Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чарльз Хартсорн 1953 жылы анықтаған классикалық пантеизм – Барух Спиноза және стоиктер сияқты пантеистердің теологиялық детерминизмге негізделген философиясы. Хартсорн детерминизмді жоққа шығаратын пантеизмді, детерминистік пантеизмнен ажыратуға ұмтылды. Бұл термин сонымен қатар классикалық грек және рим дәуіріндегі пантеизмді немесе әртүрлі авторлар әртүрлі анықтаған архетиптік пантеизмді білдіру үшін де қолданылған.
Classical Pantheism, as defined by Charles Hartshorne in 1953, is the theological deterministic philosophies of pantheists such as Baruch Spinoza and the Stoics. Hartshorne sought to distinguish panentheism, which rejects determinism, from deterministic pantheism. The term has also been used to mean Pantheism in the classical Greek and Roman era, or archetypal pantheism as variously defined by different authors.
Хартсорнның классикалық пантеизмі
Классикалық пантеизм терминін алғаш рет 1953 жылы Чарльз Хартшорн және оның жұмысын талқылағандар ұсынды. Пантеизмді қорғауда Хартшорн детерминизмді қабылдамайтын пантеизмді, детерминистік пантеизмнен ажыратуға тырысты. "Пантеизм" термині грек сөздері pan (πᾶν, "барлық") және theos (θεός, "Құдай") сөздерінен туындаған, олардың мағынасы "Барлық Құдай" немесе "Барлығы – Құдай" болып табылады. Ол көбінесе монизммен байланысты, бұл шындықтың бірлік тұжырымы. Діндер энциклопедиясы осы пантеизм түрін "радикалды монизм" деп сипаттайды, және классикалық пантеизмде "Құдай барлық нәрсені, соның ішінде біздің қабылданатын шешімдерімізді де шешеді немесе анықтайды" дейді. Детерминистік көзқарасты пантеизмнің басқа мысалдарына Ральф Уолдо Эмерсон, Эрнст Геккель және Георг Вильгельм Фридрих Гегельдің пікірлері жатады.
This usage of the term Classical Pantheism was first presented by Charles Hartshorne in 1953, and by others discussing his presentation. In making his case for panentheism, Hartshorne sought to distinguish panentheism, which rejects determinism, from deterministic pantheism. The term "pantheism" is derived from Greek words pan (πᾶν, "all") and theos (θεός, "God"), together meaning "All God" or "All is God." It is often associated with monism, the view that reality is a single thing. The Encyclopedia of Religion refers to this form of Pantheism as an "extreme monism," stating that in Classical Pantheism, "God decides or determines everything, including our supposed decisions." Other examples of deterministic inclined pantheisms include the views of Ralph Waldo Emerson, Ernst Haeckel, and Georg Wilhelm Friedrich Hegel.
"Классикалық пантеизмнің" басқа қолданыстары
Типикалық немесе архетиптік пантеизм. Бұл қолданыс авторының типикалық немесе архетиптік пантеизмді не құрайтыны туралы пікіріне қарай өзгеріп отырады, бірақ көбінесе Спинозаны қамтиды. Классикалық дәуірдегі пантеизм, әсіресе ежелгі Грекия мен Римде (мысалы, стоицизм).
Typical or archetypal pantheism. This usage varies according to the judgement of the writer as to what constitutes typical or archetypal pantheism, but usually includes Spinoza. Pantheism of the Classical period, specifically Ancient Greece and Rome (for example, Stoicism).