Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грейс Металиус (8 қыркүйек 1924 – 25 ақпан 1964) – американдық француз жазушысы, «Пейтон Плейс» романымен танымал, бұл роман баспа тарихындағы ең көп сатылған туындылардың бірі.
American French writer (1924–1964)
Grace Metalious (September 8, 1924 – February 25, 1964) was an American author known for her novel Peyton Place, one of the best selling works in publishing history.
Ерте өмір
Мари Грейс ДеРепентигни Нью-Гэмпшир штатының Манчестер қаласындағы фабрикалық поселкеде кедейлік пен тоқыраған отбасылық ахуалда дүниеге келді. Оқушы кезінде, Манчестер орта мектебінде, мектеп спектакльдерінде ойнады. Бітірген соң, 1943 жылы Манчестердегі католик шіркеуінде Джордж Металиусқа тұрмысқа шығып, үй шаруасымен айналысып, ана болды. Жұбайлар мұңайтын жағдайда өмір сүрді, бірақ ол жазуын жалғастырды. Бір баласы болғанда, олар Нью-Гэмпшир штатының Дарем қаласына көшті, онда Джордж Нью-Гэмпшир университетінде оқыды. Даремде Грейс Металиус жазумен кәдегідей айналыса бастады. Джордж бітіргеннен кейін, Нью-Гэмпшир штатының Гилмантон қаласындағы мектеп директоры болып жұмысқа орналасты. 1955 жылдың көктеміне қарай ол алғашқы нұсқасын аяқтады. Күйеуінің айтуынша, Металиустар "Ағаш және гүл" атауын ауыр деп санап, кітаптың атауы бола алатын қалаға ат беруге шешім қабылдады. Олар бірінші кезекте "Поттер Плейс" (Нью-Гэмпшир штатының Андовер қаласының жанындағы нақты бір елді мекеннің аты) дегенді қарастырды. Олар қаланың ойдан туған атауға ие болуын қалағандықтан, атласқа қарап, Техас штатындағы "Пейтон" қаласын тапты. Олар оны "Place" сөзімен біріктіріп, "a" әрпін "e" әрпімен ауыстырды. Осылайша "Пейтон Плейс" дүниеге келді, ол: "Тамаша, Джордж. Пейтон Плейс. Пейтон Плейс, Нью-Гэмпшир. Пейтон Плейс, Жаңа Англия. Пейтон Плейс, АҚШ. Бұл шын мәнінде, жамандықтардың көтеріліп, адамдар шкафтарындағы барлық құпияларын жасыруға тырысатын барлық шағын қалалардың жиынтығы" деді. Басқа деректерде оның баспагерлері атауды өзгерткенін айтады. Металиус Жакус Шамбрун агенті арқылы қолжазбаның жобасын үш ірі баспаға жіберді. 1955 жылдың жазында Липпинкотт үшін еркін қолжазба оқырманы Леона Невлер оны оқып, ұнатып, бірақ оның ірі баспаға қабылдануға тым ыстық екенін түсінді. Ол оны кішкентай "Джулиан Месснер" фирмасының президенті және бас редакторы Кэтрин Г. ("Китти") Месснерге көрсетті. Месснер дереу романды сатып алып, Невлерден басылымға шығару алдында соңғы түзетулер жасау үшін еркін редактор ретінде жұмыс істеуін сұрады.
Marie Grace DeRepentigny was born into poverty and a broken home in the mill town of Manchester, New Hampshire. Writing from an early age, at Manchester Central High School, she acted in school plays. After graduation, she married George Metalious in a Catholic church in Manchester in 1943, and became a housewife and mother. The couple lived in near squalor, but she continued to write. With one child, the couple moved to Durham, New Hampshire, where George attended the University of New Hampshire. In Durham, Grace Metalious began writing seriously. When George graduated, he took a position as principal at a school in Gilmanton, New Hampshire. By the spring of 1955, she had finished the first draft. By her husband's account, both Metaliouses regarded The Tree and the Blossom as an unwieldy title and decided to give the town a name that could be the book's title. They first considered "Potter Place" (the name of a real community near Andover, New Hampshire). Realizing their town should have a fictional name, they looked through an atlas and found "Payton" (a town in Texas). They combined this with Place and changed the "a" to an "e". Thus Peyton Place was born, prompting her comment, "Wonderful—that's it, George. Peyton Place. Peyton Place, New Hampshire. Peyton Place, New England. Peyton Place, USA. Truly a composite of all small towns where ugliness rears its head, and where the people try to hide all the skeletons in their closets." Other accounts say her publishers changed the name. Metalious found an agent, Jacques Chambrun, who submitted the draft manuscript to three major publishers. In the summer of 1955, Leona Nevler, a freelance manuscript reader, read it for Lippincott and liked it, but knew it was too steamy for a major publisher to accept. She showed it to Kathryn G. ("Kitty") Messner, president and editor in chief of the small firm Julian Messner. Messner immediately acquired the novel and asked Nevler to step in as a freelance editor for final polishing before publication.
Баспа құбылысы
1956 жылдың жазында Металиустар отбасы төбедегі жаңа үйге көшіп келді, ал кітапты жариялау науқаны 1956 жылдың 24 қыркүйегінде жарық көргеннен кейін басталды. Көптеген сыншылар оны мойындамаса да, ол бір жылдан астам уақыт бойы The New York Times бестселлер тізімінде тұрды және халықаралық құбылысқа айналды. Пейтон Плейс қаласы Нью-Гэмпширдің бірнеше қалаларының қосындысы болды: Металиус тұрған және оның атақ-даңқына наразы болған Гилмантон; Пейтон Плейске шамамен тең және Металиустың сүйікті бары орналасқан Лакония қаласы; сондай-ақ көршілес Алтон және Белмонт қалалары. Гилмантон темір зауытының ауылында 1946 жылдың желтоқсан айында бір қыз жыныстық зорлық-зомбылық жасаған әкесін өлтірді (осы оқиға кітаптың негізгі бөлігін құрайды). Белкнап округінің шерифі Гомер Крокетт және Нью-Гэмпшир штатының полиция қызметкерлері бұл қылмысты тергеді. Голливуд кітаптың табысынан тез арада пайда тапты – кітап жарық көргеннен кейін бір жыл өткен соң, "Пейтон Плейс" фильмі прокатка үлкен табыс әкелді. Фильмнің премьерасы Нью-Гэмпшир штатының Лакония қаласындағы Колониал театрында өтті. Металиус қайтыс болғаннан кейінгі күзде (ABC телеарнасында, 1964 жылдан 1969 жылға дейін) эфирге шыққан прайм-тайм телесериал да жоғары рейтингтерге ие болды. Металиустың баспасы оны "Pandora in Blue Jeans" деген жазуы бар суретпен жарнамалады. Өзін сынағандарға жауап ретінде ол: "Егер мен жаман жазушы болсам, онда көптеген адамдардың талғамы да жаман" деді. Ал өз жұмысының ашықтығы туралы былай деді: "Том Сойердің де сүйіктісі болған, ал ересектердің жыныстық құштарлығын талқыламастан олар туралы айту – шынысы жоқ терезе туралы айту сияқты".
In the summer of 1956, the Metalious family moved into a new hilltop house, and a publicity campaign was launched for the book, published on September 24, 1956. Dismissed by most critics, it nevertheless remained on The New York Times bestseller list for more than a year and became an international phenomenon. The town of Peyton Place was a combination of several New Hampshire towns: Gilmanton, where Metalious lived (and which resented the notoriety); Laconia, the only nearby town of comparable size to Peyton Place and site of Metalious's favorite bar; and the neighboring towns of Alton and Belmont. The village of Gilmanton Ironworks is where in December 1946, a daughter had murdered her sexually abusive father (upon which incident the book is partly based). The sheriff of Belknap County, Homer Crockett, and members of the New Hampshire State Police investigated the murder. Hollywood lost no time in cashing in on the book's success—a year after its publication, the heavily sanitized movie Peyton Place was a major box office hit. The movie's premiere was held at the Colonial Theatre in Laconia, New Hampshire. A prime time television series that began airing the fall after Metalious's death (on ABC TV, from 1964 to 1969) was a ratings success as well. Metalious's publisher promoted her in a photo captioned "Pandora in Blue Jeans". Commenting on her critics, she observed, "If I'm a lousy writer, then an awful lot of people have lousy taste". Of her work's frankness, she said, "Even Tom Sawyer had a girlfriend, and to talk about adults without talking about their sex drives is like talking about a window without glass."
Кейінгі еңбектері
Металуистің басқа романдары да жақсы сатылды, бірақ бірінші романындай емес. "Пейтон Плейске оралу" (1959) романынан кейін "Тығыз ақ жағалы" (1961) және "Едемде Адам жоқ" (1963) романдары жарық көрді. Ол Гилмантондағы Смит кездесу үйі зиратында жерленген. Өліміне бірнеше сағат қалғанда Металиус соңғы сүйіктісі Джон Риске барлық мүлкін оған қалдырып, балаларына күтім жасайтынына сендіріп, өсиетке қол қоюға көндірді. Оның отбасы өсиетті күштен шығара алды, бірақ бұл көп пайда бермеді, өйткені оның мүлкі жылдар бойы шалаңдық өмір салтынан, "достарға" көрсеткен жомарттығынан және агенттің жымқыруынан төлемсіз болып шықты. Ол қайтыс болған кезде оның банк шоттарында 41 174 доллар болды, ал қарыздары 200 000 доллардан асты.
Metalious's other novels sold well but not as well as her first. Return to Peyton Place (1959) was followed by The Tight White Collar (1961) and No Adam in Eden (1963). She is buried in Smith Meeting House Cemetery in Gilmanton. Hours before her death, Metalious was convinced by her final lover, John Rees, to sign a will leaving him her entire estate, with the understanding that he would take care of her children. Her family was able to invalidate the will, but to little avail, as her estate proved to be insolvent from years of lavish living, generosity to "friends", and embezzlement by an agent. At the time of her death, she had bank accounts totaling $41,174 and debts of more than $200,000.
Мұра
Металийдің қайтысынан кейін Пейтон Плейс Дон Трейсидің (1905–1976) Роджер Фуллер атымен жазған тоғыз романында оқиға орны ретінде қайта жаңғырылды, оның ішінде «Пейтон Плейстің зұлымдықтары» (1969) және «Пейтон Плейстің құштарлықтары» (1970) кіретін еді, бірақ бұл серияның сатылымы шамалы болды. 2006 жылы Сандра Буллок Металийдің өмірінен жасалған фильмде түсуге және оны бірлесіп өндіруге келіскені хабарланды, алайда фильм түсірілмеді. 2007 жылы Манчестер тарихи қауымдастығы және Нью-Гэмпшир университеті Металийдің өмірін және оның ең әйгілі кітабын жан-жақты зерттеу арқылы құрмет көрсетті. Лекциялар, оның туындыларын оқу және 1957 жылғы фильмнің көрсетілімін қамтыған бұл шара, аймақтағы оның туған қызына жасалған алғашқы ресми құрметтеме болды.
After Metalious's death, Peyton Place resurfaced as the setting for nine novels by Don Tracy (1905–1976), writing as Roger Fuller, including Evils of Peyton Place (1969) and Temptations of Peyton Place (1970), but this series had only modest sales. In 2006, it was announced that Sandra Bullock was slated to star in and co produce a biopic of Metalious's life, but the film was never made. In 2007, the Manchester Historic Association and the University of New Hampshire at Manchester honored Metalious with an in depth examination of her life and most famous book. The celebration, which included lectures, readings of her work, and screenings of the 1957 film, marked the area's first public acknowledgment of its native daughter.