Кіріспе

Kobudō (古武道) – дәстүрлі жапон жауынгерлік өнерінің жалпы атауы. Kobudō қару-жарақ, қылыштар, отты қарулар және жекпе-жек пен атпен жүруге қатысты техникалардың жапондық дәстүрлі тәсілдерін білдіреді. 古流武術 (көне мектептің жауынгерлік өнері) және 古武術 (көне жауынгерлік өнер) канджилері оны жазудың басқа жолдары. Бұл көне өнерді сипаттау үшін ко рю (古流) деген жалпы термин де қолданылады.

Анықтама және ерекшеліктері

Кобудо (古武道) «ежелгі жауынгерлік өнер» деп аударылуы мүмкін, мұндағы 古 (ежелгі), 武 (жауынгерлік), 道 (жол) сөздерінің мағынасы осылай түсіндіріледі; бұл термин алғаш рет он жетінші ғасырдың бірінші жартысында қолданыла бастады. Кобудо Токугава дәуірінің (1603–1868) басталуын, сонымен қатар Эдо дәуірін білдіреді, осы кезеңде билік Токугава кланының қолына толықтай шоғырланды. Бұл термин көбінесе 19 ғасырдағы Мейдзи реформасына дейін қалыптасқан жауынгерлік өнерлерді атау үшін қолданылады. Муромачи дәуірінен бері қылышбазалық, дзюдзюцу, жауынгерлік өнерлер, садақ ату, артиллерия сияқтылар түрлі мектептерде техникалық тұрғыдан жетілдіріліп, жүйелендірілді. Кобудо (古武道, ежелгі жауынгерлік өнер) термині Мейдзи дәуірінен кейін дамыған мектептерді атау үшін қолданылатын Гэндай будо («заманауи жауынгерлік өнер») немесе синбудо («жаңа жауынгерлік өнер») терминдерінен өзгеше. Заманауи жауынгерлік өнерлердің мақсаты физикалық және рухани жаттығулар арқылы гуманистік идеалдарды дамыту, спорттық жарыстарға баса назар аудару, командалық жұмысты, дені сау қоғамдық құндылықтарды және өркендеуді қолдайтын техникалық жүйелерді (мысалы, дзюдо және кендо) құру болып табылады. Ал ескі тарихи жауынгерлік өнерлердің басты мақсаты спорттық жарыста жеңіске жеткенімен байланысты емес еді. Жақсы дайындалу өмір мен өлім мәселесі болып табылатын жағдайларда маңызды рөл атқарды. Қазіргі заманғы жауынгерлік өнерлерден тыйым салынған қауіпті техникаларға жасырын қару-жарақ, медициналық және улағыш әдістер, сондай-ақ сиқыр қолдану жатады. Ежелгі жауынгерлік өнерлер дзен және буддизммен тығыз байланысты. Бұл мектептің шеберлеріне де түсініксіз болған, бастапқы мағынасы жоғалған, немесе Эдо дәуірінде эстетикалық себептермен қосылған қимылдарды да қамтиды. Кобудо жүйесінде келесі басымдықтар қарастырылады: 1) мораль, 2) тәртіп, 3) эстетикалық форма.

Окинавалық кобудо

Кобудо Окинава кобудосын білдіру үшін де қолданылуы мүмкін, онда ол Окинаваның барлық жекпе-жек жүйелерін жиынтық түрде сипаттайды. Бұл толығымен бөлек және негізінен байланыссыз жүйелер. Кобудо терминін, қазіргідей, Окинаваның ежелгі қару-жарақ жүйелерін ғана сипаттаумен шектемеу керек.