Томас Браун: Аудармашы және сатирик өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Томас Браун (1662 - 18 маусым 1704), сондай-ақ Том Браун деп белгілі, ағылшын аудармашысы және сатиригі. Қазіргі күні, Джон Феллге қатысты төрт жолдық әжуасынан басқа, ол көбінесе естен шығып кеткен.

Ерте өмір

Браун Шропширдегі Шифнал немесе Ньюпорт қаласында дүниеге келді; ол Уильям мен Дороти Браунның ұлы, Томас Браун екені анықталды, ол 1663 жылдың 1 қаңтарында Ньюпортта крещениеден өтті. Оның әкесі, фермер және тері илеуші, Томас сегіз жасқа келгенде қайтыс болды. Браун латын, француз және ағылшын тілдерінде жазып, сонымен қатар аударма қызметтерін де ұсынды. Ол латын, грек, француз, итальян және испан тілдерінен көптеген аудармалар жасады. Аудармалардың тізіміне Катулл, Цицерон, Гораций, Марциал, Персий, Плиний, Петроний және Лукиан сияқты авторлар кірді. Алайда, ол ешқашан меценатқа (қамқоршыға) бағынбады және оларды қолдағандарды жек көретін. Ол босқимдық өмір салтын ұстанды, ал оның сатирикалық туындылары оған көптеген жауларды әкелді. Оның ең белгілі шығармалары, төртжырлықтан басқа, «Лондон меридианы үшін есептелген ойын-сауықтар, мазмұнды және күлкілі» (1700) және «Тірілерге өлгендерден хаттар» (1702) болды, дегенмен оның жазбалары өте көп болды. Осы кезеңдегі авторлары белгісіз бірнеше туындылар оның қаламынан туған деген күдік туды. Өмірінің соңында ол өмір сүрген босқимдығына өкінді, ал өлім төсегінде баспагерінен (Сэм Бриско) кейін жарық көрген барлық туындылары «барлық беймұрапат, ұятсыз бөлімдерден» цензураланады деген уәде алды. Бірақ уәде орындалмады. Браунның көптеген еңбектері оның өлімінен кейін жарияланбады, ал көптеген туындыларының жариялану күні, сондай-ақ оның жазушы ретіндегі орны күмәнді. Замандастарының пікірлері әртүрлі болды; Джонатан Свифт Браунның еңбектерін жоғары бағалады, тіпті «Гулливердің саяхаты» мен Свифттың басқа да туындыларының бір бөлігі Браунның жазбаларының ықпалында болған болуы мүмкін. Генри Филдинг «Том Джонс» романында оны (Бенджамин шаштараптың сөздері арқылы) «ұлттың тудырған ең ұлы зиялыларының бірі» деп атады. Ал Браунның өмірінде аяусыз сынаған адамдары оның өлімінен кейін оның жақсы беделін жақсартуға тырыспады. 1911 жылғы «Британ энциклопедиясы» былай деді: «Ол күлкілі және білімді, бірақ қарапайым және әдепсіз өлеңдер, хаттар, диалогтар мен пасквильдердің авторы болды. Оның жазбалары Лондонның қарапайым өмірі туралы білім береді». Қазіргі уақытта Браунның мұрасын ең жақсы сипаттау Джозеф Аддисонның оған берген «күлкілі естелігі бар Т м Браун» деген атауы болуы мүмкін. Ол Вестминстер аббаттығының жеріне жерленді.

Brown was born at either Shifnal or Newport in Shropshire; he is identified with the Thomas Brown, son of William and Dorothy Brown, who was recorded christened on 1 January 1663 at Newport. His father, a farmer and tanner, died when Thomas was eight years old. Brown made a modest living from his writing in Latin, French and English, in addition to offering services of translation. He translated copiously from Latin and Greek, French, Italian, and Spanish. The list of the translated authors includes, among others, Catullus, Cicero, Horace, Martial, Persius, Pliny, Petronius, and Lucian. He refrained, however, from ever attaching himself to a patron, and expressed contempt toward those who did so. He pursued a libertine lifestyle, and his satirical works gained him several enemies in their subjects. His best known works, apart from the quatrain, are probably Amusements Serious and Comical, calculated for the Meridian of London (1700) and Letters from the Dead to the Living (1702), although his writings were quite prolific. Several works of the period whose author is unknown are suspected to be his. Toward the end of his life he began to regret the licentiousness with which he had lived it, and on his deathbed he secured from his publisher (one Sam Briscoe) a promise that any posthumously published works would be censored of "all prophane, undecent passages". The promise was promptly reneged upon. Many of Brown's works went unpublished until his death, and the publication date of many is in question, as is his stature as a writer. Contemporary opinion was mixed; Jonathan Swift spoke quite highly of Brown's work, and indeed parts of Gulliver's Travels and other of Swift's works may have been significantly influenced by Brown's writings. Henry Fielding, in Tom Jones, calls him (through the words of Benjamin the barber) "one of the greatest wits that ever the nation produced". On the other hand, those whom Brown mercilessly lampooned during his lifetime understandably did nothing to further his good reputation after his demise. The 1911 Encyclopædia Britannica gives this verdict: "He was the author of a great variety of poems, letters, dialogues and lampoons, full of humour and erudition, but coarse and scurrilous. His writings have a certain value for the knowledge they display of low life in London." Presently the best description of Brown's legacy may be that of Joseph Addison, who accorded him the appellation "T m Br wn of facetious Memory". He was buried in the grounds of Westminster Abbey.