Кіріспе
19-20 ғасырлардағы неміс ақыны, драматург, журналист және ашық оңшыл саяси белсенді Дитрих Эккарт (; 1868 жылдың 23 наурызы – 1923 жылдың 26 желтоқсаны) – неміс ұлттық-халықтық ақыны, драматург, журналист, публицист және саяси белсенді, нацистік партияның алдындағы неміс жұмысшы партиясының негізін қалаушылардың бірі. Эккарт партияның алғашқы жылдары Адольф Гитлерге зор ықпал етті, партия газеті "Völkischer Beobachter" ("Халықтық бақылаушы") басылымының алғашқы редакторы және "Sturmlied" ("Дауыл әні") атты партияның бірінші әнұранының авторы болды. Ол 1923 жылғы сәтсіз сыра залы төңкерісіне қатысып, сол жылдың 26 желтоқсанында Ландсберг түрмесінен босатылғаннан кейін жүрек талмасынан қайтыс болды. Эккарт 1933 жылы нацистік Германия құрылғаннан кейін маңызды ойшыл дәрежесіне көтерілді. Гитлер оны нацизмнің рухани құрдасы және "алғашқы ұлттық-социалистік қозғалыстың нұрлы жолы" деп мойындады.
Dietrich Eckart (; 23 March 1868 – 26 December 1923) was a German völkisch poet, playwright, journalist, publicist, and political activist who was one of the founders of the German Workers' Party, the precursor of the Nazi Party. Eckart was a key influence on Adolf Hitler in the early years of the Party, the original publisher of the party newspaper, the Völkischer Beobachter ("Folkist Observer"), and the lyricist of the first party anthem, "Sturmlied" ("Storming Song"). He was a participant in the failed Beer Hall Putsch in 1923 and died on 26 December of that year, shortly after his release from Landsberg Prison, of a heart attack. Eckart was elevated to the status of a major thinker upon the establishment of Nazi Germany in 1933. He was acknowledged by Hitler to be the spiritual co founder of Nazism and "a guiding light of the early National Socialist movement."
Ерте өмір
Эккарт 1868 жылғы 23 наурызда Бавария Корольдігіндегі Нюрнбергтің оңтүстік-шығысында орналасқан Ноймаркт қаласында дүниеге келді. Ол корольдік нотариус және заңгер Кристиан Эккарт пен оның әйелі Аннаның ұлы, олардың терең діншіл католик екені белгілі. Эккарт он жасқа келгенде анасы қайтыс болды және ол бірнеше мектептен қуылды. 1895 жылы әкесі қайтыс болып, оған қатты қаражат қалдырды, бірақ ол оны тез жұмсады. Эккарт бастапқыда Эрлангенде заңды, ал кейін Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде медицинаны оқыды. Ол фехтовальдық және ішімдік студенттік корпустардың белсенді мүшесі болды. 1891 жылы ол ақын, драматург және журналист болуға шешім қабылдады. Морфинге тәуелділікке ұшырап, жақытпай келген ол 1899 жылы Берлинге көшіп келді. Мұнда ол көптеген пьесалар жазды, олардың көпшілігі автобиографиялық сипатта болды, және Пруссия Корольдік театрының көркемдік директоры, граф Георг фон Хюльсен Хазелердің (1858–1922) қамқорлығына ие болды. Дуэльден кейін Эккарт Пассаудағы Оберхаус түрмесіне қамалды. Драматург ретінде Эккарт 1912 жылы Генрих Ибсеннің «Пир Гинт» пьесасын қою арқылы сәттілікке жетті, ол тек Берлинде 600-дан астам қойылымдарда көрсетілді. Эккарт «Пир Гинт» сияқты тағы бір театрлық жетістікке қол жеткізбесе де, ол көптеген сәтсіздіктерін неміс мәдениетіндегі еврейлердің ықпалына жабады. Бұл пьеса оны бай етумен қатар, кейін Гитлерді көптеген маңызды неміс азаматтарымен таныстыру үшін пайдаланған әлеуметтік байланыстарды да сыйлады. Бұл таныстырулар Гитлердің билікке өрлеуіне шешуші рөл атқарды. Кейін Эккарт Вёлькиш авторы Йорг Ланц фон Либенфельс және философ Отто Вайнингердің еңбектеріне негізделген «ғарыштан келген супермен» идеологиясын жасады. Эккарт өзін Генрих Гейне, Артур Шопенгауэр және Ангелус Силезиус дәстүрін жалғастырушы деп есептеді. Ол сонымен қатар буддизмнің Майя, яғни иллюзия туралы доктринасына қызығушылық танытты. 1907 жылдан бастап Эккарт ағасы Вильгельммен бірге Берлин қаласының шекарасынан батысқа қарай орналасқан Дёбериц поместье колониясында тұрды. 1913 жылы ол Бад-Бланкенбургтен келген бай жесір Роза Марксқа үйленді және Мюнхенге оралды.
Эккарттың "Пир Гинт" романын бейімдеуі
Еккарттың Ибсеннің пьесасының бес актілік нұсқасында пьеса "ұлтшыл және антисемит идеяларының күшті драмалық бейнесіне" айналды, онда Гинт – жоғары германдық батыр, еврей "трольдеріне" қарсы күреседі. Ибсеннің түпнұсқа пьесасында Пир Гинт Норвегиядан "әлемнің патшасы" болу үшін кетеді, бірақ өзімшіл және алдамшы әрекеттері арқылы оның денесі мен жаны құлдырайды, ол ұятпен туған ауылына оралады. Алайда, Эккарт Гинтті тролльдік, яғни еврейлік әлемге қарсы шыққан батыр ретінде қарастырады. Оның жасаған істері абыройлы, сондықтан Гинт жастығының тазалығын қайтарып алу үшін оралады. Бұл кейіпкердің түсінігіне Эккарттың батыры Отто Вайнингердің Гинтті антисемиттік гений ретінде көруіне ықпал етті. Бұл нәсілдік аллегорияда тролльдер мен Доврегуббен ("Довре алыптары") Вайнингердің "яһудийлік" ұғымын көрсетеді. Кейінірек Эккарт Гитлерге, нацистік партияның фюрері болғаннан кейін сыйлаған пьесасының көшірмесінде былай деп жазды: "[Гинттің] әлемнің патшасы болу идеясын "Билікке құмарлық" ретінде түсінудің қажеті жоқ. Бұның артында оның барлық күнәлары кешіріледі деген рухани сенім тұр." Ол Гитлерге "неміс Мессиясы" болу жолында мақсаты құралды ақтағанын, сондықтан зорлық-зомбылық немесе қоғамдық нормаларды бұзу туралы уайымдамауы керектігін кеңес берді, себебі Гинт сияқты ол да күнәларынан кешірім алады. Пьесаға жазған кіріспесінде Эккарт былай деп жазды: "[Дүние осы] неміс табиғаты арқылы, яғни кең мағынада, өзін-өзі құрбан ету қабілеті арқылы жазылады және таза құдайлыққа қайта оралады, бірақ тек "тролльдердің" біріккен әскеріне қарсы қанды қырып-жою соғысынан кейін; яғни, жерді айналып тұрған Мидгард жыланына қарсы, жалғанның рептилиялық бейнесіне қарсы."
Антисемитизм және Германия жұмысшы партиясының (DAP) құрылуы
Эккарт әрдайым антисемит болған емес. Мысалы, 1898 жылы Эккарт еврей қыздың қадір-қасиеті мен сұлулығын жырлаған өлең жазып, жариялаған. Антисемитизмге бой алғанға дейін ол ең жоғары бағалаған екі адам – ақын Генрих Хайне мен Отто Вайнингер болатын, екеуі де еврейлер. Дегенмен Вайнингер протестантизмге көшіп, кейіннен антисемиттік көзқарастарды ұстанатын «өзін жек көретін еврей» ретінде сипатталды. Эккарттың Вайнингерге деген құрметі оның дін аударуына ықпал еткен болуы мүмкін. 1918 жылдың желтоқсанында Эккарт «Жай неміс тілінде» (Auf gut Deutsch) деген атпен антисемиттік апталықты құрып, жариялады және редакциялады. Ол Альфред Розенбергпен бірлесіп жұмыс істеді, оны өзінің «Иерусалимге қарсы күрескері» деп атады. Неміс революциясы мен Веймар республикасын қатысты сынға алған ол Версаль келісімін сатқындық деп есептеп, оған қарсы күресті және Германияның соғыста жеңілуіне социал-демократтар мен еврейлер кінәлі деген «Долхстосслегенда» (Dolchstoßlegende) туралы мифті қолдады. Эккарттың антисемитизміне «Сион ақсақалдарының хаттамалары» атты кітабының әсері болды, оны Қазан революциясынан қашқан «ақ орыстар» Германияға әкелген. Кітапта дүниежүзілік билікке қол жеткізу үшін еврейлердің құпия жоспарлары жазылған деп есептелді, және көптеген оңшыл және ұлттық-халықтық саясаткерлер оның шындыққа сәйкес келетініне сенді. Берлинде көп жыл тұрғаннан кейін Эккарт 1913 жылы Мюнхенге көшіп келді, сол жылы Гитлер де Венадан Мюнхенге келді. 1919 жылдың қаңтарында ол Федер, Антон Дрекслер және Карл Харрермен бірге Германия жұмысшылар партиясын (Deutsche Arbeiterpartei, немесе DAP) құрды. Халықтың кең ауқырына ұнау үшін 1920 жылдың ақпанында партия атауын Ұлттық социалистік Германия жұмысшылар партиясы (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, немесе NSDAP) деп өзгертті, бұл көбінесе нацистік партия деп аталады. Эккарт 1920 жылдың желтоқсанында Münchener Beobachter газетін партияға сатып алуға жауапты болды, ол үшін қарызды рәсімдеді. 60 000 марка Германия армиясының қаражатынан генерал Франц Риттер фон Эппке бөлінді, ал қарыз Эккарттың үйі мен мүлкімен кепілдендірілді, доктор Готфрид Грандел, Аугсбург химия зауытының иесі, Эккарттың досы және партияның демеушісі кепілдік беруші болды. Газет Völkischer Beobachter деп аталды және партияның ресми органына айналды, ал Эккарт оның алғашқы редакторы және баспашысы болды. Ол сонымен қатар «Германия оян» (Deutschland erwache) деген нацистік ұранды жасады және оған негізделген «Дауыл әні» (Sturm Lied) әнұранының сөзін жазды. 1921 жылы Эккарт бірінші дүниежүзілік соғыста үш аптадан астам уақыт майданда болған еврей отбасын атаған әркімге 1000 марка сыйлық беруге уәде берді. Ханновер раввині Сэмюэл Фрёнд бұл талапқа сай келген 20 еврей отбасын атады және Эккарт сыйлық төлеуден бас тартқан кезде оған сотқа шағымданды. Сот барысында Фрёнд жетіге дейін соғыс ардагерлері бар 50 еврей отбасының атын атады, олардың арасында соғыста үш ұлын жоғалтқандары да болды. Эккарт сотты ұтып, сыйлық төлеуге міндеттелді.
Эккарт пен Гитлер
Эккарт Адольф Гитлердің болашақ диктатордың ең маңызды ертедегі ұстаздарының бірі ретінде тұлғасын қалыптастыруға зор үлес қосты және «Гитлер мифін» алғаш таратушылардың бірі болды. Олардың қарым-қатынасы тек саяси ғана емес, екі адам арасындағы терең эмоционалдық және интеллектуалдық байланысқа негізделген, симбиозға жақын қарым-қатынас болды. 1918 жылғы жалған революциядан өзгеше, нағыз неміс революциясының негізі ретінде «жансыз еврейшілікті» жеңу қажеттілігі туралы философиясын Гитлерге дәл Эккарт сыйлады. Өзін өзі жасаған адам ретінде көрсету қажеттілігі оған Эккартқа деген қарызын ашық жазуға немесе айтуға мүмкіндік бермесе де, жеке Гитлер Эккартты өзінің ұстазы және кеңесшісі, сондай-ақ нацизмнің рухани негізін қалаушы деп мойындады. Екеуі алғаш рет 1919 жылдың қысында Гитлер ДАП мүшелері алдында сөз сөйлеген кезде кездесті. Гитлер бірден Эккартқа әсер етті, ол оның жайлы: «Мен оның барлық болмысына қызығушылық таныттым және көп ұзамай ол біздің жас қозғалысымызға таптырмас адам екенін түсіндім» деді. Бұл, мүмкін, нацистік аңыз ғана, бірақ Эккарт Гитлер туралы алғашқы кездесуінде: «Ол Германияның болашақ ұлы адамы, бір күні бүкіл әлем оның жайлы сөйлейтін болады» деген екен. Эккарт мүше болмаса да, сол кезде құпия «Тюле қоғамымен» байланыста болды, ол Германияны Бірінші дүниежүзілік соғыстағы жеңілістен кейін құтқаратын «неміс мессиясының» келуіне сенетін эзотериктер тобы еді. Ол Гитлерде осы адам болу мүмкіндігін көре бастады. Гитлерден 21 жас үлкен Эккарт Гитлер мен Герман Эссерді қоса алғанда, жас ұлтшылдар тобының әкесіне айналды және олардың арасындағы қақтығыстарды реттеуге араласып, Эссерге Гитлердің ДАП-тың ең жақсы ораторы екенін, одан әлдеқайда жоғары тұрғанын айтты. Ол Гитлермен идея алмасып, партияның теориялары мен сенімдерін қалыптастыруға көмектесті. Гитлерге кітаптар беріп, оған жамылғысын кигізіп, сөйлеу және жазу стилін түзетуге көмектесті. Гитлер кейін: «Стильдік тұрғыдан мен әлі де нәресте едім» деді. Эккарт провинциалдық Гитлерге дұрыс әдеп-назарды үйретті және Гитлерді өзінің шәкірті ретінде қарастырды. Гитлер мен Эккарттың өнер мен саясатқа деген қызығушылықтары сияқты көптеген ортақ нәрселері болды, екеуі де өздерін негізінен суретшілер деп санады және екеуі де депрессияға бейім болды. Олар сондай-ақ ертедегі ықпалдары еврейлер екенін де бөлісті, бұл туралы екеуі де әңгімелеуді ұнатпады. Гитлерден айырмашылығы, Эккарт еврейлерді бөлек нәсіл деп санамаса да, екеуі кездескен кезде Гитлердің мақсаты «еврейлерді толығымен жою» болды, ал Эккарт барлық еврейлерді пойызға отырғызып, Қызыл теңізге айдау керек деген пікірін білдірді. Ол сондай-ақ неміс әйелге үйленген кез келген еврейге үш жылға бас бостандығынан айыруды және қылмысты қайталаса, өлім жазасын қолдануды ұсынды. Парадоксалды түрде, Эккарт сондай-ақ адамзаттың өмір сүруі арийлер мен еврейлер арасындағы қарама-қайшылыққа байланысты деп сенді, біреуі екінсізісіз өмір сүре алмайды. 1919 жылы Эккарт «Еврей халқы жойылса, барлық заманның соңы» болады деп жазған. Эккарт Гитлерді мюнхендік өнер ортасына енгізіп жіберді. Ол Гитлерді суретші Макс Зепермен және оның антисемиттік суретшілер салонымен, сондай-ақ фотограф Генрих Хоффманмен таныстырды. Гитлермен Альфред Розенбергті таныстырған да Эккарт еді. 1920-1923 жылдары Эккарт пен Розенберг Гитлер мен партияның қызметінде аянбай еңбек етті. Розенберг арқылы Гитлер Розенбергтің шабыт көзі болған Хьюстон Стюарт Чемберленнің жазбаларымен танысты. Розенберг пен Эккарт Ресей мәселесінде Гитлерге зор ықпал етті. Эккарт Ресейді Германияның табиғи одақтасы ретінде көріп, 1919 жылы «Германия саясатының большевиктік режим жойылғаннан кейін жаңа Ресеймен одақтасудан басқа жолы жоқ» деп жазды. Ол Германияның Ресей халқын «қазіргі еврей режиміне» қарсы күресте қолдау керектігін қатты сезінді, ол большевиктерді білдірді. Розенберг Гитлерге осы бағытта кеңес берді, екеуі Гитлерге оның шығыс саясатының интеллектуалды негізін берді, содан кейін Макс Эрвин фон Шейбнер Рихтер оны практикалыққа айналдырды. 1920 жылдың наурыз айында Карл Майрдың тапсырмасы бойынша Гитлер мен Эккарт Берлинге Вольфганг Каппен кездесуге және Капп төңкерісіне қатысуға, сондай-ақ Капп пен Майрдың күштерінің арасында байланыс орнатуға ұшты. Капп пен Эккарт бір-бірін білетін, Капп Эккарттың апталық журналына 1000 марка берген. Алайда сапар сәтті болмады: жалған сакал киген Гитлер биіктіктен қорқып, жолда әуе ауруына шалдығады, бұл оның алғашқы әуе рейсі болды. Олар Берлинге келген кезде төңкеріс бұрыннан құлап қалған еді. Олар берлиндіктерде оң әсер қалдырмады: капитан Вальдемар Пабст оларға «Сіздің көрінісіңіз бен сөйлеуіңіз... адамдар күліп жатыр» деген. Эккарт Гитлерді ұлтшыл қозғалысқа байланысты бай демеушілермен таныстырды. Олар Мюнхендегі ДАП үшін ақша жинау үшін Эккарттың байланыстарын пайдаланды, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Алайда Берлинде, Эккарт байлармен және билік иелерімен жақсы байланыста болғандықтан, олар үлкен қаражат жинады, соның ішінде «Pan German League» жоғары лауазымды шенеуніктерінен де. Олар бірлесіп жиі астанаға сапар шекті. Олардың бірінде Эккарт Гитлерді оның болашақ әдеп-назар оқытушысы, әлеуметтік беделді Хелене Бехштейнмен таныстырды, және осы арқылы Гитлер берлиндегі жоғары сыныптар арасында жүре бастады. 1921 жылдың маусым айында Гитлер мен Эккарт Берлинде ақша жинау сапарында болған кезде Мюнхендегі нацистік партияда бүлік шықты. Партияның атқару комитетінің мүшелері қарсы «German Socialist Party» (DSP) партиясымен бірігуді қалады. Гитлер 11 шілдеде Мюнхенге оралып, ашуланып отставкасын ұсынды. Комитет мүшелері олардың жетекші публицистінің және ораторының отставкасы партияның соңына әкелетінін түсінді, сондықтан Эккарт – Гитлерді жоғалтпау үшін комитетке кеңес берген – партия басшылығынан Гиттермен сөйлесіп, Гитлер партияға оралуы үшін қажетті шарттарды жеткізуді сұрады. Гитлер партия штаб-пәтері Мюнхенде қалатыны және Антон Дрекслерді партия төрағасы ретінде алмастырып, партияның «фюрері» болары туралы шарттармен қайта қосылатынын мәлімдеді. Комитет келісіп, 1921 жылдың 26 шілдесінде партияға қайта қосылды. Эккарт сондай-ақ Гитлерге оның төңірегінде жиналған адамдар туралы, мысалы, өте антисемиттік Юлиус Штрейхер, «Der Stürmer» псевдопорнографиялық басылымының авторы туралы кеңес берді. Гитлер порнографиядан жиренді және Штрейхердің жыныстық әрекеттеріне қарсы болды, сондай-ақ Штрейхердің тудырған көптеген партия ішіндегі жанжалдардан да мазасыз болды. Гитлердің айтуынша, Эккарт оған бірнеше рет «Штрейхер мектеп мұғалімі және көптеген жағынан ақылсыз» деген. Ол әрқашан «Ұлттық социализмнің жеңісіне үміттену үшін Штрейхер сияқты адамға қолдау көрсету керек» деп қосты. Бір кезде, Альфред Розенберг бұл рөлді өз мойнына алғанға дейін, Эккарт – Готфрид Федермен бірге – нацистік партияның «философы» саналды.
Бір-бірінен алыстату
Гитлер өзіне деген сенімділігі арта түскен сайын, көбінесе Эккарттың тәлімгерлігінің нәтижесінде, оған Эккарттың тәлімгер ретінде қажеті азайып, қарым-қатынас суынуына әкелді. 1922 жылдың қарашасында Эккарт пен партияның Германиядан тыс бас қаржы жинаушысы Эмиль Ганссер жібек өнеркәсібінің бай кәсіпкері Альфред Шварценбахты көру үшін Швейцарияның Цюрих қаласына сапар жасады. Сапарды Гитлердің орынбасары Рудольф Гесс отбасылық байланыстар арқылы ұйымдастырды. Кездесудің толыққанды жазбалары сақталмаған, бірақ келесі жылы Гитлер де қатысқан қайта сапар жасалды. Бұл сапар сәтті болмады. Гитлер неміс эмигранттарына, оңшыл швейцариялық офицерлерге және бірнеше ондаған швейцариялық бизнесмендерге сөз сөйледі, бірақ ол, сондай-ақ ертесі күнгі жеке кездесу де сәтсіз аяқталды. Гитлер сапардың сәтсіздігін Эккарттың әлеуметтік шеберлігінің жетіспеуіне байланыстырды. Ол кездегі Германия президенті Фридрих Эберт туралы жамандау өлеңін жариялағаннан кейін, 1923 жылдың басында Эккарт "Доктор Хоффман" деген атпен Бавария Альпіне, Берхтесгаденге жақын, Германия-Австрия шекарасына қашып кетті. Сәуір айында Гитлер оны Оберзальцбергтегі Мориц пансионатында кездестіріп, "Мырза Вольф" ретінде бірнеше күн бірге болды. Бұл Гитлердің кейін таулардағы Бергхоф деп аталатын резиденциясын салуға болатын аймақпен танысуы болды. Гитлер жақында Эккартты "Völkischer Beobachter" газетінің редакторы қызметінен Альфред Розенбергке алмастырды, бірақ Эккартты әлі де жоғары бағалайтынын көрсету арқылы соққыны жұмсартты. "Оның жетістіктері мәңгілік!" деді Гитлер, ол күнделікті газет сияқты үлкен бизнесті басқаруға конституциялық тұрғыдан қабілетсіз екенін мойындады. "Мен де оны жасай алмаймын", - деді Гитлер, - "Менде оны қалай жасау керектігін білетін бірнеше адам бар. Бұл ферманы басқаруға тең болар еді! Мен мұны істей алмаймын". Дегенмен, Гитлер мен Эккарт арасында шиеленіс пайда бола бастады. Олардың әрқайсысының әйелдерге қатысты мінез-құлқы туралы жеке келіспеушіліктер болды, сондай-ақ Гитлер Мюнхенде басталатын төңкеріс ұлттық революцияға айнала алмайды деп сенгені үшін Эккартқа ашуланды. "Мюнхен Берлин емес", - деді Эккарт, "Бұл тек толық сәтсіздікке әкеледі". Гитлерді гений және мессия ретінде насихаттаудағы өзінің үлесіне қарамастан, 1923 жылдың мамырында ол Гитлердің тағы бір кеңесшісі Эрнст "Путци" Ханфстанглға, Гитлер өзін Исамен салыстырғаннан кейін, Гитлерде "мессиялық комплекстен және Нерондыққа дейінгі мегаломания" бар екенін айтты. Эккартқа деген уақытша ашуынан және операциялық мәселелерде Эккарттың практикалық еместігінен туындаған Гитлер партияны Эккарттың көмегінсіз басқаруға тырысты, ал Эккартты саяси оперативші ретінде қайта пайдалануға мәжбүр болғанда, нәтижелер көңіл көншітпеді. Гитлер Эккарттың ұйымдаспауы мен ішімдікке құмарлығынан туындаған саяси жауапкершілік деп қарастыра бастады. Алайда Гитлер оны өзінің жолына кедересі келген ертедегі серіктері сияқты тастап немесе шеттетуге асықпады. Ол Эккартпен зияткерлік және эмоционалдық жағынан жақын болды және тауларда онымен кездесуді жалғастырды. Екі адамның қарым-қатынасы тек саяси емес еді. 1923 жылдың 9 қарашасында Эккарт сәтсіз аяқталған сыра залы төңкерісіне қатысты. Ол тұтқындалып, Гитлер мен басқа да партиялық шенеуніктермен бірге Ландсберг түрмесіне қамалды, бірақ ауруына байланысты көп ұзамай босатылды. Содан кейін ол емделу үшін Берхтесгаденге барды.
Гитлер - данышпан және мессия
Эккарт Гитлерді Германияның болашақ құтқарушысы ретінде насихаттады. Эккарттың құрмет тұтқан тұлғасы Отто Вайнингер гений мен еврейлердің қарама-қарсы тұрған екі жақты екенін тұжырымдады. Вайнингердің пікірінше, гений – ерліктің және материалдық емес нәрсенің белгісі, ал еврейлер – таза әйелдіктің символы. Эккарт осы философияны қабылдап, генийдің міндеті – әлемді еврейлердің зиянды ықпалынан арылту деп санады. Германия қоғамының көп бөлігі осындай көзқарас ұстанды және құтқарушыны, «неміс Мессиясын», елді Ұлы депрессия мен Бірінші дүниежүзілік соғысты аяқтаған Версаль келісімінің экономикалық салдарынан туған экономикалық және саяси қиындықтан шығаратын гениалды тұлғаны іздеді. Эккарттың жетекшілігімен Гитлер өзін сол тұлға, жоғары тұрған жаратылыс ретінде ойлай бастады. Генийлер туа бітеді, жасалмайды деген жалпы сенімге байланысты, ол өзін Эккарт пен басқалардың тәрбиесінде өскен деп көрсетуге болмады. Сондықтан «Менің күресімде» Гитлер Эккартты, Карл Майрды және әлемге табиғи гений, неміс Мессиясы Адольф Гитлер ретінде таныстыруға көмектескен басқаларды есімдерін атаған жоқ. 1920 жылдың желтоқсанында партия «Völkischer Beobachter» газетін сатып алғаннан кейін, Эккарт Розенбергтің көмекшісі ретінде редактор болып тағайындалды. Осы екі адам газетті «Гитлер мифін» тарату құралы ретінде пайдалана бастады, яғни Гитлердің жоғары тұрған жаратылыс, құдайға жақын гений екенін, неміс Мессиясы – таңдалған кісі екенін таратуға кірісті. Газет Гитлерді нацистік партияның басшысы ғана деп көрсетпеді, ол «Германияның басшысы» болды. Бавариядағы басқа газеттер Гитлерді «Баварияның Муссолинисі» деп атауға көшті. Гитлердің ерекшелігі туралы идея кеңінен тарала бастады, сондықтан екі жыл өткен соң, 1922 жылдың қараша айында «Traunsteiner Wochenblatt» газеті «халық көпшілігі [Гитлерді] өздерінің көшбасшысы ретінде көтеріп, оған жақсы-жаман күндерде адал болады» деген болжам жасады.
Өлім
Эккарт 1923 жылғы 26 желтоқсанда Берхтесгаден қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Берхтесгаденнің ескі зиратында, кейіннен нацистік партияның шенеуілі Ханс Ламмерс және оның әйелі мен қызының қабірлерінен көп алыс емес жерге жерленді. Гитлер "Менің күресім" кітабының бірінші томында Эккартты есімдерінің ішінде атамаса да, екінші томын оған арнап, Эккартты "өмірін халқымызды оятуға арнаған, өзінің жазбаларымен, ойларымен және соңында істерімен ең жақсы адамдардың бірі" деп жазды. Жеке сөйлескенде ол Эккарттың өзінің ұстазы және тәлімгері болғанын мойындады және 1942 жылы оның туралы былай деді: "Содан бері бәріміз алға жылдық, сондықтан [Эккарттың] сол кездегі қандай болғанын енді көре алмаймыз: ол біз үшін поляр жұлдызындай еді. Басқалардың жазбалары мағынасыз сөздерге толы еді, бірақ ол сізге бір нәрсені айтса, қандай өткірлік! Мен сол кезде стиль жағынан жаңа бастаған едім". Кейін Гитлер өз хатшыларының біріне Эккартпен достығының "1920-жылдардағы ең жақсы нәрселердің бірі" болғанын және ол ешқашан осындай "ой мен сезімнің үйлесімділігін" сезінген досы болмағанын айтты.
Ескерткіштер
Нацистік кезеңде Эккартқа бірнеше ескерткіш және мемориалдар орнатылды. Гитлер Берлиндегі Олимпиада стадионының жанындағы аренаны, қазір Waldbühne (Орман сахнасы) деп белгілі, 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылуымен бірге "Дитрих Эккарт сахнасы" деп атады. СС Тотенкопфвербэндтерінің 5-ші стандарты (полкі) Дитрих Эккарт құрметті атағымен марапатталды. 1937 жылы Эммендингендегі реальпрогимназия кеңейтіліп, "Дитрих Эккарт ұлдарға арналған орта мектеп" деп өзгертілді. Эккарттың есімімен бірнеше жаңа көшелер аталды. Бәрі де кейін қайта аталды. Эккарттың туған жері Ноймаркт-ин-дер-Оберпфальц ресми түрде "Дитрих Эккарт қаласы" деп аталды. 1934 жылы Адольф Гитлер оның құрметіне қалалық саябақта ескерткіш ашты. Кейін ол Дания королі Бавариялық Кристофқа (1416–1448) арналды, ол осы қалада туған болуы мүмкін. 1938 жылдың наурыз айында Пассауда Эккарттың 70 жылдығын тойлағанда, Оберхаус сарайында қала әкімі Дитрих Эккарт қоры құрылатынын және Эккарт түрмеде отырған бөлмесінің қалпына келтірілетінін жариялады. Сонымен қатар, Эккартқа арналған көше салынды.
Тұлға
Ертедегі нацистік көзқарасты ұстанған Эрнст Ханфстенгль Эккартты «ескі бавариялықтардың нағыз үлгісі, морж сияқты келбеті бар адам» деп еске алды. Журналист Эдгар Ансел Моурер Эккартты «ерекше, мас гений» деп сипаттады. Оның антисемитизмі мистиканың түрлі эзотерикалық мектептерінен туындаған деп саналады, ол Гитлермен бірнеше сағат бойы өнер мен яһудилердің әлем тарихындағы орны туралы талқылады. Сэмюэл В. Митчам Эккартты «екцентрикалық зиялы» және «радикалды антисемит» деп атады, ол сонымен қатар «шарап, әйелдер және дене қуаныштарын» ұнататын «әлемдік адам» болды. Алан Буллок Эккартты «ұлтшылдық, демократияға қарсы және дінге қарсы пікірлері бар, скандинавиялық фольклорға құштар, яһудилерге қарсы айтысқа бейім» адам ретінде сипаттады, ол «мастық күйінде де жақсы сөйлейтін» және «Мюнхендегі баршаны білетін» еді. Ричард Дж. Эванстың сөзінше, «сәтсіз ақын және драматург» Эккарт өзінің мансабының сәтсіздігін неміс мәдениетіндегі яһудилердің басымдығына байланыстырады және «яһуди» деп кез келген бұзықшылықты немесе материалистік нәрсені анықтады. Жоахим Фест Эккартты «қалың, дөңгелек басы бар, жақсы шарап пен қара сөзге құштар, тікелей және күрделі емес мінез-құлқымен» «қатаң және күлкілі тұлға» ретінде сипаттайды. Оның революциялық мақсаты – «нағыз социализмді» ілгерілету және елді «пайыздық құлдықтан» азат ету болды. Томас Вебердің айтуынша, Эккарттың «жағымды, бірақ көңіл күйі өзгергіш» мінезі болған, ал Джон Толанд оны «ерекше, өзгеше адам, генийдің иесі» және «ұзын, тоқылдақ, денелі экцентрик, көп уақытын кафелер мен сыраханаларда өткізіп, ішімдік пен әңгімеге бірдей көңіл бөлетін» адам деп сипаттады. Ол – «туғаннан романтик революционер, кофеханалық пікірсайыстардың шебері. Сезімтал циник, шынайы шарлатан, үнемі сахнада, мүмкіндік болғанда – өз пәтерінде, көшеде немесе кафеде керемет лекция оқитын».