliamentarian uncle, Alphonse Chautemps, and followed a political career path typical of many Radical Socialists: first elected town councillor for Tours (1912), then mayor (1919–25), parliamentary deputy (1919–34) and senator (1934–40). Chautemps was considered one of the chief figures of the 'right' (anti socialist and pro liberal) wing of the centre left Radical Socialist Party. Between 1924 and 1926, he served in the centre left coalition governments of Édouard Herriot, Paul Painlevé and Aristide Briand.
Екі рет премьер-министр
Көп партиялық арадағы достарымен келіссөздер жүргізуде шебер дипломат ретінде танылған ол, орталық-сол коалициясына қолдау жинау үшін бірнеше рет шақырылды. 1930 жылы ол қысқа мерзімдік үкімет үшін Кеңес Төрағасы болып алғашқы рет тағайындалды. 1934 жылы солшылдардың сайлаудағы жеңісінен кейін ол Ішкі істер министрі қызметін атқарды және 1933 жылдың қараша айында үкімет басшысы болып қайта тағайындалды. Стависки ісінің ашыққа шығуы, коррупциялық дау, оның екі министрінің беделін түсірді, нәтижесінде жақтас оңшыл ұйымдардың наразылықтары күшейді. Ол 1934 жылдың 27 қаңтарында, оппозициялық баспасөз Ставискидің өзін-өзі өлтіруін үкімет тарапынан жасырумен байланыстырған кезде, лауазымынан кетті.
Renowned as a skilful negotiator with friends from across the party divide, he was called upon on several occasions to attempt to build support for a coalition of the centre left. He first became President of the Council for a short lived government in 1930. After the electoral victory of the left in 1934, he served as Interior Minister and became head of government once more in November 1933. The revelations of the Stavisky Affair, a corruption scandal, tarnished two of his ministers, sparking violent protests by the far right leagues. He resigned his posts on 27 January 1934, when the opposition press attributed Stavisky's suicide to a government cover up.
Премьер-министрдің орынбасары және соңғы премьер-министр
1936 жылы Леон Блумның Халық фронты үкіметінде Шотемпс Радикалдық социалистік партияны Мемлекеттік министр ретінде өкілдік етті және 1937 жылдың маусымынан 1938 жылдың наурызына дейін Блумның орнына үкімет басшысы болды. Франк құнсыздатылды, бірақ мемлекеттік қаржы жағдайы қиын болып қала берді. Халық фронтының бағдарламасын іске асыра отырып, ол теміржолдарды мемлекеттік меншікке алды және SNCF құрды. Алайда, 1938 жылдың қаңтарында ол социалистік емес республикалық орталық-солшыл бағыттан ғана тұратын жаңа үкімет құрды. Ақпан айында ол үйленген әйелдерге қаржылық және құқықтық тәуелсіздік берді (соған дейін әйелдер отбасылық қаржы мәселелерінде күйеулеріне тәуелді болған) және оларға университеттерге түсуге және банк шоттарын ашуға мүмкіндік берді. Оның үкіметі сондай-ақ кодекстің 213-бабын жойды: «ер адам әйелін қорғауға, әйел күйеуіне бағынуға міндетті». Дегенмен, күйеу «отбасы басшысы» мәртебесін сақтап, «тұрғын жерін таңдау құқығына» ие болды. Оның үкіметі 10 наурызда құлап кетті.
In Léon Blum's Popular Front government of 1936, Chautemps represented the Radical Socialist Party as a Minister of State and succeeded Blum at the head of the government from June 1937 to March 1938. The franc was devalued, but government finances remained in difficulty. Pursuing the program of the Popular Front, he proceeded in the nationalisation of the railroads to create the SNCF. However, in January 1938, he formed a new government consisting solely of ministers from the nonsocialist republican centre left. In February, he granted married women financial and legal independence (until then, wives had been dependent on their husbands to take action involving family finances) and allowed them to go to university and to open bank accounts. His government also repealed Article 213 of the code: "the husband owes protection to his wife, the wife obedience to the husband". However, the husband remained "head of the household" with "the right to choose the household’s place of residence". His government fell on 10 March.
Екінші дүниежүзілік соғыстың алдындағы кезең
Шотемп кейіннен 1938 жылдың сәуірінен 1940 жылдың мамырына дейін Эдуар Даладье мен Пол Рейно үкіметтерінде Премьер-министрдің орынбасары болып қызмет етті. Соңғысы отставкаға кеткеннен кейін, ол тағы да Премьер-министрдің орынбасары болды, енді маршал Филипп Петенге.
Chautemps subsequently served from April 1938 to May 1940 as Deputy Prime Minister in the governments of Édouard Daladier and Paul Reynaud. After the latter resigned, as he was again deputy prime minister, now to Marshal Philippe Pétain.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйегінде Франция Германияға соғыс жариялады, ал 1940 жылдың мамырында Германия әскері басып кіріп, барлық қарсылықты жеңді. 5 маусымда Дюнкерктің құлауы және француз армиясының жеңілісінің алдында, Шотемп 8-і күні Пол Бодуэнмен бірге кешкі ас ішіп, соғысты тоқтату қажет екенін және Петеннің жағдайды ең дұрыс бағалағанын мәлімдеді. 11-і күні, Министрлер кабинетінің отырысында Шотемп Черчилльді Францияға шақырып, жағдайдың үмітсіздігін талқылауды ұсынды; ол 13 маусымда Турда өткен кеңеске қатысты. Кабинет 15-і күні тағы да жиналды және Германиямен келісім жасау мәселесінде шамалы дау болды. Шотемп осы тұйыққа шығу үшін бейтарап тарапқа Германияның талаптарын сұрауды ұсынды, егер талаптар қадірлі болса, Кабинет оларды қарастыруға келіседі. Әйтпесе, Кабинет күресуді жалғастыруға келіседі. Шотемптың ұсынысы 13 дауысқа 6 дауыспен қабылданды. 16 маусымда Лондонда болған Шарль де Голль Рейноға телефон соғып, британ үкіметінің франко-британ одағында француз бен британ азаматтарына бірдей ұлттық статус беру туралы ұсынысын жеткізді. Рейно бұл ұсынысты даулы Кабинет отырысына ұсынды, оған бес министрі қолдау көрсетті. Басқа министрлердің көпшілігі Петен, Шотемп және Жан Ибарнегарейдің сөздерімен оған қарсы көндірілді, соңғы екеуі бұл ұсынысты Францияны Ұлыбританияның қосымша доминионы ретінде тәуелді ету құралы деп қарады. Жұда тегі бар Жорж Мандель бөлмеде әлсіздік туралы айыптаулар жасады, ал Шотемп пен басқалар да оған жауап берді. Рейно Шотемптың ұсынысын қабылдамай, кейін отставкаға кетті.
France declared war on Germany in September 1939, and in May 1940, the German Army invaded and swept aside all opposition. With the fall of Dunkirk on 5 June and the defeat of the French Army imminent, Chautemps, dined with Paul Baudouin on the 8th, and declared that the war must be ended and that Pétain saw his position most clearly. On the 11th, during a Cabinet meeting, Chautemps suggested for Churchill to be invited back to France to discuss the hopeless situation; he attended a conference at Tours on 13 June. The Cabinet met again on the 15th and was almost evenly split on the question of an armistice with Germany. Chautemps now suggested that to break the deadlock, that they should get a neutral authority to enquire what the German terms would be, which if honourable, the Cabinet could agree to study. If not, the Cabinet would agree to fight on. The Chautemps proposal passed by 13 to 6. On 16 June, Charles de Gaulle, now in London, telephoned Reynaud to give him the British government's offer of joint nationality for French and British in a Franco British union. A delighted Reynaud put it to a stormy Cabinet meeting and was supported by five of his ministers. Most of the others were persuaded against him by the arguments of Pétain, Chautemps and Jean Ybarnégaray, the last two seeing the offer as a device to make France subservient to Britain as an extra dominion. Georges Mandel, who had a Jewish background, was flinging accusations of cowardice around the room, and Chautemps and others replied in kind. Reynaud clearly would not accept Chautemps's proposal and later resigned.
Кейінгі өмірі
1940 жылы 10 шілдеде Шотемп сенатор ретінде маршал Филипп Петен басқаратын үкіметке жаңа конституция жасауға уәкілеттік беруге дауыс берді, осылайша Францияның үшінші республикасы тоқтатылып, Виши Франциясы құрылды. Бірақ Шотемп ресми миссиямен АҚШ-қа келгеннен кейін Петен үкіметімен арасын үзді және өмірінің көп бөлігін сол жерде өткізді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін француз соты оны жаумен ынтымақтастық еткені үшін қатысусыз соттады, ал 1954 жылы кешірім берілді. Вашингтон қаласында қайтыс болғаннан кейін ол Рок Крик зиратына жерленді.
On 10 July 1940, Chautemps voted as a Senator in favour of granting the cabinet presided by Marshal Philippe Pétain authority to draw up a new constitution, thereby effectively ending the French Third Republic and establishing Vichy France. However, Chautemps broke with Pétain's government after he had arrived in the United States on an official mission and lived there for much of the rest of his life. After World War II, a French court convicted him in absentia for collaborating with the enemy; he was amnestied in 1954. After his death in Washington, DC, he was laid to rest in the Rock Creek Cemetery.