Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер (1949 жылы туған)
British politician (born 1949)
Айрис Робинсон (қызметтік аты Коллинз; 6 қыркүйек 1949 жылы туған) – Солтүстік Ирландияның бұрынғы Демократиялық Юнионисттік партиясының (DUP) саясаткері. Ол 2008 жылдан 2016 жылға дейін Солтүстік Ирландияның бірінші министрі болған Питер Робинсонға үйленген. Робинсон 1989 жылы Кастлерег қалалық кеңесіне кеңесші болып сайланды және 1992 және 1995 жылдары мэр қызметін атқарды. 1995-1997 жылдары Солтүстік Ирландиядағы саяси диалог форумының мүшесі болды. 1998 жылы ол Странгфорд округінен Демократиялық Юнионисттік партиясынан Солтүстік Ирландия Ассамблеясына сайланды, вице-спикер және денсаулық сақтау жөніндегі өкіл болып жұмыс істеді. 2001 жылғы жалпы сайлауда ол Странгфорд округінен парламент депутаты болып сайланды, ол Ольстер Юнионисттік партиясының Джон Тейлорды ығыстырды. 2005 жылғы жалпы сайлауда қайта сайланды. Робинсон өзін қайта туылған христиан деп сипаттайды және "үкімет Құдайдың заңдарын қорғауға міндетті" деп мәлімдеді. Осыған байланысты ол 2008 жылы гомосексуализмге қатысты пікірлері үшін сынға ұшырады. 2009 жылдың желтоқсан айында Робинсон ұзаққа созылған психикалық аурудан кейін саясаттан кету және қоғамдық өмірден шығу туралы хабарлады. 2010 жылдың қаңтарында Робинсонның 2008 жылы 19 жастағы әйелмен заңсыз қарым-қатынас жасағаны белгілі болды, сондай-ақ оның күйеуі де осы іске қатысты қаржылық тәртіпсіздіктерге ұшырады. 2010 жылдың 9 қаңтарында оның DUP мүшелігі тоқтатылғаны және сайланған лауазымдарынан бас тартатыны жарияланды. 2010 жылдың 12 қаңтарында ол Солтүстік Ирландия Ассамблеясынан, ал 2010 жылдың 13 қаңтарында Ұлыбритания Парламентінен және Кастлерег қалалық кеңесінен кетті.
Iris Robinson (née Collins; born 6 September 1949) is a former Democratic Unionist Party (DUP) politician in Northern Ireland. She is married to Peter Robinson, who was First Minister of Northern Ireland from 2008 to 2016. Robinson was first elected councillor for Castlereagh Borough Council in 1989, and served as Mayor in 1992 and 1995. She was a member of the Northern Ireland Forum for Political Dialogue from 1995 to 1997. In 1998 she was elected to the Northern Ireland Assembly for the Democratic Unionist Party as member for Strangford, acting as Deputy Whip and health spokesperson. She was elected as DUP Member of Parliament for Strangford at the 2001 general election, replacing the Ulster Unionist Party's John Taylor. She was re elected at the 2005 general election. Robinson describes herself as a born again Christian, and has publicly stated that "the government has the responsibility to uphold God's laws". In light of this, she was criticised for her views on homosexuality in 2008. In December 2009, Robinson announced that she would leave politics and withdraw from public life following prolonged periods of mental illness. In January 2010, it emerged that Robinson had an extramarital affair with a 19 year old in 2008, and she and her husband were faced with allegations of financial impropriety related to the affair. It was announced on 9 January 2010 that her membership of the DUP had been terminated, and that she would stand down from elected office. On 12 January 2010 she resigned from the Northern Ireland Assembly, and on 13 January 2010, she resigned from the House of Commons and from Castlereagh Borough Council.
Жеке өмір
Жеті баланың ең үлкені Ирис Коллинз Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында Мэри Маккартен мен ағылшын әскері Джозеф Коллинзтің отбасында дүниеге келді. Ол қаланың шығысындағы жұмысшы табының тұратын аймағында өсті. Ол өзін қайта туылған христиан деп сипаттайды. Крегаг бастауыш мектебін, Нокбреда орта мектебін және Крегаг техникалық колледжін бітіргеннен кейін хатшы болып жұмыс істеді. Олардың үш ересек баласы бар: Джонатан, Гарет және Ребекка. Гарет Робинсон бұрынғы Кастлерег округі кеңесінің кеңесшісі де болған. Саясаттан бөлек, Робинсон көптік склерозға қарсы қайырымдылық жинау, интерьер дизайны және атпен жүруге қызығушылық танытты. Өзінің алғашқы сөйлеуінде ол Корольдік Ольстер полициясының сезінген "садақатын" айтып, үкіметтің полиция саясатын сынады. Робинсонның дауыс беру тізімі көрсеткендей, ол негізгі ауруханаларды енгізуге қарсы, Ирак соғысына өте қолдау көрсетті, аталған соғысты тергеуге орташа қолдау көрсетті, ЛГБТ құқықтарына орташа қарсы дауыс берді және ешқашан ашық парламент немесе "Тридентті алмастыру" туралы дауыс берген жоқ. Робинсон 2007 жылдың 19 қарашасында денсаулық сақтау министрі Майкл МакГимпсиге қатысты айтқан "парламенттік емес" пікірлерін қайта алудан бас тартқандықтан Стормонттан бір күнге шеттетілді. 2008 жылғы сәуірде "Sunday Tribune" газетіне берген сұхбатында Солтүстік Ирландияның "бірінші ханымы" болуға дайын екенін айтқан Айрис, күйеуінің Моника Левинскимен болған қарым-қатынасына сілтеме жасап, Хиллари Клинтонды сынады: "Ешбір әйел күйеуі президент болған кезде оның төзімділік танытқан нәрселерін қабылдамас еді. Ол тек өзінің болашақ саяси мансабын ойлады. Бұл – принцип емес, билік туралы мәселе".
The oldest of seven children, Iris Collins was born in Belfast, Northern Ireland to Mary McCarten and Joseph Collins, an English soldier. She grew up in a working class area in the east of the city. She describes herself as a born again Christian She attended Cregagh Primary School, Knockbreda Intermediate School and Cregagh Technical College before becoming a secretary. They have three grown up children: Jonathan, Gareth and Rebekah. Gareth Robinson is also a former Councillor on Castlereagh Borough Council. Outside politics Robinson listed her interests as charity fundraising for multiple sclerosis, interior design and horseriding. In her maiden speech she spoke about the "betrayal" felt by the Royal Ulster Constabulary, criticising the Government's policy on policing. Robinson's voting record shows that she voted strongly against introducing foundation hospitals, very strongly for the Iraq War, moderately for an investigation into said war, voted moderately against LGBT rights, and never voted on transparent Parliament or on replacing Trident. Robinson was suspended from Stormont for a day on 19 November 2007 after refusing to withdraw "unparliamentary" comments she had made about the health minister, Michael McGimpsey. In an interview with the Sunday Tribune in April 2008, anticipating becoming "First Lady" of Northern Ireland, Iris spoke out against Hillary Clinton alluding to her husband's affair with Monica Lewinsky: "No woman would put up with what she tolerated from her husband when he was president. She was thinking only of her future political career. It's all about power and not principle."
Гомосексуализм туралы пікірлер
2008 жылдың маусым айында Солтүстік Ирландияда гомосексуал ер адамға физикалық шабуыл жасалғаннан кейін көп ұзамай, ол BBC Radio Ulster's The Nolan Show бағдарламасында гомосексуалдарды психиатриялық кеңеске жіберу туралы пікір білдірді. Ол шабуылды айыптап, гомосексуализмді өзін "ауыр қалпына келтіретіндей" және "қайырғандай" сезіндіретін "шайтандық" деп атады және таныс психиатрына гомосексуалдарды жолдауды ұсынды. Кейінгі сұхбатта Робинсон өз көзқарасын қорғап, гомосексуалдарға қатысты жат көзқарас жоқ екенін айтты, "Қандай да бір қылмыскер Мәсіхтің қанымен кешірілсе, гомосексуал да кешіріле алады. Егер біреу келіспесе, ол Құдай сөзімен келіспеген болады" деді. Оның пікірлерін Корольдік психиатрлар колледжі, Rainbow Project, Альянс партиясы, Sinn Féin және Социал-демократиялық және лейбористік партия өкілдері қабылдамады. Аталған психиатр, доктор Пол Миллер кейін кеңесшісі қызметінен кетіп, Белфаст қаласындағы Mater ауруханасының кеңесші психиатры лауазымынан шеттеді. Қазір ол Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде (NHS) кеңесші психиатр емес және Жалпы медициналық кеңеске (GMC) хабарланды. Осы пікірлерден кейін полиция тергеу жүргізіліп, 100-ден астам шағым түсті, сондай-ақ гей-құқық қорғаушы Роберт Тонер теңдік комиссиясына шағымданып арыз түсірді. Робинсон кейін парламенттік сессияда өз пікірлерін қайталады. 2008 жылдың 17 маусымында Солтүстік Ирландияның жыныстық қылмыскерлердің тәуекелдерін бағалау және басқару жөніндегі үлкен комитетінің отырысында ол: "Гомосексуализм мен содомиядан басқа, жазықсыз балаларды жыныстық тұрғыдан зорлаудан артық жамандық жоқ" деді. Ол 2008 жылдың 21 маусымында Белфаст телеграфына берген сұхбатында бұл мәлімдемесін қайталады, бірақ кейіннен Хансардта бұл туралы "бұрмаланған" деп мәлімдеді. Альянс партиясының атқарушы директоры Джерри Линч Хансард қызметкерлерінен Робинсонның сөздерінің дұрыс жазылғанын растағаннан кейін бұл мәлімдемеге қарсылық білдірілді. 2008 жылдың 17 шілдесінде Робинсон The Nolan Show бағдарламасында "Құдай заңын сақтау – үкіметтің міндеті" деп мәлімдегенде, жаңа дау туды. Солтүстік Ирландия Ассамблеясында 2008 жылдың 30 маусымында "ЛГБТ топтары: Психикалық денсаулық қажеттіліктері" тақырыбында өткен талқылауда Робинсон "Гомосексуализм, барлық күнә сияқты, жеңілсіз" деп айтты және жасөспірімдерге гомосексуалдық немесе гетеросексуалдық екенін анықтауға көмек қажет екенін атап өтті. Осы кезеңде Робинсонның өзі 19 жасар жігітпен заңсыз қарым-қатынаста болған. 2008 жылдың шілде айының соңында Белфаст телеграфы "[Б]ритан премьер-министрі Гордон Браунды гомосексуализм туралы даулы пікірлері үшін DUP депутаты Айрис Робинсонды сөгіске шақыруға шақыратын петицияға 11000-ға жуық адам қол қойды" және "[3]0-дан аз адам премьер-министрге пікірлерді жеке пікір және дін ретінде қарауға рұхсат етуге шақыратын қарсы петицияға қол қойды" деп хабарлады. Осы пікірлерінің нәтижесінде Робинсон Stonewall ұйымымен 2008 жылдың "Жылдың фанатигі" деп танылды.
In June 2008, shortly after a physical assault on a homosexual man in Northern Ireland, she made comments on the BBC Radio Ulster's The Nolan Show offering to recommend homosexuals to psychiatric counselling. While condemning the attack, she called homosexuality an "abomination" that made her feel "sick" and "nauseous", and offered to refer homosexuals to a psychiatrist she knew. In a subsequent interview, Robinson defended her views and denied prejudice against homosexuals, saying that "just as a murderer can be redeemed by the blood of Christ, so can a homosexual If anyone takes issue, they're taking issue with the word of God". Her comments were rebuffed by representatives of the Royal College of Psychiatrists, the Rainbow Project, the Alliance Party, Sinn Féin, and the Social Democratic and Labour Party. The psychiatrist in question, Dr. Paul Miller later resigned as her adviser and stood down from his post of consultant psychiatrist at Belfast's Mater hospital. He is no longer a consultant psychiatrist within the NHS and has been reported to the General Medical Council (GMC). A police investigation followed these comments, over 100 complaints were made, and gay rights activist Robert Toner also made a complaint to the Equality Commission. Robinson subsequently repeated her views in parliamentary session. Speaking in a 17 June 2008 Northern Ireland Grand Committee session on Risk Assessment and Management of Sex Offenders, she said: "There can be no viler act, apart from homosexuality and sodomy, than sexually abusing innocent children." She reiterated her statement to the Belfast Telegraph on 21 June 2008, but later stated that she had been "misrepresented" in Hansard. This statement was challenged when Alliance Party Executive Director Gerry Lynch confirmed with Hansard staff that Robinson's comments were in fact correctly quoted. Further controversy was caused on 17 July 2008 when on The Nolan Show Robinson stated "it is the government's responsibility to uphold God's law". In the Northern Ireland Assembly on 30 June 2008, in a discussion about "LGBT Groups: Mental Health Needs", Robinson said that "Homosexuality, like all sin, is an abomination", and suggested that teenagers needed help deciding whether they were homosexual or heterosexual. During this period, Robinson herself was having an extra marital affair with a 19 year old man. By late July 2008, the Belfast Telegraph reported that "[A]lmost 11,000 people have signed a petition calling on British Prime Minister Gordon Brown to reprimand DUP MP Iris Robinson over her controversial remarks about homosexuality" and "[Fewer than] 30 people have signed an opposing petition calling on the Prime Minister to allow the comments to go un reprimanded as a matter of personal opinion and religion". As a result of her comments, Robinson was named "Bigot of the Year" for 2008 by Stonewall.
Парламент шығыстары
2009 жылдың сәуірінде Айрис пен Питер Робинсон парламент депутаттарының шығындары туралы мәліметтер баспасөзге тарағаннан кейін сынға ұшырады. News of the World және Daily Mail газеттері оларды әртүрлі жалақылар мен өтемақылар бойынша жылына 571 939,41 фунт стерлинг көлемінде табыс табатыны туралы хабарлардың негізінде "әсем Робинсон отбасысы" деп атады.
In April 2009, both Iris and Peter Robinson came under fire after Commons MPs' expenses accounts were leaked to the press. The couple were described as the "swish family Robinson" by the News of the World and Daily Mail after claims that they were receiving £571,939.41 a year in various salaries and expenses.
Некеден тыс қатынастар және қаржылық тергеу
2009 жылдың 28 желтоқсанында, және жеке өмірі мен қаржылық мәмілелерін зерттейтін BBC-нің тергеу бағдарламасы эфирге түсуге бірден бұрын, Робинсон стресс пен депрессияның күшті ұстамаларына тап болғанын айтып, саяси өмірден зейнеткерлікке шығу шешімін жариялады. Ол осы кезде қоғамдық өмірдің күйбеңі мен жауапкершілігінің денсаулығына зиян келтіргенін мәлімдеді. 2010 жылдың 6 қаңтарында Робинсон 2009 жылдың 1 наурызында өзін-өзі өлтіруге тырысқанын хабарлайтын мәлімдеме жасады. BBC-нің Spotlight бағдарламасы 2010 жылдың 7 қаңтарында Робинсонның сол кезде 19 жастағы Кирк МакКэмблимен қарым-қатынаста болғанын көрсетті. Ол сондай-ақ достарына оның жақынына бизнес жобасында қаржылай көмек көрсетуге шақырған деген айыптар бар. BBC тергеуіне сәйкес, ол екі жылжымайтын мүлік иесінен МакКэмблиге жұмсалған 50 000 фунт стерлингтік төлемдерді ұйымдастырған. Бұл 50 000 фунт стерлинг Солтүстік Ирландия Ассамблеясына жарияланбағандықтан, заң бұзушылыққа жатты. Кейіннен Робинсон МакКэмблиден 5 000 фунт стерлинг ақша сұрады; сондай-ақ, Питер Робинсонның әпкесі, пастор Пат Херрон қызмет ететін Дандональдтағы Light 'n Life шіркеуіне жазылған чек сұрады. Питер әйелінен осы ақшаны қайтаруға талап еткені айтылады, бірақ ірі ақшалай операциялар туралы тиісті органдарға хабарламады, бұл Солтүстік Ирландияның бірінші министрі ретіндегі оның міндеттері мен жауапкершілігін өрескел бұзу болып табылады. 2008 жылы қайтыс болған Кирк МакКэмблидің әкесі Биллимен де қарым-қатынаста болғандығы туралы хабарлар тарады. Робинсонның сайлаулы лауазымнан кету ниеті 2010 жылдың 11 қаңтарында жарияланды. 2011 жылдың 26 мамырында DUP тәуелсіз тергеудің "Ирис Робинсонды бұрынғы жасөспірім жарына келісімшарт берумен байланысты қандай да бір құқықбұзушылықтан тазартқанын" мәлімдеді, бірақ тергеу есебінің қорытындылары жарияланбады. PSNI 2010 жылдың 21 қаңтарында Ирис Робинсонның қаржылық мәселелерін тергеуді бастайтынын хабарлады. 2010 жылдың 20 ақпанында PSNI қызметкерлері осы тергеу аясында Кастлриг округі кеңесінің кеңсесін тінтті. 2010 жылдың 25 маусымында Робинсонның екі құрылысшыдан алған ақшаға қатысты полиция тергеуінің бір бөлігі ретінде сұраққа алынғаны туралы ақпарат жарияланды. Робинсон "күрт психиатриялық көмек" алған және BBC Spotlight деректі фильмінен кейін 24 сағат бойы өзін-өзі өлтіру қаупінен бақылауда ұсталған.
On 28 December 2009, and immediately prior to the airing of an investigative BBC programme looking at her personal life and financial dealings, Robinson announced her decision to retire from politics after claiming that she had been suffering serious bouts of stress and depression. At the time she said the stress and strain of public life came at a cost, and that her health had suffered. On 6 January 2010, Robinson issued a statement in which she said that she had attempted suicide on 1 March 2009. BBC's Spotlight programme revealed on 7 January 2010 that Robinson had had an affair with Kirk McCambley, who was 19 years old at the time. It is also alleged that she encouraged friends to provide financial backing to assist her lover in a business venture. According to a BBC investigation, the payments she arranged from two property developers to McCambley were £50,000. As the £50,000 was not declared to the Northern Ireland Assembly, this action broke the law. Robinson subsequently asked McCambley for £5,000 in cash; as well as a cheque made out to Dundonald's Light 'n Life Church, where Peter Robinson's sister, Rev. Pat Herron is pastor. It is alleged that Peter pressed his wife to return this money – however, he did not inform the proper authorities about the large monetary transactions, which is a breach of his duty and responsibility as First Minister of Northern Ireland. Reports have been made of further affairs, with among others, Kirk McCambley's father Billy, who died in 2008. Robinson's intention to retire from elected office was announced on 11 January 2010 On 26 May 2011, the DUP announced that an independent investigation has "cleared Iris Robinson of any wrongdoing in connection with the awarding of a contract to her former teenage lover", though the findings of the investigative report have not been publicly circulated. The PSNI announced on 21 January 2010 that they were to conduct an investigation into Iris Robinson's financial affairs. On 20 February 2010 officers from PSNI searched the offices of Castlereagh Borough Council as part of this investigation. On 25 June 2010, it became public that Robinson had been interviewed as part of a police investigation over money she obtained from two developers. Robinson reportedly received "acute psychiatric treatment" and was under 24 hour suicide watch following the BBC Spotlight documentary.
Кейінгі жылдар
2010 жылдың қаңтарынан бастап Робинсон Лондон клиникасында психиатриялық емделумен болды және 2010 жылдың 19 қыркүйегінде емделуді жалғастыру үшін Солтүстік Ирландияға оралды. Робинсон оралғаннан кейін шамамен жеті ай өткен соң, 2011 жылдың 14 сәуірінде Армағ округіндегі Бетани еркін пресвитериан шіркеуінде анасының жерлеу рәсімінде алғаш рет жұрт алдына шықты. Қатысушылардың арасында бірінші вице-премьер Мартин МакГиннес болды, ол шіркеудің баспалдағында Робинсонды құшақтады. Оның күйеуі әйелінің 2011 жылдың 29 сәуірінде Уэльс принці Уильям мен Кейт Миддлтонның үйлену тойына қатыса алмайтынын мәлімдеді. Дегенмен, Робинсон 2011 жылдың 18 мамырында Королеваның Ирландия Республикасына сапары барысында Дублинде өткен мемлекеттік банкетке қатысты. 2019 жылдың 8 қарашасында Белфастта Робинсонның гомофобиялық көзқарастарын көрсететін опера қойылды. Конор Митчеллдің "Abomination, A DUP Opera" атты операсы Лирик театрында 2019 жылғы Outburst Queer Arts фестивалін ашты. Ол 2022 жылы Белфаст және Дублин қалаларында гастрольдік сапармен болды, ал 2023 жылдың мамыр айында Лондонның Саутбанк өнер орталығында тұңғыш рет көрсетілді.
It was reported that Robinson had been receiving psychiatric treatment in a London clinic from January 2010 and returned to Northern Ireland on 19 September 2010 to continue treatment. Robinson made her first appearance in public almost seven months after her return, at the funeral of her mother at Bethany Free Presbyterian Church in County Armagh on 14 April 2011. Among the mourners was deputy First Minister Martin McGuinness who embraced Robinson on the steps of the church. Her husband stated his wife was too ill to attend the wedding of Prince William of Wales and Kate Middleton on 29 April 2011. Robinson did, however, attend the state banquet in Dublin during the Queen's visit to the Republic of Ireland 20 days later on 18 May 2011. On 8 November 2019, an opera featuring Robinson's homophobic views was staged in Belfast. Abomination, A DUP Opera, composed by Conor Mitchell, opened the 2019 Outburst Queer Arts Festival at the Lyric Theatre. It toured Belfast and Dublin in 2022, before receiving its London premiere at the Southbank Arts Centre in May 2023.