Кіріспе
Шотландиядағы Кингюсси қаласы (/audio=kingussie. ogg//k//ɪ//ŋ/'/j//uː//s//i/ kingYOOsee; Ceann a' Ghiùthsaich) – Шотландияның Хайленд кеңесі аймағындағы Баденох және Стратспей округіндегі шағын қала. Тарихи тұрғыдан Инвернесс графтығында орналасқан, қала А9 тас жолының жанында жатыр, алайда А9 тас жолының ескі бағыты 1979 жылдан бері қаланың басты көшесі ретінде сақталған, бірақ қала айналып өтеді. Кингюсси Инвернестен 68 шақырым оңтүстікке, Авимордан 19 шақырым оңтүстікке және Ньютонмордан 5 шақырым солтүстікке қарай орналасқан.
Kingussie (/audio=kingussie. ogg//k//ɪ//ŋ/'/j//uː//s//i/ kingYOOsee; Ceann a' Ghiùthsaich ) is a small town in the Badenoch and Strathspey ward of the Highland council area of Scotland. Historically in Inverness shire, it lies beside the A9 road, although the old route of the A9 serves as the town's main street which has been bypassed since 1979. Kingussie is 42 mile (68 km) south of Inverness, 12 mile (19 km) south of Aviemore, and 3 mile (5 km) north of Newtonmore.
Тарих
"Кингюсси" атауы гэль тілінен шыққан "Ceann a' Ghiuthsaich" сөзінен келген, ол "Қарағайлы орманның басы" деген мағынаны білдіреді. 18-ғасырдың басындағы Рутвен казармасының (Тарихи Шотландия; келушілер үшін кез келген уақытта ашық) қираған қалдықтары ауылдың алғашқы орналасқан жеріне жақын, бірақ Спей өзенінің тасқын суынан сақтану үшін ауыл одан жылжытылған. Ганновер казармасы орта ғасырларда Баденох иелері Коминдердің резиденциясы болған Рутвен қамалының орнында салынған.
Шинти
2005 жылғы Гиннес рекордтар кітабына сәйкес, Кингюсси – барлық уақыттағы ең табысты спорт командасы. Олар 20 мәрте қатарынан лигада жеңіске жетіп, 1990 жылдардың басында бір кезде 4 жыл бойы жеңіліс көрмеген.
Туризм
Инвернесске дейінгі негізгі теміржол желісі Эдинбург, Глазго және оңтүстік қарай өтеді. Кингюсси теміржол станциясы Бас көшеден оңтүстік-шығысқа қарай шамамен орналасқан. 2000-жылдардың басында "Глен монархы" телесериалы Кингюсси ауданында және оның төңірегінде түсірілді. "Глен монархы" телесериалының түсірілген орны – Ардверики иелігі Кингюссиден 12 миль (19 км) қашықтықта орналасқан. Жақын жерде Хайленд жабайы табиғат паркі орналасқан. Хайленд халық мұражайы Ньютонморда, Кингюссиден 3 миль (5 км) жерде орналасқан. Кингюсси жақсы күтілген және белгіленген жаяу жолдар желісінің орталығында орналасқан; аймақтағы ең танымал серуендердің бірі – орталыққа көрінетін Крег Бхег төбесіне көтерілу.
Білім
Кингюссиде екі мектеп орналасқан. Ауылдың оңтүстік жағында, Бас көшеден жақын жерде орналасқан Кингюсси бастауыш мектебі бар, ол балабақша және 1-7 сынып (3 жастан 12 жасқа дейін) оқушыларын қабылдайды. 7-ші сыныпты бітіргеннен кейін көптеген оқушылар жергілікті Кингюсси орта мектебіне ауысады. Оған бес бастауыш мектеп қатысты: Авимор, Альви (Кинкрейг), Далвинни, Гергаск (Лагган) және Ньютонмор. Осы мектептердің 7-ші сынып оқушылары жазғы демалыстан кейін автоматты түрде Кингюсси орта мектебіне ауысады, егер оқушы басқа ауданға көшпесе немесе басқа мектепке түсуге рұқсат алмаса. Кингюссиде Колумба миссионерлері кезінен бастап орта мектеп болғандығын көрсететін деректер бар. Тамыз айындағы кешігуден кейін, ол 2013 жылдың 20 қыркүйегінде ресми түрде ашылды. Жаңа ғимаратқа 9 сынып бөлмесі, жаңа кіреберіс, жаңа демалыс аймағы, қосымша тұрақ орындары, сондай-ақ арнайы қолдауға мұқтаж оқушыларға немесе оқуы мен мектепке қатысуына көмек қажет оқушыларға арналған жаңа оқушыларға көмек көрсету бөлімі салынды.
Галл тілі
Санақ деректеріне сәйкес, 1891 жылы Кингюсси тұрғындарының 53,9% гэль тілінде сөйлеген. Бұл көрсеткіш ғасыр басында күрт төмендеді, ал 2001 жылы халықтың шамамен 1,8% ғана тілді білуін хабарлады. Осының салдарынан, ғалым Кент К. Дью оны "гэль диаспорасының" бір бөлігі деп атайды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен аздап жоғары тілдік таралуды көрсетеді.
Футбол
Ауыл Шинти клубымен көбірек танымал болғанымен, жергілікті Стратспи және Баденох әл-ауқат футбол федерациясында өнер көрсететін, сәтті футбол командасы да бар.