Шотландиядағы Ди өзені: географиясы, тарихы және экологиясы
River Dee, Galloway
Шотландиядағы Ди өзені: бастауы, ағысы, ұзындығы (61 км), су алабы (1036 км²) және Тонгланд су тоғаны туралы толық ақпарат. Өзендер, Шотландия, туризм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ди өзені (Dè / Uisge Dhè) Шотландияның оңтүстік-батысында, Галоуэй тауларындағы Лох-Ди көлінен басталып, алдымен Клаттерингшоуз көліне, содан кейін Кен көліне құяды, онда ол Кен суымен қосылады. Одан кейін Ди өзені 24 шақырым (15 миль) оңтүстікке қарай Кирккюдбрайт қаласына дейін ағып, Кирккюдбрайт шығанағы арқылы Солвей фьордына жетеді. Жалпы ұзындығы 61 шақырымнан асады. Ди өзенінің салаларымен бірге су жиналатын алабы 1036 шаршы километрден асады. Кирккюдбрайттан 3 шақырым жоғарыда Тонгленд қаласында өзенге бөгет салынған. Бұл 1930 жылдары Галлоуэй гидроэлектрлік стансасының аясында салынды. Осы жерде 1806 жылы Томас Телфорд салған Тонгленд көпірі де орналасқан. Ди өзенінің төменгі ағысындағы аралда Трейв қамалының қираған қалдықтары тұр. Птолемейдің 2 ғасырдағы «География» еңбегінде ол Dēoúa деп тіркелген. Бұл форма «құдай» деген мағына беретін прото-индоевропалық *deiueh2 сөзінің дамуын көрсетеді, ол көптеген кельттік өзен атауларында кездеседі. 1308 жылы Шотландияның тәуелсіздік соғыстары кезінде Ди өзенінің шайқасы осы өзенде немесе Кри өзенінде болған болуы мүмкін. Ди өзені Лох Кеннен жоғарыдағы қара түсіне байланысты «Дидің қара суы» деп те аталады. Лох-Кен және Ди батпақтары 1992 жылдың 21 тамызында Рамсар аймағы болып жарияланды.
The River Dee (Dè / Uisge Dhè), in south west Scotland, flows from its source in Loch Dee amongst the Galloway Hills, firstly to Clatteringshaws Loch, then into Loch Ken, where it joins the Water of Ken. From there, the Dee flows 15 mile (24 km) southwards to Kirkcudbright, and into Kirkcudbright Bay to reach the Solway Firth. The distance is just over 38 mile (61 km) in total. Together with its tributaries, the Dee's total catchment area is over 400 square miles (1,036 km2). The river is dammed at Tongland, two miles (3 km) upriver from Kirkcudbright. This was constructed as part of the Galloway hydro electric power scheme in the 1930s. Also at this site is Tongland Bridge, built in 1806 by Thomas Telford. The ruins of Threave Castle stand on an island on the lower part of the Dee. In Ptolemy's 2nd century work Geography it is recorded as Dēoúa. This form represents a development of Proto Indo European *deiueh2 'a goddess', which occurs in many Celtic river names. The Battle of the River Dee may have been fought at this river or at River Cree in 1308, during the Scottish Wars of Independence. The Dee has also been known as the Black Water of Dee because of its dark colour in the stretch above Loch Ken. Loch Ken and the Dee Marshes were together designated a Ramsar site on August 21, 1992.
Тарфты су
Тарф суы Ди өзеніне Тонгланд жанындағы тасқын су аймағында оң жақтан құяды. Тарфтың бастаулары Лауристон және Рингфорд ауылдары арасындағы жерді, соның ішінде Лох-Мэнох көлін сумен жабады. Бұл өзенді Галлоуэйдің батысындағы Бладнох өзенінің саласы – ұқсас аталған Тарф Вотермен шатастырмау керек. Тарф атауы прото-индоевропалық түбір *tauro 'бұқа, жабайы сиыр' дегеннен шыққан. Шотландияның оңтүстігіндегі осы атаудың басқа мысалдары сияқты, 'Тарф' түрі гаэль тілінде, бірақ бұрынғы кумбрик сөзінен туындаған болуы мүмкін.
The Tarff Water enters the Dee as a right bank tributary near Tongland in the tidal stretch of the river. The headwater streams of the Tarff drain the tract of country between the villages of Laurieston and Ringford including Loch Mannoch. The river should not be confused with the similarly named Tarf Water which is a tributary of the River Bladnoch further west in Galloway. The name Tarff derives from the Proto Indo European root *tauro 'bull, aurochs'. Like other examples of this name in southern Scotland, 'Tarff' is Gaelic in form but is likely to derive in turn from an earlier Cumbric cognate.