Кіріспе

Джозеф Ритсон (2 қазан 1752 – 23 қыркүйек 1803) – ағылшын антикварі және жазушы, Робин Гуд баладаларының алғашқы ғылыми жинағын (1795) редакциялағанымен танымал. 1791 жылы Францияға сапардан оралғаннан кейін, ол француз революциясының идеяларын ынталы түрде қолдады. Сонымен қатар, ол вегетариандық қозғалыстың белсенді жақтаушысы болды. Ритсон "Гаммер Гуртонның Гирланды" немесе "Балабақша Парнасы" атты ағылшын балалар өлеңдері жинағы арқылы да белгілі, оның ішінде "Розалар қызыл" және "Кішкентай Бо Пип" сияқты өлеңдері Лондон қаласында Джозеф Джонсон баспасынан жарық көрген.

Ерте өмір

Ол Стоктон-он-Тис қаласында, Дурхам графтығында, Вестморлендтің шаруа отбасында дүниеге келген. Ол негізінен жетекші мүлік құқығы сарапшысы Ральф Брэдлиден заң білімін алды. Содан кейін ол 22 жасында Лондонға мүлік құқығы сарапшысы болып қоныстанды.

Автор

Ол бос уақытын әдебиетке арнады, ал 1782 жылы Томас Уортонның «Ағылшын поэзиясының тарихына» қарсы шабуыл жасады. Уортонды жалғаншы, ал ақылынан адасып, білімі жетпейтінін жасыру үшін өтірік айтқан деп айыптаған «Ескертпелерінің» өрескел тондылығы әдеби ортада қызу пікірталас тудырды. Ритсон оның талқылаған барлық ұсақ-түйек мәселелерде дұрыс болды, және оның түзетулері қабылданды, бірақ оның сын-ескертпелерінің әділетсіз ащы тілі сол кезде зор ашу-ыза тудырды, бұл Ритсонды қуантқандай көрінді. 1783 жылы Сэмюэл Джонсон мен Джордж Стивенс Шекспирдің мәтіні үшін Уортон сияқты қатал сынға ұшырады. Епископ Перси «Ежелгі әндер» жинағының (1787 жылы басылған, 1790 жылы даталанған, 1792 жылы жарық көрген) алғы сөзінде күшті шабуылға ұшырады. Роберт Саути Сэмюэл Тейлор Колриджге (1803 жылғы 14 наурыздағы хатында) «Ритсон – біздің антиквариаттарымыздың арасындағы ең ерекше, бірақ ең адал адамы, ол Перси мен Пинкертонды әділдіктен гөрі мейірімсіздікпен сынап-жазалайды» деп жазды. Ритсон әдетте ескі әндердің, балладалардың және өлеңмен жазылған романдадың мәтіндерінің дұрыстығын қамтамасыз ету үшін бар күшін жұмсады. Оның Робин Гуд балладаларын жинауы, шынымен де, оның ең үлкен жетістігі болуы мүмкін. Алайда, ол өзге шығармаларын өңдегеннен өзгеше, Джейкобин болғандықтан, Робин Гуд байлардан тонап, кедейлерге береді деген бұрын-соңды естімеген идеяны қабылдады, ол тек епископтар мен Ноттингем шерифін тонаудан гөрі, байлардан тонап, кедейлерге беруді білдірді. Ритсоннан Робин Гудқа байлардан тонап, кедейлерге беруді кім тапсырды деп сұрағанда, ол былай деп жауап берді:

«Патшаларға оны ең қиын жерден алып, ең қажетсіз жерге беруге рұхсат беретін сол күш». Сэр Уолтер Скотт, оның мінезіне қарамастан, оның еңбекқорлығы мен дәлдігіне таң қалды және онымен жақсы қарым-қатынаста болатын жалғыз адам болды. Скотттың айтуынша, Ритсон – «жеткізгіш байқаушы, терең зерттеуші және еңбекқор адам». Ол Джон Патерсонның «Мэр» атты шығармасында «картоп философы» ретінде бейнеленеді. Бұл Джеймс Хогтың 1825 жылы «Ньюкасл журналында» алғаш жарияланған Эдинбург баспагерлік ортасы туралы аллегориялық сатирасы. Ол орфографияға ерекше көңіл бөлді; кейінгі кітаптарында өзі ойлап тапқан реформаланған орфографияны көбірек қолданды. 1796 жылы Ритсон психикалық құлдыраудың белгілерін көрсетті, ал 1803 жылғы 10 қыркүйекте ол толығымен ақылдан шығып, Грей Инндегі бөлмесіне барикада қойды, қолжазбаларын өртеді және ақырында Хокстонға күштеп жеткізілді, онда қайтыс болды. Ритсон атеист еді.

Вегетариандық

Ритсон – ерте вегетариандық қозғалыстың белсендісі болған. Ол 1772 жылы Бернард Мандевиллдің «Аралар туралы аңыз» атты еңбегін оқығаннан кейін вегетариандыққа көшті және көкөністер мен сүтке негізделген диета ұстанды. 1802 жылы оның «Жануар тағамынан бас тарту – моральдық міндет» атты мақаласын сэр Ричард Филлипс жариялады. Биограф Бертран Харрис Бронсон Ритсонның күнделігінен алынған үзінділерге сүйене отырып, оның вегетариандық диетасы маффин, торт, ірімшік, нан, май, сүт, сыра және эльден тұратындығын айтқан.