Кіріспе

Солтүстік-Батыс Англиядағы канал

Шропшир Юнион каналы, "Шроппи" деген лақап атымен танымал, Англиядағы кеме жүретін канал. Лланголен және Монтгомери каналдары – Шропшир одағы (SU) жүйесінің тармақтарының қазіргі атаулары және олардың бір бөлігі Уэльсте орналасқан. Канал Англияның солтүстік-батысындағы Стаффордшир, Шропшир және Чешир графтықтарында жатыр. Ол Уэст-Мидлендс каналдары жүйесін, Вулвергемптон қаласында, Мерси өзенімен және Манчестер кеме каналымен, Чеширдегі Ельсмир портында (66 миль / 106 км қашықтықта) байланыстырады. "SU негізгі желісі" Мерси өзеніндегі Ельсмир портынан оңтүстік-шығысқа қарай, Вулвергемптондағы Аутерли торабындағы Стаффордшир және Вустершир каналына дейін созылады. Басқа байланыстар: Лланголен каналы (Харлстон торабында), Мидлвич тармағы (Барбридж торабында), ол өзі Уордл каналы арқылы Трент және Мерси каналымен, сондай-ақ Ди өзенімен (Честерде) байланысады. Трент және Мерсиге (Миллвич тармағы және Стаффордшир және Вустершир каналы арқылы) екі байланысы бар SU, "Төрт графтық сақина" деп аталатын маңызды айналма және ауылдық демалыс маршрутының бір бөлігі болып табылады. SU магистралі Англияда салынған соңғы тар магистральдық канал болды. Ол 1835 жылға дейін аяқталмады және Томас Телфордтың соңғы ірі инженерлік жетістігі саналады. "Шропшир одағы" атауы Шропшир одағы темір жолдары мен канал компаниясын құру үшін біріккен әртүрлі құрамдас компаниялардың (Эллесмир каналы, Бирмингем және Ливерпуль торабы каналы, Монтгомеришир каналы) бірігуінен туындаған. Нантвич пен Аутерли торабы арасындағы негізгі желі бастапқыда темір жол ретінде салынбақ болған, бірақ соңында оны су жолы ретінде салуға шешім қабылданды.

Сызбалық желі

Канал Мерси өзеніндегі Элсмир портынан басталып, Вирал түбегі арқылы Честерге дейін созылады. 1797 жылы аяқталған бұл бөлік бастапқыда аяқталмаған Эльсмир каналының бір бөлігі болған. Өнеркәсіптік су жолы Ливерпуль портын Мерси өзені арқылы Солтүстік-Шығыс Уэльс көмір кендеріне және одан Шрусбериге, Северн өзеніне қосуды көздеген. Дегенмен, Недерпул мен Честер арасындағы контурлық канал аяқталғанына сегіз жыл өткен соң, жоба экономикалық тұрғыдан тиімсіз болып шықты. Осының салдарынан, Честерден Тревор бассейніне дейінгі жоспарланған 16 мильдік (26 км) негізгі желі ешқашан салынбады. Оның орнына, солтүстік Вирал бөлігі бұрыннан бар Честер каналымен біріктірілді және ақырында Шропшир одағы желісінің бір бөлігіне айналды. Эльсмир каналы жоспарланғандай толыққанды аяқталмаса да, оның орталық бөлігі салынды. Бұл бөліктер қазір Лланголен каналы және Монтгомери каналы су жолдарының құрамына кіреді. Екеуі де Шропшир одағының негізгі желісінің тармақтары болып табылады, бірақ қазіргі заманда олар жеке каналдар ретінде қарастырылады.

Честер каналы

Честерде, Ди өзеніне алып баратын қолдың жоғарғы жағынан бастап, СУ 1772 жылы Честер мен Нантвичті байланыстыру үшін салынған ескі Честер каналының бойымен өтеді. Канал Честер қаласының қабырғаларымен қатар, терең, тік қызыл құмтаспен қиылған арна арқылы өтеді. Честерден кейін, канал Честер жазығының көбінесе тегіс жерін кесіп өтеді, Бистон қамалынан және Барбридж мен Хёрлстон тораптарынан өтіп, Честер каналының бастапқы аялдамасы – Нантвич алабына жетеді. Бұл участақтағы екі торап ағылшын және уэльс су жолдарының желісінде маңызды байланыс болып табылады. Барбриджде СУ-ның Мидлвич тармағы Трент және Мерси каналында (кішкентай Уордл каналы арқылы) солтүстік-шығысқа қарай Мидлвичке барады. Бұл Честер каналының бастапқы жоспарланған басты бағыты болған, бірақ ол Нантвич учаскесінен әлдеқайда кейін салынды. Хёрлстонда, Лланголен мен Монтгомериден келген ескі Эльсмир каналы Франктон торабынан шығысқа қарай ескі Честер каналымен байланысты, себебі Ди өзені бойымен Тревордан Честерге жоспарланған басты бағыт ешқашан салынбайтыны анық болды. Бұл канал ақырында Честер каналымен бірігіп, Шропшир одағының Лланголен тармағына айналды. Бұл сулар қазір Лланголен каналы және (Франктон торабынан оңтүстікке қарай, әлі де қалпына келтірілуде) Монтгомери каналы деп белгілі.

Бірмингем және Ливерпуль түйіспе арнасы

Нантвич алабы мен СУ-ның келесі бөлігі арасындағы ерекше бұрыш, оңтүстікке қарайғы саяхаттың бастапқыда тар Бирмингем және Ливерпуль түйіспелі каналы ретінде салынған, Честер каналының соңындағы Нантвичті, Вулвергемптонға жақын Аутерли түйіспесіндегі Стаффордшир және Вурчестершир каналына жалғастыру үшін салынған жаңа (және тар) каналға байланысты екенін көрсетеді. Норбери түйіспесінде маңызды жоғалған байланысты көруге болады, онда (1841) тармақ Ньюпорт арқылы оңтүстік-батысқа қарай Шрусбери каналымен Ваппенсхолл түйіспесінде қосылуға бағытталған. Нантвич алабынан кейін, су құбырын қамтитын ұзын қармақ канал негізгі A534 Нантвич-Честер жолын кесіп өтеді. Содан кейін канал Чешир жазығынан Аудлемдегі 15 шлюз арқылы көтерілуі керек. Канал Шропширдегі Маркет Дрейтон қаласының шығыс жақтарынан өтеді. Оңтүстікке қарай Стаффордширдегі Найтон ауылы арқылы ұзын көлденеңдер бар. Норбери түйіспесінің оңтүстігінде су құбыры және Вудсивске (Стаффордшир) жақын Лойнтонда, Граб-стритте және Вудсивсте (Шропшир) терең тіліктер бар. Одан кейін канал 1 мильдік (2 км) Shelmore Embankment ретінде жалғасады. Құрылыс кезінде топырақтың қайта-қайта сығуы салдарынан бұл B&L Junction Canal-дың соңғы бөлігі болып ашылды. Ұзын бөгеттің екі шетінде су тасқынынан сақтайтын қақпалар орнатылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл шлюздер түнде жабық тұрды, себебі бомбалық зақымдану қаупі болды. Гносаллда канал Каули туннеліне кіреді. Бастапқыда туннельдің ұзын болуы жоспарланған, бірақ тастың алғашқы бөлігінен кейін жер тұрақсыз болды, ал қалған бөлігі қазіргі тар және тік беткейлі Коули тілігін құрау үшін ашылды. Уитон Астон қаласында канал соңғы шлюз арқылы көтеріліп, саммит деңгейіне жетеді, оны Бревудтан солтүстікке қарай Белвид суқоймасымен қамтамасыз етеді. Суқойманың солтүстігінде канал Стреттон акведугі арқылы Уотлинг көшесінен (A5 жолы) өтеді. SU Аутерли түйіспесінде Стаффс және Ворстер каналында аяқталады. Түйіспеден бірден бұрын, жаңа бәсекелес каналға бұрынғы Стаффордшир және Ворчестершир каналынан судың жоғалуын болдырмау үшін салынған өте жақын тоқтау шлюзы орналасқан. Ерекше жағдай ретінде, B&L Junction каналының саммит деңгейі ескі каналдан бірнеше дюйм төмен болу үшін жоспарланған, сондықтан жаңа канал шлюз айналымдары кезінде аз мөлшерде су алады (канал компаниялары жаңа құрылысқа қарсылық білдірмеу шарты ретінде әдетте талап ететін практиканың керісі).

"Shropshire Union" компаниясының құрылуы

Шропшир одағы темір жолдары және канал компаниясы 1846 жылы құрылды. Ельсмир мен Честер каналдары 1813 жылы біріктірілді, ал Бирмингем мен Ливерпуль қосылатын каналы Ельсмир және Честер компаниясымен 1845 жылы қабылданған Парламент актісі арқылы қосылды. 1846 жылы қабылданған тағы бір акт компанияның атын Шропшир одағы темір жолдары және канал компаниясы деп өзгертті және Шрусбери каналын, сондай-ақ шығыс Шропшир желісіндегі басқа каналдарды (қазіргі Телфордты оңтүстікке қарай Коалпорттағы Северн өзенімен байланыстыратын) сатып алуға рұқсат берді. Кейін (1847 жылы) ол Лондон және Солтүстік-Батыс теміржол компаниясына өтті, бұл Шрусбери каналының және Норбери түйісінен басталатын тармақтың құлдырауына әкелді.

1945 жылғы банкрот

1945 жылы 7 қыркүйекте Денбигшир маңында Лланголен каналының жағасы бұзылды. Қашқан су Руабон мен Бармут темір жолының учаскесін шайып кетті. Ұлы Батыс темір жолының пошта және жүк пойызы рельстен соғылып, бір адам қаза болып, екеуі жарақат алды. Келесі өртте пойыздың барлық құрамы, тежегіш вагонынан басқа, толығымен қирады.

2018 жылғы банктік құлдырау

Каналдың солтүстік жағалауының бір бөлігі 2018 жылдың 16 наурызында Миддлвичке жақын Уиллок өзені арқылы өтетін су құбырында бұзылып, Уордл шлюзі мен Стэнтхорн шлюзі арасындағы учаскеде 15-20 қайық тігіліп қалды. Терең шұңқырға жақын болған бір қайықтан адамдар эвакуацияланды, сондай-ақ бір жергілікті тұрғынның бақшасына шағын зиян келтірілді. Канал және өзендер қорының мәліметінше, бұзылуға себеп – бір адамның шлюз қақпасын ашық қалдырып, судың каналға толып кетуіне әкеп соққан. 3 миллион фунт стерлингке бағаланған шұғыл жөндеу жұмыстарынан кейін, каналдың Мидлвич тармағы 2018 жылдың 21 желтоқсанында қайта ашылды.

Қалпына келтіру

Шропшир одағы каналына қызығушылықты арттыру, оны пайдалануды және қалпына келтіруді мақсат ете отырып, Шропшир одағы каналы қоғамы құрылды. Бүгінде олардың негізгі қалпына келтіру жұмыстары Монтгомери каналында жүргізілуде, ол Уэльс аумағына қарай баяу-баяу қайта жаңартылуда. Честердегі каналды Честер Canal Heritage Trust қорғап, дамытумен айналысады.