Кіріспе

Қырғи қабақ соғысының шала-шарпы саясаты

Қырғи қабақ соғысы

"Террорлық тепе-теңдік" термині көбінесе, бірақ міндетті түрде емес, Қырғи қабақ соғысы кезінде АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы ядролық қарулану жарысына қатысты қолданылады.

Салқын соғыс кезінде

Бұл екі ел арасындағы ядролық соғыс қаупінен қорқып, осылайша шартты түрде сақталған тыныштық туралы баяндайды. Бұл термин көбінесе сөздік мақсаттар үшін қолданылады және, мүмкін, 1955 жылдың маусым айында Лестер Пирсон БҰҰ Хартиясына қол қойылғанының 10 жылдығында айтқан сөзінен пайда болған: «үрдіс тепе-теңдігі билік тепе-теңдігін ығыстырды». Кейбір саясаттанушылар осы фразаны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі және оған дейінгі әлемдік жағдайды ажырату үшін пайдаланады. Бұрын империялар өзара соғыстың алдын алу үшін экономикалық, әскери және саяси мүмкіндіктерінің салыстырмалы тепе-теңдігін сақтап келген. «Билік тепе-теңдігі» деген сөз тіркесі осындай шартты бейбітшілікті сипаттау үшін жиі қолданылатын. Атом бомбасы жаңа саяси шындық құрды, онда екі үлкен держава бір-бірін жойып, кем дегенде адамзат өркениетіне ауыр зиян келтіруге қабілетті болды. Коммунистер мен капиталистер арасындағы соғыстың алғашқы кедергісі – екінші тараптың күштірек болуынан қорқу емес, ядролық қарулардың жеткілікті мөлшерде және қауіптілігінде болуы болды, себебі жеңіске жеткен жағдайда да өз елінің және мүмкін, бүкіл әлемнің жойылуына соқтыруы мүмкін еді. Осылайша, парадоксалды түрде, ең күшті қарулардың болуы белгілі бір деңгейде бейбітшілікті сақтады: Суық соғыс кезінде әлемде көптеген соғыстар болғанымен, үлкен державалар тікелей соғыспады және 1945 жылы Нагасакиге атом бомбасы тасталғаннан бері соғыста атом бомбасы қолданылмады.

Басқа қолданыстар

Лоренс Саммерс 2008 жылғы қаржылық құлдыраудан кейін бұл терминді әлемдік нарықтардағы "қаржылық үрейдің тепе-теңдігі" жағдайына қатысты қолданды. Алберт Вулстеттер 1958 жылы RAND корпорациясы үшін "Үрейдің нәзік тепе-теңдігі" деген мақала жазған.