Кіріспе
Математикадағы арнайы функция. Математикада Хурвиц зетта функциясы – көптеген зетта функцияларының бірі. Ол Re(s) > 1 және a ≠ 0, −1, −2 болатын комплекс айнымалылар үшін формальды түрде анықталады. Бұл қатар s және a берілген мәндері үшін толыққанды жинақталады және барлық s ≠ 1 үшін анықталған мероморфтық функцияға дейін жалғастырылуы мүмкін. Риман зетта функциясы – ζ(s,1). Хурвиц зетта функциясы оны 1882 жылы енгізген Адольф Хурвицтің құрметіне аталған.
In mathematics, the Hurwitz zeta function is one of the many zeta functions. It is formally defined for complex variables s with Re(s) > 1 and a ≠ 0, −1, −2, by
This series is absolutely convergent for the given values of s and a and can be extended to a meromorphic function defined for all s ≠ 1. The Riemann zeta function is ζ(s,1). The Hurwitz zeta function is named after Adolf Hurwitz, who introduced it in 1882.
Дискретті Фурье трансформациясы
Хурвиц зета функциясының s ретімен дискретті Фурье түрлендіруі – Лежандрның хи функциясы.
Нөлдер
Егер a=1 болса, Хурвиц зетта функциясы Риманның зетта функциясының өзіне дейін тосып қалады; егер a=1/2 болса, ол Риман зетта функциясын күрделі аргумент s-тің қарапайым функциясына көбейту арқылы тосып қалады (жоғарыда көрсетілгендей), бұл әр жағдайда Риманның зетта функциясының нөлдерін зерттеуге алып келеді. Атап айтқанда, нақты бөлігі 1-ге тең немесе одан үлкен нөлдер болмайды. Дегенмен, егер 0<a<1 және a≠1/2 болса, онда 1<Re(s)<1+ε жолағында кез келген оң нақты сан ε үшін Хурвиц зетта функциясының нөлдері табылады. Бұл Дәвенпорт пен Хайльбронн рационалды немесе трансцендентті иррационал а үшін, ал Кассельс алгебралық иррационал а үшін дәлелдеген.
Қолданбалар
Хурвицтің зетта функциясы түрлі салаларда қолданылады. Ең көп кездесетін сала – сандар теориясы, онда оның теориясы ең терең және жан-жақты дамыған. Дегенмен, ол фракталдар мен динамикалық жүйелерді зерттеуде де пайда болады. Қолданбалы статистикада Зипф заңы мен Зипф-Мандельброт заңында кездеседі. Бөлшек физикасында, Джулиан Швингердің формуласында қолданылады, ол біртекті электр өрісінде Дирак электронының жұптар тудыру жылдамдығын дәл есептейді.