Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орта ғасырларда Польша мен Киев Русі арасындағы даулы аймақтар
Territories disputed by Poland and Kievan Rus' during the Middle Ages
Шеревен қалалары немесе Шеревен Горды (Grody Czerwieńskie, Червенские города), көбінесе "Қызыл қалалар", "Қызыл бекіністер" немесе "Қызыл аудандары" деп аударылады, 10-шы және 11-ші ғасырлардың шегінде Польша Корольдігі мен Киев Русі арасындағы даудың ортасы болды, екі тарап та осы жерге құқықтарын таластады.
The Cherven Cities or Cherven Gords (Grody Czerwieńskie, Червенские города), often literally translated as Red Cities, Red Forts or Red Boroughs, was a point of dispute between the Kingdom of Poland and Kievan Rus' at the turn of the 10th and 11th centuries, with both sides claiming their rights to the land.
Этимология
Бастапқыда "Cherven Cities" атауы, шамасы, Буг және Випрц өзендері арасындағы аумақты көрсеткен. Оның атауы Czerwień (қ.р. протославян *čьrvenъ "қызыл") деген гордтан шыққан, ол қазіргі Чермно ауылы орнында болған болуы мүмкін. "Кервен қалалары" туралы алғашқы айғақ Ілгілік жылнамада (12 ғасыр) келтірілген, онда 981 жылы Ұлы Владимир оларды Ляхтардан (поляктардан) жаулап алғаны айтылады.
Originally, the name "Cherven Cities" probably identified a territory between the Bug and Wieprz rivers. Its name is derived from Czerwień (cf. Proto Slavic *čьrvenъ "red"), a gord that existed there, possibly on the site of the present day village of Czermno. The first mention of the "Cherven cities" is given by the Primary Chronicle (12th century), when Vladimir the Great captured them from the Lyakhs (Poles) in 981.
Тарих
Нестор Хроникашының "Бастапқы хроникасында" алғаш рет сипатталған Червен қалалары ерте ортағасырлық польша-русь шекаралық аймақтарының тарихында маңызды рөл атқарады. Бұл аймақ 981 жылы Ұлы Владимирдің батысқа жасаған жорығы кезінде алғаш рет еске алынады. Прагалық Косма (1045 – 1125) Богемияның Премислид билеушілерінің 999 жылға дейін Краков жерін бақылағанын айтады. Косманың сөзін қолдай отырып, Прага архиепископиясының негізін қалау шарты (1086) 973 жылы белгіленген архиепископияның шығыс шекарасын Буг және Стыр (немесе Стрый) өзендері арқылы жүргізеді, бұл Червен қалалары орналасқан аймақтың шамамен шекараларын көрсетеді. 965 жылы Шығыс Еуропаға саяхат жасаған Абрахам бен Яков Богемияның Болеслав II-інің "Прага қаласынан Краков қаласына дейін" жерді билегенін хабарлайды. 970 жылдары Польшаның Миешко I аймақты басып алды деп есептеледі: "Бастапқы хроника" 981 жылы Ұлы Владимирдың Червен қалаларын Ляхтардан (поляктардың көне атауы) жаулап алғанын хабарлайды. Нестор өз хроникасында былай деп жазады: "Владимир Ляхтарға жорық жасап, олардың қалаларын – Перемышльді (Пшемысль), Червенді (Чермно) және басқа да қалаларды алды, бұл қалалар бүгінгі күнге дейін Русьқа бағынышты". Алайда, тарихшы Леонтий Войтович, "Бастапқы хроникадағы" Нестордың баянына қарсы, егер бұл жерлер Польша герцогтығының бақылауында болса, онда Киев Русінің басып алуы княздықтар арасындағы ұзақ соғысқа шақыру болар еді, бірақ Войтовичтің пікірінше, мұндай оқиға болған жоқ, бұл, мүмкін, аймақ пен оның халқы поляк емес, Богемияға вассалдық қарым-қатынастағы тәуелсіз саяси тайпалық одақ болғанын көрсетеді. Келесі онжылдықтарда даулы аймақ Польша мен Русь арасында бірнеше рет қолдан-қолға өтті. 1018 жылы Польша Болеслав І Батылдың басшылығымен аймақты қайта басып алды, ал 1031 жылы ол қайтадан Русьқа қарады. Польшаға қарсы Русь жорығының (1030–1031) мақсаты 1018 жылы жоғалған аумақтарды қайтарып алу ғана емес, сонымен қатар славян обрядымен польшалық митрополияға күшті соққы беру болды. 1031 жылы Харальд және оның серіктері Киев Русіне келді, онда олар Русьтің Ұлы князі Ярослав I Мұдрыйдың әскеріне қызмет етті, оның әйелі Ингигерд Харальдтың алыс туысы болды. 1031 жылдың көктемінде ол Ярославтың жеке күзетшілерінің бастығы болды, бұл қызметті Ингигердпен бірге Новгородқа келген Рогнвальдтың ұлы Эйлифрмен бөлісті. Харальд әскери тәжірибе алды, 1031 жылғы польша жорығында және Лендиялықтарға (Læsir) қарсы күресте қатысты. Сутьежск бекінісі 1034–1039 жылдары Ұлы князь Ярослав Мұдрый салған, ол Польшамен шекараны қорғау үшін салынған. 1069 жылы Болеслав II Көңілді аймақты және Пшемысль қаласын қайта басып алып, оны уақытша резиденциясы еткеннен кейін, аймақ қайтадан Польшаға қарады. 1085 жылы бұл аймақ Русьтің билігінде болды және Перемышль княздығы болып құрылды.
The Cherven Cities first described in the Primary Chronicle by Nestor the Chronicler have a central role in the history of the Early Medieval Polish Ruthenian borderlands. The area is first mentioned in 981, when Vladimir the Great took it during his expansion campaign to the west. Cosmas of Prague (c. 1045 – 1125) relates that the Přemyslid rulers of Bohemia controlled the land of Kraków until 999. In support of Cosmas, the foundation charter of the Archdiocese of Prague (1086) traces the Eastern border of the archdiocese, as established in 973, along the Bug and Styr (or Stryi) rivers, which marked the approximate boundaries of the region where Cherven Cities were located. Abraham ben Jacob, who travelled in Eastern Europe in 965, remarks that Boleslaus II of Bohemia ruled the country "stretching from the city of Prague to the city of Kraków". In the 970s, it is assumed that Mieszko I of Poland took over the region: the Primary Chronicle infers this when reporting that Vladimir the Great conquered the Cherven Cities from the Lyakhs (an alternative archaic name for Poles) in 981. Nestor writes in his chronicle that: "Vladimir marched upon the Lyakhs and took their cities: Peremyshl (Przemyśl), Cherven (Czermno), and other towns, all of which are subject to Rus' even to this day". However, historian Leontii Voitovych speculates that contrary to Nestor's account in the Primary Chronicle, if the lands were under control of the Duchy of Poland then the Kievan Rus' conquest would have been an open call for war between the principalities with an inevitable long struggle, but such a thing did not happen according to Voitovych, possibly indicating in Voitovych's view that the lands and its population weren't Polish, but an independent political tribal union with some vassalage to Bohemia. In the following decades, the contested region would change hands between Poland and Rus' several more times. In 1018, Poland re took the area under Bolesław I the Brave, and in 1031 it fell again to Rus'. The Rus'ian expedition against Poland (1030–1031) had as its object not only the recovery of territories previously lost in 1018; it also delivered a powerful blow against the Polish Metropolis of Slavonic rite. In 1031, Harald and his men reached the land of the Kievan Rus, where they served the armies of Yaroslav I the Wise, the Grand Prince of the Rus, whose wife Ingigerd was a distant relative of Harald. In the spring 1031, where he became chief of Yaroslav's bodyguard jointly with Eilifr, son of that Rognvaldr who had originally come to Novgorod with Ingigerd. Harald served a military apprenticeship, fighting in the Polish campaign of 1031, and against the Læsir (Lendians). The gord of Sutiejsk was most likely founded in 1034 1039 by Grand Prince Yaroslav the Wise, who built the fortified settlement to guard the border with Poland. Around the year 1069, the region again returned to Poland, after Bolesław II the Generous retook the area and the city of Przemyśl, making it his temporary residence. Then in 1085, the region became a principality under the lordship of Rus', known as the Principality of Peremyshl.