Кіріспе

интервал

Музыка теориясында, минорлық жетінші – жеті ноталық позицияны қамтитын екі музыкалық интервалдың бірі. Ол кішігірім, себебі екі жетіншінің арасында кішірек, он жарты тонды қамтиды. Мажорлық жетінші он бір жарты тонды қамтиды. Мысалы, Лядан (A) Сольге (G) дейінгі интервал – минорлық жетінші, себебі Соль нотасы Лядан он жарты тон жоғары, ал Лядан Сольге дейін жеті ноталық позиция бар. Кішірейтілген және үлкейтілген жетіншілер де бірдей ноталық позицияларды қамтиды, бірақ жарты тон саны әртүрлі болады (тиісінше тоғыз және он екі). Минорлық жетінші интервалдары әуендерде (әсіресе олардың басталуында) сирек кездеседі, бірақ мажорлық жетіншілерге қарағанда жиірек кездеседі. Белгілі бір мысал, теориялық сабақтарда жиі қолданылуының арқасында, "Somewhere" әнінен ("Вест-Сайд Стори") "There's a place for us" деген сөз тіркесінің алғашқы екі сөзі арасында кездеседі. Тағы бір танымал мысал – "Жұлдыздар жолы: Түпнұсқа сериясы" атты телесериалының негізгі музыкасының кіріспесіндегі алғашқы екі нота арасында. Минорлық жетіншінің ең көп кездесетін жағдайы – басым кілттің доминантты үш дыбыстық тобының тамырынан құрылады, бұл өте маңызды доминантты жетінші аккордын құрайды. Консонанс пен диссонанс – контекстке байланысты салыстырмалы, минорлық жетінші – консонансқа айналуын қажет ететін диссонанс ретінде анықталады.

Басқа темпераменттерде

Дұрыс интонацияда 16:9 "кіші жай жетінші", сонымен қатар "Пифагордың кіші жетіншісі" деп аталады, ол бір-бірінің үстіне қойылған екі таза төрттікке тең, ал 9:5 "үлкен жай жетінші" таза бестік пен кіші үштіктердің үстіне қойылғанға тең. Жиілігі жақын интервал – жеті гармония.