Кіріспе
Танаимдер (аморей тілінде: "қайталаушылар", "ұстаздар", жеке тұлға – тана תנא, арамей тілінен алынған) – Мишнада жазылған раввиндік даналар, шамамен 10-220 жылдары. Танаим дәуірі, сондай-ақ Мишна дәуірі деп те аталады, шамамен 210 жылға созылды. Бұл кезең «Жұптар» дәуірінен кейін келді және одан кейін бірден «Тұлғалар» дәуірі басталды. Тана (תנא) түбірі еврейше шена (שנה) түбірінің арамейше баламасы болып табылады, ал бұл сөз Мишна сөзінің түбірінен шыққан. Шенах етістігі «ұғынғанды қайталау» дегенді білдіреді және «оқу» мағынасында қолданылады. Мишна дәуірі көбінесе ұрпақтар бойынша бес кезеңге бөлінеді. Шамамен 120 Танаим белгілі. Танаимдер Израиль жерінің әртүрлі аймақтарында өмір сүрді. Сол кездегі яһуди дінінің рухани орталығы Иерусалим болды, бірақ қала мен Екінші ғибадатхананың қирауынан кейін Иоханан бен Заккай және оның шәкірттері Ямния кеңесін қайта құрды. Оның шәкірттері Лодта және Бней Бракта басқа оқу орындарын ашты. Кейбір Танаимдер мұғалімдер мен заң шығарушылар қызметін атқарумен қатар, қара жұмыс істеді (мысалы, көмір өртетіндер, аяқ киім тігушілер). Олар сонымен қатар халықтың көшбасшылары және Рим империясымен келіссөз жүргізушілер болды.
Tannaim (Amoraic Hebrew: "repeaters", "teachers", singular tanna תנא , borrowed from Aramaic) were the rabbinic sages whose views are recorded in the Mishnah, from approximately 10–220 CE. The period of the Tannaim, also referred to as the Mishnaic period, lasted about 210 years. It came after the period of the Zugot "Pairs" and was immediately followed by the period of the Amoraim "Interpreters". The root tanna (תנא) is the Aramaic equivalent of the Hebrew root shanah (שנה), which also is the root word of Mishnah. The verb shanah means "to repeat [what one was taught]" and is used to mean "to learn". The Mishnaic period is commonly divided into five periods according to generations. There are approximately 120 known Tannaim. The Tannaim lived in several areas of the Land of Israel. The spiritual center of Judaism at that time was Jerusalem, but after the destruction of the city and the Second Temple, Yohanan ben Zakkai and his students founded a new Council of Jamnia. Other places of learning were founded by his students in Lod and in Bnei Brak. Some Tannaim worked as laborers (e. g., charcoal burners, cobblers) in addition to their positions as teachers and legislators. They were also leaders of the people and negotiators with the Roman Empire.
Тарих
Танаимдер Рим империясының билігінде жұмыс істеді. Осы кезеңде Ғибадатхананың Коханимдері (қасиетті рухтылар) жемқорлыққа ұшырады және яһудилер оларды римдіктермен байланысқа түскен деп қарады. Римдіктердің Иудея провинциясын (Самария, Идумея және Яһудеядан құралған) нашар басқаруы көтерілістерге, бүліктерге және жалпы ашу-ызаға әкелді. Хиллель мен Шаммай, Зуготтардың соңғы буыны болғанша, раввиндік ғалымдар арасында аздаған дау-жанжалдар болды. Бірақ осы кезеңнен кейін Хиллель мен Шаммайдың үйлері еврей заңына қатысты екі бөлек көзқарас ұсынды, және екі мектеп арасындағы келіспеушіліктер Мишнаның өзінде кездеседі. Танаимдер, Ауызша заңның мұғалімдері ретінде, мұғалімнен оқушыға ауызша берілген, кейін Мишна, Тосефта және Талмудтың танаиттік үйретімдерінің негізі ретінде жазылған және жүйеленген дәстүрдің тікелей жеткізушілері саналады. Раввиндердің дәстүріне сәйкес, Танаимдер Мұсадан басталган ауызша мұғалімдердің ұзақ тізбегінің соңғы буыны болды.
Мишнаның тілі
Израиль мен Вавилонияның танайимдары жазған тіл Мишнай еврейшесі (МХ) немесе еврейше Лешон хакамим, яғни ғалымдар тілі деп аталады. Шамамен 70-тен 500 жылдарға дейін МХ тілінде мәтіндер жазылған. Мишна, Тосефта, халахик мидраштар және Седер 'Олам Раббаны қамтитын танаит әдебиеті шамамен 70-тен 250 жылға дейін түзілген. Зерттеулер еврей тілінің Израильде шамамен 200 жылға дейін қолданылғанын көрсетті. Жалпы, танаит әдебиеті сол кезеңде Израильдің түрлі аймақтарында қолданылған тіл мен сөйлеуді бейнелейді.
Атаулары
Наси (көпше түрі – Несиим) – ең жоғары дәрежелі мүше, ол Синедрионың төрағасы болды. Раббан – раббиден жоғары атақ, ол Раббан Гамалиел Хазакеннен (Ақсақал Гамалиелден) бастап Насиге берілді. Раббан атағы Хиллель ұрпақтарына ғана берілді, жалғыз ерекшелік – Иерусалимдегі қоршау кезіндегі көшбасшы Раббан Йоханан бен Закай, ол Ұлы көтерілістен кейін яһуди халқының болашағын сақтап қалу үшін Веспасианға жалбарынды. Раввин Елазар бен Азарияға, ол да Наси болған, Раббан атағы берілмеді, мүмкін ол Наси лауазымын қысқа ғана уақытқа ие болғандықтан, ол ақырында Хиллель ұрпақтарына қайта оралды. Раббан Гамалиел Хазакенге дейін есімдердің алдына атақтар қойылмаған, осыдан Талмудта «Gadol miRabban shmo» («Раббан атағынан гөрі адамның өзінің аты артық») деген мақал пайда болды. Мұса мен Ыбырайымның есімдерінің алдында атақтары болмаған сияқты, Хиллелдің есімінің алдында да атағы жоқ, өйткені оның өзінің аты – оның атағы. (Маңыздылығын көрсету үшін немесе бірдей есімді екі адамды ажырату үшін кейде есімнен кейін қосымша сөздер қосылады. Мысалы, Авраам Авину (Абырайым – әкеміз) және Моше Раббину (Мосей – ұстазымыз). Сол сияқты, Хиллелді көбінесе Хиллель Хазакен (Ақсақал Хиллель) деп атайды. Раввин Йехуда хаНасиден (Йехуда Насиден) бастап, көбінесе жай ғана «Раввин» деп аталатын Насиге Раббан атағы берілмейді, бірақ оның орнына Йехуда хаНасиге «Раббину ХаКадош» («Біздің қасиетті раввин [ұстаз]») деген құрметті атақ беріледі.)