Кіріспе

2011 жылы қала тұрғындарының жартысы Рим католиктігін ұстанды (50,05%), ал қалған жартысы көбінесе мажар реформаторлары (30,14%), унитарийлер (14,71%) және румын православиесі (2,54%) діншілдері арасында бөлінді.

Тарих

Қаланың орталығында ортағасырлық қамалдың қираған жерінен римдік бекініс табылған. Сондай-ақ, ардагер, бұрынғы жүзбасы Элий Экустердің әйелі Аурелия Юиуниге және өзіне арнап қойған жерлеу жазбасы табылды. Бұл жазу біздің заманымыздың 7-ші ғасырына жатады. Одорхейде Alpinorum equitata және Ubiorum когорталарының мөрлері де табылған. Қала, бұрынғы Udvarhely comitatus орталығы ретінде, Секел жерінің тарихи орталықтарының бірі болып табылады. Қала туралы алғашқы мәлімет 1334 жылы Папаның міндеттемелер тізілімінде кездеседі, онда ол венгр тілінде – a sacerdos de Oduorhel деп аталған. 1615 жылдан бастап, Трансильвания князі Габриэль Бетлен қаланың құқықтарын қайта растағаннан кейін, бұл жер Секелюдвархели деп атала бастады. 1357 жылы Удвархеллиде Секелдердің алғашқы жиналысы өткен. 1451 жылы қалада бекініс салынған. Ол 1565 жылы Иоанн II Сигизмунд Заполямен қайта салынған және нығайтылған, Секелдерді бақылау мақсатында. Валахия князі Михаил Батыр Секелдермен және Габсбургтармен одақтасып, 1599 жылы Трансильваниядағы жорығы барысында бекіністі қиратқан. Ол тарих барысында бірнеше рет қайта салынған және тағы да қиратылған. Құрылыстың қираған қалдықтары қазіргі кезде "Секелдер шабуылға ұшыраған бекінісі" деп аталады. Қала тарихи тұрғыдан Трансильванияның Секел жерінің бір бөлігі болды. 1876 жылғы Трансильванияның әкімшілік реформасына дейін ол Удвархелишек округінің орталығы болды, содан кейін Венгрия Корольдігінің Удвархели округіне қарады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылдың желтоқсан айында Трансильванияның Румыниямен біріккені жарияланды. 1918-1919 жылдардағы венгр-румын соғысының басында қала румын әкімшілігіне өтті. 1920 жылғы Трианон шартынан кейін ол Румыния Корольдігінің құрамына кірді және соғыстар аралық кезеңде Одорхей округінің орталығы болды. 1940 жылы Екінші Веналық сыйлық Солтүстік Трансильванияны Венгрияға берді. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында, 1944 жылдың қыркүйегінде румын және совет әскерлері қалаға кірді. Солтүстік Трансильвания аумағы 1945 жылдың 9 наурызына дейін совет әскери басқаруында болды, содан кейін ол қайтадан Румынияның бір бөлігіне айналды. 1952 және 1960 жылдар аралығында қала Мажар автономиялық аймағына, ал 1960 және 1968 жылдар аралығында Мюреш Мажар автономиялық аймағына кірді. 1968 жылғы әкімшілік реформадан кейін аймақ таратылды және содан бері қала Харгита округінің құрамында. 2005 жылдың тамызында қала мен оны қоршаған ауылдарды су тасқыны қатты шалдықты. Секелдер үшін маңызды тарихи тұлғалардың мүсіндерінен құралған саябақ 2004 жылдың 22 мамырында ашылды. Бұл дау тудырды, өйткені мүсіндердің бірі ("Жолшыбай Секел") румын баспасөзінде даулы жазушы және ақын Альберт Васс екені деп түсіндірілді.

Білім

Қала аймақта ұзақ және көрнекті орта білім беру дәстүрімен танымал. Оның ең көне және маңызды орта мектебі – Liceul Teoretic Tamasi Aron Gimnazium (1593 жылы иезуиттер құрған). Лицей/гимназия – ең көне венгр білім ошақтарының бірі; оның қазіргі ғимараты модерн стиліндегі сәулеттік шедевр. Басқа да атақты орта мектептер: Бакамадараси Кис Гергели реформат колледжі (Трансильваниядағы венгр реформат шіркеуінің ең маңызды білім орталықтарының бірі ретінде 1670 жылы құрылған); Бенедек Елек педагогиялық колледжі (оның бас ғимараты – ескерткіш); Палло Имре өнер және музыка мектебі; Эотвос Йожеф ауыл шаруашылығы және технологиялық мектебі. Odorheiu Secuiesc қазіргі таңда Татабаньядағы (Мажарстан) Edutus колледжінің бөлімшесі – Қазіргі Бизнес Саясатын зерттеу колледжі сияқты жоғары білім беру мекемесіне ие, онда туризм және қонақжайлылықты басқару, бизнес-администрирование, маркетинг және коммуникация, даму және экономика, ауыл шаруашылығы технологиясы, орман шаруашылығын басқару және электрондық бизнес мамандықтары бойынша білім беру жүзеге асырылады. Будапешт бизнес мектебі, Кештелидегі Паннония университеті, Будапешттегі Обуда университеті және Гьордағы (Мажарстан) Сеченьи Иштван университетімен бірлескен дипломдар да ұсынылады.

Саясат

Одорхейу Секуэск қаласының әкімі – Арпад Гальфи, ол 2020 жылы қайта сайланды. 2020 жылғы сайлауда ол Partidul Oamenilor Liberi (мажар: Szabad Emberek Pártja, «Азат халық партиясы») партиясынан өкілдік етті, бірақ 2021 жылдың сәуірінде осы партия мүшелігінен айырылды. Қалалық кеңесте 19 мүше бар: Одорхейу Секуэск қаласында үш ірі қонақүй бар: «Тарнава» қонақ үйі, «Гондузо» қонақ үйі және «Септимия» Wellness қонақ үйі мен спа орталығы. Басқа тұру орындары ретінде шағын B&B (пансио) және қонақ үйлер бар: Crown (Korona) Inn, Maestro B&B, Carriage B&B (Hinto Panzio) және Villa Vitae. Қала, Трансильванияның байлығы мен әртүрлілігін зерттеуге келген туристер үшін тамаша бір күндік саяхат бағыты болып табылады, себебі ол Сигишоараға (50 км), Брашовқа (109 км), Сибиуге (150 км) және әлемге әйгілі Бран қамалына (сонымен қатар Дракула қамалы деп белгілі) (130 км) жақын орналасқан. Алайда, ол мұқият сақталған мажар мәдениетінің арқасында ерекше мәдени тәжірибе ұсынады. Айналасындағы ауылдар дәстүрлі секлер мажар үй салу өнері мен ағаш өңдеу техникаларын, мысалы, иілген Székelykapu-ды көрсетеді. Секлер жеріндегі ауылдардың бай және ерекше жиһаз кесу және бояу өнері 2013 жылдың маусым айында Вашингтон қаласында өткен Смитсонов халықтық фестивалінің Венгрия мұрасы бағдарламасында көрсетілді. Ең жақын әуежай – Таргу Муреш халықаралық әуежайы (110 км), онда Будапешт, Лондон, Барселона, Бергамо, Болонья, Мадрид, Рим, Бухарест, Брюссель және Пиза қалаларына тікелей рейстер (Rynair, Wizzair немесе Tarom) бар. Via Transilvanica ұзақ қашықтықты жолы қаладан өтеді.